Ο Θανάσης Βέγγος λέει την αλήθεια που όλοι νιώσαμε – Συμφωνείτε;

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Ο «καλός μας άνθρωπος», ο Θανάσης Βέγγος που σαν εχθές 3/5 έφυγε από τη ζωή πριν 15 χρόνια, μέσα από λίγες αλλά μεστές φράσεις, καταθέτει μια οδυνηρή και συνάμα λυτρωτική αλήθεια για την ανθρώπινη φύση και την αξία της ηρεμίας. Σε μια σπάνια στιγμή εξομολόγησης, ο μεγάλος ηθοποιός απομακρύνεται από την εικόνα του αεικίνητου κωμικού για να μιλήσει για το βάρος της εμπειρίας και τη σοφία που φέρνει ο χρόνος.

Το μήνυμα του ηθοποιού

Στο βίντεο, ο Θανάσης Βέγγος αναφέρει χαρακτηριστικά: «Έπρεπε να γεράσω, αγόρι μου, για να μάθω τι είναι ο άνθρωπος. Τελικά, ο άνθρωπος είναι ένα τίποτα. Ένα μηδενικό. Όλα είναι ένα ψέμα. Η δόξα, τα λεφτά, όλα. Το μόνο που αξίζει είναι η ησυχία μας. Να έχεις την ησυχία σου, να μην σε ενοχλεί κανείς και να μην ενοχλείς κανέναν. Αυτό είναι το παν.»

Η σοφία της «ησυχίας»

Η τοποθέτηση του Βέγγου δεν αποτελεί απλώς μια απαισιόδοξη θεώρηση της ζωής, αλλά μια βαθιά συνειδητοποίηση της ματαιότητας των υλικών αγαθών και της κοινωνικής προβολής. Για έναν άνθρωπο που έζησε στο επίκεντρο της δημοσιότητας και ταυτίστηκε με τον καθημερινό μόχθο του Έλληνα, η παραδοχή πως «ο άνθρωπος είναι ένα τίποτα» λειτουργεί ως υπενθύμιση ταπεινότητας.

Ο κορυφαίος ηθοποιός εστιάζει στην «ησυχία», μια έννοια που στην εποχή μας μοιάζει με πολυτέλεια. Η επιθυμία του «να μην σε ενοχλεί κανείς και να μην ενοχλείς κανέναν» αντικατοπτρίζει την ανάγκη για εσωτερική ειρήνη και αλληλοσεβασμό, αξίες που ο ίδιος υπηρέτησε πιστά καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του.

Γιατί το μήνυμά του παραμένει επίκαιρο;

Σήμερα, σε έναν κόσμο γεμάτο θόρυβο και κυνήγι εντυπώσεων, τα λόγια του Βέγγου ηχούν πιο επίκαιρα από ποτέ. Η αλήθεια που «όλοι νιώσαμε» αλλά σπάνια διατυπώνουμε με τέτοια ειλικρίνεια, είναι πως η ουσία της ύπαρξης βρίσκεται στις απλές στιγμές και στην απαλλαγή από το άγχος της κοινωνικής καταξίωσης.

Ο Θανάσης Βέγγος, ακόμη και μέσα από τη σιωπή ή την εξομολογητική του διάθεση, συνεχίζει να διδάσκει ήθος, θυμίζοντάς μας ότι η μεγαλύτερη κατάκτηση του ανθρώπου είναι η συμφιλίωση με τον εαυτό του και τον χρόνο.

Η τελευταία δημόσια εμφάνιση του Θανάση Βέγγου

Ο Θανάση Βέγγος δεν υπήρξε απλώς ένας ηθοποιός, αλλά ένα σύμβολο ήθους και αδιάκοπου ταλέντου, ένας άνθρωπος που κατάφερε να μετατρέψει το προσωπικό του τρέξιμο σε εθνικό μαραθώνιο γέλιου και συγκίνησης.

Η πορεία του, βαθιά ανθρώπινη και γεμάτη αγώνες, ξεκίνησε από τα δύσκολα χρόνια της εξορίας στη Μακρόνησο, όπου η συνάντησή του με τον Νίκο Κούνδουρο άνοιξε την πόρτα της τέχνης σε έναν άνθρωπο που δεν είχε σπουδάσει υποκριτική, αλλά είχε το σπάνιο χάρισμα της αλήθειας.

Στη δεκαετία του 1960, ο Βέγγος καθιερώθηκε ως ο απόλυτος λαϊκός ήρωας. Ο χαρακτήρας του, ένας αεικίνητος, πολυμήχανος αλλά και ταλαιπωρημένος βιοπαλαιστής, εξέφραζε τη γενιά της ανοικοδόμησης που πάσχιζε να επιβιώσει.

Ιδρύοντας τη δική του εταιρεία παραγωγής, τη «ΘΒ-Ταινίες Γέλιου», ρίσκαρε τα πάντα για την καλλιτεχνική του ελευθερία. Ταινίες όπως το «Τι έκανες στο πόλεμο, Θανάση;» απέδειξαν ότι πίσω από την κωμική καρικατούρα κρυβόταν ένας ηθοποιός τεράστιου δραματικού βεληνεκούς, ικανός να ισορροπεί ανάμεσα στο γέλιο και το δάκρυ.

Με το πέρασμα των δεκαετιών, ο Βέγγος εξελίχθηκε σε μια μορφή σχεδόν αρχετυπική. Στη δεκαετία του ’80 και του ’90, οι εμφανίσεις του έγιναν πιο επιλεκτικές, με κορυφαίες στιγμές τη συνεργασία του με τον Θόδωρο Αγγελόπουλο στο «Βλέμμα του Οδυσσέα» και τις ερμηνείες του στην Επίδαυρο.

Παρά την τεράστια δόξα, παρέμεινε ένας άνθρωπος χαμηλών τόνων, που απέφευγε τις κοσμικότητες και τις συνεντεύξεις, θεωρώντας πως ο καλλιτέχνης πρέπει να μιλά μόνο μέσα από το έργο του.

Αυτό που χαρακτήριζε τον Βέγγο σε κάθε του κίνηση ήταν μια σπάνια, σχεδόν αριστοκρατική ευγένεια, που πήγαζε από την ταπεινότητά του. Η λέξη «καλέ μου άνθρωπε», που χρησιμοποιούσε διαρκώς, δεν ήταν απλώς μια ατάκα, αλλά η στάση ζωής του προς τους συναδέλφους και το κοινό.

Αυτή η ευγένεια επιβεβαιώθηκε με τον πιο συγκινητικό τρόπο σε μία από τις τελευταίες δημόσιες εμφανίσεις του. Όταν ένας δημοσιογράφος τον πλησίασε έξω για μια δήλωση, ο Βέγγος, φανερά απρόθυμος να πει κάτι μπροστά στις κάμερες αλλά πάντα αξιοπρεπής, δεν αντέδρασε με εκνευρισμό.