Σαν σήμερα, 18 Νοεμβρίου 1963: Η αμερικάνικη εταιρία «Bell» λανσάρει το τηλέφωνο με πλήκτρα

Σαν σήμερα, στις 18 Νοεμβρίου του 1963, η αμερικανική εταιρία Bell System (ιδιοκτησίας της AT&T) έκανε ένα τεχνολογικό άλμα που έμελλε να αλλάξει οριστικά τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούσε ο πλανήτης: λανσάρισε εμπορικά το τηλέφωνο με πλήκτρα (push-button telephone), εισάγοντας την τεχνολογία Touch-Tone®. Αν και σήμερα μοιάζει δεδομένο, η αντικατάσταση του περιστροφικού καντράν με το πληκτρολόγιο δεν ήταν απλώς μία αλλαγή στο design, αλλά μία βαθιά τεχνολογική επανάσταση που άνοιξε τον δρόμο για τις ψηφιακές τηλεπικοινωνίες.

Η επίσημη εμπορική διάθεση της νέας υπηρεσίας, βασισμένης στην τεχνολογία Διπλής Τονικής Σήμανσης (Dual-Tone Multi-Frequency – DTMF), ξεκίνησε πιλοτικά σε δύο μικρές πόλεις κοντά στο Πίτσμπουργκ της Πενσυλβάνια: την Carnegie και την Greensburg. Αυτή η στιγμή δεν ήταν τυχαία, καθώς αποτέλεσε το επιστέγασμα μίας μακράς ερευνητικής πορείας από τα Bell Labs και τριών ετών δοκιμών σε διάφορες αγορές των ΗΠΑ, με την πρώτη δοκιμή να έχει γίνει ήδη από το 1960 στο Findlay του Οχάιο.

Η επιστήμη πίσω από τον «μουσικό» τηλεφωνικό ήχο

Μέχρι το 1963, η τηλεφωνική κλήση γινόταν με το περιστροφικό καντράν (rotary dial). Αυτό το σύστημα βασιζόταν στο pulse dialing (παλμική κλήση), όπου ο αριθμός που καλούσες αντιστοιχούσε σε μια σειρά από γρήγορες διακοπές του ηλεκτρικού ρεύματος στο τηλεφωνικό κύκλωμα. Η διαδικασία ήταν αργή, μηχανική και δημιουργούσε συχνά σφάλματα.

VIRAL

Η «κατάρα» που διέλυσε την οικογένεια Σεργιανόπουλου: Πέθαναν όλοι του οι συγγενείς μετά την δολοφονία του – Μάνα και αδελφή του την ίδια μέρα!

Μεγάλες αλήθειες από μία απλή κοπέλα για το κέρατο και τις γυναικοκτονίες 

Γυναικοκτονία στην Καλαμάτα: Η ανατριχιαστική απόπειρα «ξεπλύματος» του δολοφόνου – Όταν η υπεράσπιση γίνεται «ύβρις» προς το θύμα

Η τεχνολογία Touch–Tone (κατατεθέν εμπορικό σήμα της Bell), που εισήχθη με τα πλήκτρα, ήταν ριζοσπαστική. Αντί για ηλεκτρικούς παλμούς, κάθε πλήκτρο που πατιόταν παρήγαγε έναν μοναδικό συνδυασμό δύο συχνοτήτων (τόνων): μία υψηλής συχνότητας (στη στήλη) και μία χαμηλής συχνότητας (στη σειρά). Για παράδειγμα, το πάτημα του αριθμού «1» παρήγαγε έναν ήχο που ήταν το αποτέλεσμα της ταυτόχρονης εκπομπής δύο συγκεκριμένων, προσεκτικά επιλεγμένων συχνοτήτων.

Αυτός ο «μουσικός» ήχος, όπως τον περιέγραφαν οι μηχανικοί της Bell, ήταν ψηφιακά κωδικοποιημένος και σχεδόν αδύνατο να αναπαραχθεί από την ανθρώπινη φωνή ή τυχαίους θορύβους, εξασφαλίζοντας έτσι την αξιοπιστία της κλήσης. Η νέα σήμανση μπορούσε να αποκωδικοποιηθεί από τον κεντρικό τηλεφωνικό σταθμό σε κλάσματα δευτερολέπτου, επιτρέποντας την ταχύτερη και πιο αποτελεσματική σύνδεση.

Η Εργονομία και το πληκτρολόγιο 1-2-3

Η επιτυχία του Touch-Tone δεν οφειλόταν μόνο στην ηλεκτρονική καινοτομία, αλλά και στην εργονομική σχεδίαση. Η έρευνα για τον σχεδιασμό του πληκτρολογίου διεξήχθη από τον βιομηχανικό ψυχολόγο John E. Karlin, επικεφαλής του τμήματος Ανθρώπινων Παραγόντων στα Bell Labs. Η ομάδα του Karlin, μέσα από εκτεταμένη εμπειρική έρευνα, κατέληξε στη διάταξη που είναι γνωστή μέχρι σήμερα: ορθογώνιο πληκτρολόγιο 3×4, με τους αριθμούς 1-2-3 στην πάνω σειρά (αντί για την κάτω, όπως στους υπολογιστές).

Αυτή η διάταξη, η οποία υιοθετήθηκε αρχικά στο μοντέλο Western Electric 1500 των 10 πλήκτρων (τα πλήκτρα * και # προστέθηκαν αργότερα, το 1968, στο μοντέλο 2500, για μελλοντικές λειτουργίες), αποδείχθηκε ότι μείωνε δραστικά τα σφάλματα κλήσης και αύξανε την ταχύτητα του χρήστη. Ο σχεδιασμός αυτός έγινε ο διεθνής de facto κανόνας για πληκτρολόγια σε ΑΤΜ, αντλίες βενζίνης, κλειδαριές πόρτας και πληθώρα άλλων συσκευών.

Η εξέλιξη και η κατάργηση των χειριστών

Η εισαγωγή του τηλεφώνου με πλήκτρα δεν ήταν στιγμιαία. Η Bell το διέθετε αρχικά με επιπλέον χρέωση στους πελάτες, καθώς απαιτούσε την αναβάθμιση του κεντρικού εξοπλισμού στους τηλεφωνικούς σταθμούς. Χρειάστηκαν περίπου δύο δεκαετίες μέχρι να επικρατήσει το πλήκτρο έναντι του περιστροφικού καντράν ως οικιακό πρότυπο στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ωστόσο, η αλλαγή ήταν θεμελιώδης. Η τεχνολογία Touch-Tone επέτρεψε στους πελάτες να πραγματοποιούν κλήσεις μεγάλων αποστάσεων απευθείας (Direct Distance Dialing) χωρίς την παρέμβαση τηλεφωνικών χειριστών, κάτι που ήταν απαραίτητο στο παλαιότερο σύστημα. Αυτή η καινοτομία εκτόξευσε την αποδοτικότητα του τηλεφωνικού δικτύου και, κυρίως, προετοίμασε τις τηλεπικοινωνιακές υποδομές για την έλευση των ψηφιακών υπηρεσιών και την αλληλεπίδραση με υπολογιστές, ATM και όλα τα αυτοματοποιημένα συστήματα που σήμερα θεωρούνται αυτονόητα.

Η 18η Νοεμβρίου 1963 δεν ήταν απλώς η ημέρα που εμφανίστηκε ένα νέο μοντέλο τηλεφώνου. Ήταν η ημέρα που οι μηχανικοί της Bell ξεκίνησαν την απομάκρυνση από την αναλογική, μηχανική εποχή και εισήγαγαν τον κόσμο στην ταχύτητα και την ευελιξία της ηλεκτρονικής σήμανσης, θέτοντας τα θεμέλια για την ψηφιακή επικοινωνιακή επανάσταση του 21ου αιώνα.