Η αληθινή ιστορία για την εργατική Πρωτομαγιά όπως την έγραψε το TIME

Η Πρωτομαγιά είναι για πολλούς συνδεδεμένη με λουλούδια, εκδρομές και την άνοιξη. Ωστόσο, πίσω από τη συγκεκριμένη ημερομηνία κρύβεται μία από τις σημαντικότερες και πιο αιματηρές σελίδες της παγκόσμιας εργατικής ιστορίας. Η 1η Μαΐου δεν καθιερώθηκε τυχαία ως ημέρα αφιερωμένη στους εργαζόμενους. Αποτελεί σύμβολο κοινωνικών αγώνων, θυσιών και διεκδικήσεων που άλλαξαν για πάντα τον τρόπο εργασίας σε ολόκληρο τον κόσμο.

Από το Σικάγο του 1886 στους αγώνες των εργατών σε όλο τον κόσμο

Η ιστορία της Εργατικής Πρωτομαγιάς ξεκινά στα τέλη του 19ου αιώνα στις Ηνωμένες Πολιτείες, σε μια περίοδο όπου οι συνθήκες εργασίας ήταν εξαιρετικά σκληρές. Εργάτες, γυναίκες ακόμη και παιδιά δούλευαν καθημερινά από 10 έως 16 ώρες κάτω από εξαντλητικές συνθήκες, με χαμηλούς μισθούς και χωρίς καμία ουσιαστική προστασία. Τα εργατικά ατυχήματα ήταν συχνά, ενώ οι θάνατοι και οι τραυματισμοί θεωρούνταν σχεδόν αναπόφευκτο κομμάτι της καθημερινότητας. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον άρχισαν να οργανώνονται τα πρώτα μεγάλα εργατικά κινήματα που διεκδικούσαν ανθρώπινες συνθήκες εργασίας και κυρίως την καθιέρωση του οκταώρου. Το αίτημα «οκτώ ώρες δουλειά, οκτώ ώρες ξεκούραση, οκτώ ώρες ελεύθερος χρόνος» έγινε το κεντρικό σύνθημα χιλιάδων εργατών.

Η μεγάλη κινητοποίηση ξέσπασε την 1η Μαΐου του 1886 στο Σικάγο, ένα από τα σημαντικότερα βιομηχανικά κέντρα της Αμερικής. Περισσότεροι από 200.000 εργαζόμενοι συμμετείχαν σε απεργίες και διαδηλώσεις σε διάφορες πόλεις των ΗΠΑ, απαιτώντας την εφαρμογή του οκταώρου. Οι κινητοποιήσεις δεν περιορίστηκαν σε μία μόνο ημέρα, αλλά συνεχίστηκαν για αρκετό διάστημα. Στις 3 Μαΐου, έξω από εργοστάσιο γεωργικών μηχανημάτων στο Σικάγο, σημειώθηκαν σοβαρά επεισόδια όταν η αστυνομία επιχείρησε να διαλύσει απεργούς που διαμαρτύρονταν απέναντι σε απεργοσπάστες εργαζόμενους. Η επέμβαση των αρχών κατέληξε σε αιματοχυσία, με νεκρούς και πολλούς τραυματίες εργάτες.

Από το Haymarket στην Καισαριανή: Η πραγματική ιστορία της Εργατικής Πρωτομαγιάς

VIRAL

Ανείπωτη θλίψη: Πέθανε ηθοποιός που έπαιξε στις Άγριες Μέλισσες!

Φρίκη: Τι είχε βάλει στο στόμα της Σταυρούλας για να την θάψει! «Πάγωσαν» οι Αρχές μόλις ξέθαψαν το πτώμα!

Σοκ στο Μαξίμου και «εγκεφαλικό» ο Μητσοτάκης: Αυτοί είναι οι 4 «γαλάζιοι» που παίρνει ο Σαμαράς για να του ρίξει την κυβέρνηση!

Η βία εκείνης της ημέρας προκάλεσε τεράστια οργή και οδήγησε στην οργάνωση νέας συγκέντρωσης διαμαρτυρίας στην πλατεία Haymarket στις 4 Μαΐου. Η συγκέντρωση ξεκίνησε ειρηνικά, με ομιλητές να καταγγέλλουν την αστυνομική καταστολή και τις άθλιες συνθήκες εργασίας. Ωστόσο, λίγο πριν ολοκληρωθεί, η κατάσταση ξέφυγε δραματικά. Την ώρα που οι αστυνομικές δυνάμεις πλησίαζαν για να διαλύσουν το πλήθος, εξερράγη βόμβα ανάμεσα στους αστυνομικούς. Μέχρι σήμερα δεν έχει εξακριβωθεί ποιος την πέταξε. Ακολούθησε χάος. Η αστυνομία άνοιξε πυρ εναντίον των συγκεντρωμένων, ενώ η πλατεία μετατράπηκε σε πεδίο μάχης. Ο αριθμός των νεκρών και των τραυματιών δεν έγινε ποτέ πλήρως γνωστός, όμως τα γεγονότα εκείνης της νύχτας συγκλόνισαν ολόκληρη την Αμερική.

Η Πρωτομαγιά δεν είναι απλώς αργία: Οι νεκροί εργάτες που έγραψαν ιστορία

Μετά την επίθεση, οι αρχές προχώρησαν σε συλλήψεις συνδικαλιστών και αναρχικών ακτιβιστών, πολλοί από τους οποίους ήταν μετανάστες ευρωπαϊκής καταγωγής. Η δίκη που ακολούθησε χαρακτηρίστηκε από πολλούς ως παρωδία, καθώς οι κατηγορούμενοι καταδικάστηκαν χωρίς ουσιαστικά αποδεικτικά στοιχεία ότι συνδέονταν με τη βομβιστική επίθεση. Αρκετοί από αυτούς οδηγήθηκαν στην αγχόνη, ενώ άλλοι φυλακίστηκαν. Χρόνια αργότερα, πολιτικοί και νομικοί κύκλοι στις ΗΠΑ αναγνώρισαν ότι η διαδικασία υπήρξε άδικη και ότι οι καταδικασθέντες πιθανότατα ήταν αθώοι.

Τα γεγονότα του Haymarket έμειναν στην ιστορία ως σημείο αναφοράς του παγκόσμιου εργατικού κινήματος. Το 1889, η Σοσιαλιστική Διεθνής αποφάσισε να καθιερώσει την 1η Μαΐου ως Διεθνή Ημέρα των Εργατών, τιμώντας τους νεκρούς του Σικάγου και τους αγώνες για το οκτάωρο. Παρά το γεγονός ότι η Πρωτομαγιά γεννήθηκε ουσιαστικά στις Ηνωμένες Πολιτείες, κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου η αμερικανική πολιτική ηγεσία προσπάθησε να απομακρύνει τον εορτασμό από την εργατική και πολιτική του διάσταση. Η ημέρα συνδέθηκε από πολλούς με κομμουνιστικά κινήματα και σε ορισμένες περιόδους αντιμετωπίστηκε ακόμη και με καχυποψία.

Η αιματοβαμμένη ιστορία της Πρωτομαγιάς: Πώς γεννήθηκε η Ημέρα των Εργατών

Την ίδια ώρα, η Πρωτομαγιά εξαπλώθηκε σε δεκάδες χώρες και μετατράπηκε σε ημέρα μνήμης, διεκδίκησης και εργατικών κινητοποιήσεων. Στην Ευρώπη αλλά και σε πολλές άλλες περιοχές του κόσμου, οι εργαζόμενοι συνέχισαν να διεκδικούν καλύτερους μισθούς, ασφάλιση, δικαιώματα και ανθρώπινες συνθήκες εργασίας. Στην Ελλάδα, οι πρώτες οργανωμένες πρωτομαγιάτικες συγκεντρώσεις πραγματοποιήθηκαν στα τέλη του 19ου αιώνα, με πρωτοβουλία σοσιαλιστικών κύκλων και εργατικών οργανώσεων.

Τα βασικά αιτήματα εκείνης της εποχής ήταν η καθιέρωση της Κυριακής ως αργίας, το οκτάωρο και η προστασία των εργαζομένων από εργατικά ατυχήματα. Με τα χρόνια, η Πρωτομαγιά στην Ελλάδα συνδέθηκε με σημαντικούς κοινωνικούς και πολιτικούς αγώνες. Ιδιαίτερα συγκλονιστικές παραμένουν οι κινητοποιήσεις των καπνεργατών στη Θεσσαλονίκη το 1936, αλλά και η εκτέλεση των 200 αγωνιστών στην Καισαριανή από τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής την Πρωτομαγιά του 1944.