Συνάντηση Τραμπ – Ερντογάν: Πώς «διαβάζει» η Αθήνα τις εξελίξεις για τα F-35 – Η στάση της κυβέρνησης στα νέα δεδομένα
Οι τελευταίες εξελίξεις στις σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Τουρκίας, μετά τις δημόσιες τοποθετήσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για το ενδεχόμενο επανένταξης της Άγκυρας στο πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών F-35, βρίσκονται στο επίκεντρο της προσοχής της ελληνικής κυβέρνησης. Στην Αθήνα αντιμετωπίζουν το ζήτημα με ψυχραιμία, εκτιμώντας ότι οι συγκεκριμένες αναφορές δεν αποτελούν αιφνιδιαστική εξέλιξη, αλλά εντάσσονται σε μια ευρύτερη διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και αρκετούς μήνες.
Πώς αξιολογεί η Αθήνα τις εξελίξεις
Σύμφωνα με κυβερνητικές εκτιμήσεις, οι συζητήσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Άγκυρας για την αποκατάσταση των διμερών σχέσεων είχαν ξεκινήσει ουσιαστικά λίγο μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο. Οι ελληνικές αρχές, όπως επισημαίνεται, είχαν ενημερωθεί για τις σχετικές διεργασίες μέσω των διαύλων επικοινωνίας που διατηρούν με την αμερικανική πλευρά και παρακολουθούν στενά κάθε στάδιο των διαπραγματεύσεων.
Παρά το γεγονός ότι το θέμα επανέρχεται δυναμικά στην επικαιρότητα, στην ελληνική κυβέρνηση θεωρούν ότι η πιθανή άρση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στην Τουρκία δεν συνεπάγεται αυτόματα και την επιστροφή της χώρας στο πρόγραμμα των F-35. Όπως επισημαίνουν διπλωματικές πηγές, πρόκειται για δύο διαφορετικές διαδικασίες, με ξεχωριστές θεσμικές και πολιτικές προϋποθέσεις. Η υπόθεση των κυρώσεων CAATSA και η προοπτική συμμετοχής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών αεροσκαφών αντιμετωπίζονται ως δύο διακριτά ζητήματα, καθώς ακόμη και αν υπάρξει πρόοδος στο πρώτο σκέλος, θα απαιτηθούν επιπλέον αποφάσεις και εγκρίσεις προκειμένου να αλλάξει το σημερινό καθεστώς σχετικά με τα F-35.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στον ρόλο του αμερικανικού Κογκρέσου, το οποίο εξακολουθεί να αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για οποιαδήποτε εξέλιξη αφορά τις αμυντικές συμφωνίες των Ηνωμένων Πολιτειών. Κυβερνητικοί κύκλοι υπενθυμίζουν ότι για μια πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 θα απαιτηθούν ειδικές νομοθετικές διαδικασίες και πολιτικές αποφάσεις που δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από τον εκάστοτε πρόεδρο των ΗΠΑ. Παράλληλα, στην Αθήνα αποφεύγουν να σχολιάσουν δημόσια τις αμερικανοτουρκικές επαφές, θεωρώντας ότι πρόκειται για ένα ζήτημα που αφορά αποκλειστικά τις σχέσεις δύο συμμάχων χωρών. Η ελληνική πλευρά επιλέγει να επικεντρώνεται στη δική της αμυντική στρατηγική και στην πορεία υλοποίησης των εξοπλιστικών της προγραμμάτων.
VIRAL
Κυβερνητικά στελέχη υπενθυμίζουν ότι η Ελλάδα έχει ήδη διασφαλίσει την απόκτηση 20 μαχητικών αεροσκαφών πέμπτης γενιάς F-35, ενώ υπάρχει και δυνατότητα επέκτασης της συμφωνίας με την προμήθεια επιπλέον αεροσκαφών στο μέλλον. Με βάση αυτό το χρονοδιάγραμμα, εκτιμάται ότι η ελληνική Πολεμική Αεροπορία θα εντάξει τα πρώτα F-35 στο δυναμικό της πριν ολοκληρωθεί οποιαδήποτε αντίστοιχη διαδικασία για την Τουρκία. Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση επιχειρεί να αναδείξει τη σταθερή αμυντική συνεργασία της Ελλάδας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και τη συνέπεια που επιδεικνύει η χώρα στις υποχρεώσεις της εντός του ΝΑΤΟ.
Ένα ακόμη στοιχείο που προβάλλεται ιδιαίτερα είναι οι αμυντικές δαπάνες της Ελλάδας. Σύμφωνα με κυβερνητικές εκτιμήσεις, η χώρα συγκαταλέγεται πλέον ανάμεσα στα κράτη-μέλη της Συμμαχίας που διαθέτουν από τα υψηλότερα ποσοστά του ΑΕΠ για την άμυνα, έχοντας ήδη προσεγγίσει τον στόχο που συμφωνήθηκε στις πρόσφατες αποφάσεις του ΝΑΤΟ. Η Αθήνα θεωρεί ότι η συνέπεια αυτή ενισχύει το διπλωματικό της αποτύπωμα και προσδίδει μεγαλύτερη αξιοπιστία στις ελληνικές θέσεις απέναντι στους συμμάχους.
Παράλληλα, οι ελληνικές αρχές αναγνωρίζουν ότι η Συμμαχία βρίσκεται σε φάση σημαντικών μετασχηματισμών, τόσο σε επίπεδο αμυντικής πολιτικής όσο και στον σχεδιασμό της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας. Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονται ζητήματα όπως η ενίσχυση της παραγωγής αμυντικού εξοπλισμού, η ταχύτερη μετακίνηση στρατιωτικών δυνάμεων εντός της Ευρώπης, αλλά και η συνέχιση της στρατιωτικής στήριξης προς την Ουκρανία. Η ελληνική κυβέρνηση συμμετέχει ενεργά στις σχετικές διαβουλεύσεις, ενώ επιδιώκει να αναδείξει ότι οι υψηλές αμυντικές δαπάνες της χώρας δεν αποτελούν απλώς συμμόρφωση προς τις αποφάσεις του ΝΑΤΟ, αλλά αντανακλούν και τις ιδιαίτερες γεωπολιτικές συνθήκες που αντιμετωπίζει η Ελλάδα στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Ταυτόχρονα, στο διπλωματικό παρασκήνιο συνεχίζονται οι συζητήσεις για σειρά ζητημάτων που αφορούν την αμυντική συνεργασία των κρατών-μελών της Συμμαχίας. Ανάμεσα σε αυτά περιλαμβάνονται έργα στρατηγικής σημασίας για τη μεταφορά στρατιωτικού εξοπλισμού και ενεργειακών πόρων, στα οποία έχουν καταγραφεί κατά το προηγούμενο διάστημα διαφορετικές προσεγγίσεις μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.
Διαβάστε επίσης
Ένα ακόμη θέμα που απασχολεί τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αφορά τη συνέχιση της οικονομικής και στρατιωτικής ενίσχυσης προς την Ουκρανία. Η Ελλάδα εμφανίζεται θετική στη διατήρηση της στήριξης, ωστόσο εκφράζει επιφυλάξεις ως προς την ανάληψη δεσμεύσεων που θα εκτείνονται σε βάθος αρκετών ετών χωρίς να έχουν προηγηθεί νέες πολιτικές αξιολογήσεις της κατάστασης. Παράλληλα, συνεχίζεται η συζήτηση σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού της οικονομικής συμμετοχής κάθε κράτους στις κοινές αμυντικές πρωτοβουλίες της Συμμαχίας, καθώς και για τον ρόλο που θα διαδραματίσουν οι ευρωπαϊκές αμυντικές βιομηχανίες έναντι των αμερικανικών εξοπλιστικών προγραμμάτων.
0 ΣΧΟΛΙΑ