«Εμβόλιο-επανάσταση με AI»: Υπόσχεται προστασία από όλους τους ιούς, ακόμη και Covid και Έμπολα

Ερευνητές ανέπτυξαν μια νέα προσέγγιση που θα μπορούσε να αποτρέψει την εκδήλωση ασθενειών από ιούς με πιθανό πανδημικό χαρακτήρα, ακόμη και πριν αυτοί εξελιχθούν σε απειλή. Η τεχνολογία αυτή, που χαρακτηρίζεται ως «καθολικό εμβόλιο», αναπτύχθηκε υπό την καθοδήγηση του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ και, σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα, θα μπορούσε να οδηγήσει στη δημιουργία εμβολίων που προσφέρουν ευρεία προστασία απέναντι σε χιλιάδες παραλλαγές ιών — όπως οι κορονοϊοί ή ο ιός Έμπολα  μέσα σε ένα μόνο σκεύασμα.

νέο εμβόλιο

Για πρώτη φορά, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν τεχνητή νοημοσύνη για να σχεδιάσουν έναν «υπεραντιγόνο», ο οποίος μπορεί να προσφέρει μακροχρόνια προστασία απέναντι σε ευρύ φάσμα ιών, ακόμη και καθώς αυτοί μεταλλάσσονται. Η βασική διαφορά σε σχέση με τα υπάρχοντα εμβόλια για τη γρίπη και την Covid-19 είναι ότι τα σημερινά εμβόλια βασίζονται σε αντιγόνα συγκεκριμένων στελεχών ή παραλλαγών που έχουν ήδη εντοπιστεί στον άνθρωπο, με αποτέλεσμα η ιατρική κοινότητα να «τρέχει πίσω από τις εξελίξεις» καθώς οι ιοί συνεχώς μεταλλάσσονται. Γι’ αυτόν τον λόγο, τα παραδοσιακά εμβόλια προσφέρουν περιορισμένη προστασία και χρειάζονται τακτική επικαιροποίηση και αναμνηστικές δόσεις.

Τι αναφέρουν οι επιστήμονες

Αντίθετα, η νέα τεχνολογία θα μπορούσε να προσφέρει προστασία ακόμη και πριν οι ιοί μεταλλαχθούν, ενδεχομένως αποτρέποντας την εμφάνιση στελεχών που θα μπορούσαν να προκαλέσουν πανδημίες. «Έχουμε μετατρέψει την ανάπτυξη εμβολίων από μια αντιδραστική διαδικασία σε μια διαδικασία που είναι μελλοντικά θωρακισμένη», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής, καθηγητής Jonathan Heeney από το Εργαστήριο Ιολογίας Ζωονοσογόνων του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ. «Τα εμβόλιά μας θα συνεχίσουν να προσφέρουν προστασία ακόμη και όταν οι ιοί μεταλλάσσονται σε νέα στελέχη. Έχουμε ξεπεράσει το πρόβλημα των παραδοσιακών εμβολίων που έχουν περιορισμένη αποτελεσματικότητα. Αυτό σημαίνει ότι μπορούμε να βγούμε από τον φαύλο κύκλο του συνεχούς “κυνηγητού” των μεταλλάξεων».

Τα αποτελέσματα της πρώτης κλινικής δοκιμής του νέου εμβολίου, που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Infection, χαρακτηρίζονται ενθαρρυντικά, καθώς έδειξαν ότι το σκεύασμα είναι ασφαλές, καλά ανεκτό και με ελάχιστες παρενέργειες. Στη μελέτη συμμετείχαν 39 άτομα ηλικίας 18 έως 50 ετών, τα οποία έλαβαν ένα καθολικό εμβόλιο κορονοϊού τύπου Sarbeco, που καλύπτει μια ευρεία ομάδα ιών της φύσης, συμπεριλαμβανομένου του SARS-CoV-2 που προκάλεσε την πανδημία Covid-19. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το εμβόλιο προκάλεσε ανοσολογική απόκριση όχι μόνο έναντι του SARS-CoV-2 και του SARS, αλλά και έναντι συγγενικών ιών από νυχτερίδες που θα μπορούσαν δυνητικά να μεταδοθούν στον άνθρωπο και να προκαλέσουν μελλοντικές πανδημίες.

VIRAL

«Την χτυπούσε όταν ήταν έγκυος» – Συγκλονίζει νέα μαρτυρία για τη γυναικοκτονία στην Καλαμάτα

Θεσσαλονίκη: Σοκαριστικό βίντεο από τη στιγμή που δυνατός αέρας εκσφενδονίζει κάδο σκουπιδιών στη μέση του δρόμου

Καλλιθέα: Σε εξέλιξη η έρευνα για τον άνδρα με το ρόπαλο – Εξετάζεται η εμπλοκή συνεργών

Πανδημία

Ποιους ιούς μπορεί να αντιμετωπίσει

Η περαιτέρω ανάπτυξη της τεχνολογίας θεωρείται απαραίτητη πριν από οποιαδήποτε ευρεία χρήση στον πληθυσμό. Η δεύτερη φάση των δοκιμών θα εξετάσει την ικανότητα του εμβολίου να προκαλεί ανοσοαπόκριση σε μεγαλύτερο και πιο αντιπροσωπευτικό δείγμα πληθυσμού. «Ιοί όπως η γρίπη, οι κορονοϊοί και οι ιοί τύπου Έμπολα εξελίσσονται συνεχώς και μέχρι να κυκλοφορήσουν τα εμβόλια, συχνά δεν ταιριάζουν πλήρως με τα κυκλοφορούντα στελέχη», δήλωσε ο καθηγητής Saul Faust από το Πανεπιστήμιο του Southampton. «Αυτή η νέα γενιά καθολικών εμβολίων είναι μελλοντικά θωρακισμένη. Δεν προστατεύει μόνο από πολλές παραλλαγές ταυτόχρονα, αλλά δυνητικά και από συγγενικούς ιούς που δεν έχουν ακόμη εμφανιστεί και μεταδοθεί στον άνθρωπο. Αν καταφέρουμε να προχωρήσουμε αυτή την τεχνολογία πριν από ένα νέο ξέσπασμα, θα μπορούσαν να σωθούν εκατομμύρια ζωές, να αποφευχθούν lockdowns και να προστατευθεί η οικονομία». Σήμερα, η μεγαλύτερη ανησυχία για τη δημόσια υγεία θεωρείται ο ιός Έμπολα, μετά από νέο ξέσπασμα σε Ουγκάντα και Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό που έχει προκαλέσει χιλιάδες κρούσματα και περίπου 260 θανάτους.

AI VACCINE

Ο Έμπολα είναι μια σοβαρή ιογενής αιμορραγική νόσος που μπορεί να οδηγήσει σε ανεπάρκεια οργάνων και εσωτερική αιμορραγία, ενώ σε προχωρημένα στάδια οι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν αιμορραγίες από μάτια, μύτη και άλλα σημεία του σώματος. Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως 2 έως 21 ημέρες μετά τη μόλυνση και αρχικά μοιάζουν με γρίπη (πυρετός, κόπωση, μυαλγίες, πονοκέφαλος), πριν εξελιχθούν σε εμετούς, διάρροια και σε σοβαρές περιπτώσεις αιμορραγία. Η μετάδοση γίνεται μέσω άμεσης επαφής με μολυσμένα σωματικά υγρά, όπως αίμα, εμετό και σάλιο, και δεν είναι αερογενής, γεγονός που σημαίνει ότι απαιτείται στενή φυσική επαφή. Μόνο οι ασθενείς που εμφανίζουν ήδη συμπτώματα μπορούν να μεταδώσουν τον ιό.

Τα ποσοστά θνησιμότητας διαφέρουν ανά επιδημία, αλλά μπορεί να φτάσουν το 30% έως 50% για το στέλεχος Bundibugyo, καθιστώντας τον έναν από τους πιο επικίνδυνους ιούς παγκοσμίως. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το τρέχον ξέσπασμα, καθώς δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο ή ειδική θεραπεία για αυτό το στέλεχος, με την αντιμετώπιση να βασίζεται σε έγκαιρη διάγνωση, απομόνωση, ιχνηλάτηση επαφών και αυστηρά μέτρα υγιεινής. Ωστόσο, έχει γίνει γνωστό ότι βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη τρία διαφορετικά εμβόλια για τον Έμπολα που αναπτύσσονται διεθνώς.