Ο Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα: Συναντήθηκε με τον Γεραπετρίτη – Οι συμφωνίες που βρίσκονται στο τραπέζι και η «καυτή» ατζέντα

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Με ιδιαίτερα «βαριά» γεωπολιτική ατζέντα πραγματοποιείται η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ να έχει ξεκινήσει τις επίσημες επαφές του με την ελληνική κυβέρνηση. Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ έφτασε το πρωί της Τετάρτης 7 Οκτωβρίου στο υπουργείο Εξωτερικών, όπου έγινε δεκτός από τον Γιώργο Γεραπετρίτη, με τη στρατηγική σχέση Ελλάδας – ΗΠΑ, την άμυνα, την ενέργεια, την Ανατολική Μεσόγειο και τις περιφερειακές εξελίξεις να βρίσκονται στο επίκεντρο. Η συνάντηση και η έναρξη του 6ου Γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου έχουν ανακοινωθεί επισήμως από το ελληνικό ΥΠΕΞ.

Η ατζέντα Ρούμπιο στην Αθήνα

Η παρουσία του Μάρκο Ρούμπιο στην ελληνική πρωτεύουσα αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της χρονικής συγκυρίας αλλά και των θεμάτων που βρίσκονται στο τραπέζι Αθήνας και Ουάσιγκτον. Η επίσκεψη πραγματοποιείται σε μία περίοδο κατά την οποία η Ανατολική Μεσόγειος παραμένει στο επίκεντρο των διεθνών εξελίξεων, ενώ παράλληλα Ελλάδα και ΗΠΑ επιδιώκουν να διευρύνουν τη συνεργασία τους σε μια σειρά από τομείς. Οι συνομιλίες του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών με τον Γιώργο Γεραπετρίτη ξεκίνησαν το πρωί στο υπουργείο Εξωτερικών. Μετά τη διμερή συνάντηση, το επίσημο πρόγραμμα προβλέπει κοινές δηλώσεις των δύο υπουργών και στη συνέχεια την έναρξη του 6ου Γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας – ΗΠΑ.

Πρόκειται για έναν θεσμοθετημένο μηχανισμό μέσω του οποίου Αθήνα και Ουάσιγκτον εξετάζουν το σύνολο της διμερούς συνεργασίας. Στον προηγούμενο γύρο του Στρατηγικού Διαλόγου είχαν περιληφθεί, μεταξύ άλλων, η περιφερειακή ασφάλεια, η άμυνα, η ενέργεια και η συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με το πρόγραμμα που έχει γίνει γνωστό, μετά τις επαφές στο υπουργείο Εξωτερικών ο Μάρκο Ρούμπιο αναμένεται να μεταβεί στην αμερικανική πρεσβεία. Στις 12:00 έχει προγραμματιστεί η συνεδρίαση του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας – ΗΠΑ, ενώ το πρόγραμμα της επίσκεψης περιλαμβάνει αργότερα ομιλία του Αμερικανού ΥΠΕΞ στην Πνύκα.

Το βράδυ το ενδιαφέρον μεταφέρεται στη συνάντηση του Μάρκο Ρούμπιο με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια των συζητήσεων αφορά την αμυντική συνεργασία των δύο χωρών. Στο πλαίσιο του Στρατηγικού Διαλόγου έχει προαναγγελθεί σειρά συμφωνιών και κειμένων συνεργασίας. Μεταξύ αυτών βρίσκεται Επιστολή Προθέσεων για συνεργασία μεταξύ των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και της Εθνοφρουράς της Φλόριντα. Στο τραπέζι βρίσκονται παράλληλα ευρύτερα εξοπλιστικά και αμυντικά ζητήματα.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει το πρόγραμμα των F-35, με την Ελλάδα να έχει ήδη δρομολογήσει την απόκτηση των μαχητικών πέμπτης γενιάς. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης είχε δηλώσει τον Σεπτέμβριο ότι η Ελλάδα αναμένει τα F-35 σε λιγότερο από δύο χρόνια. Στις συζητήσεις αναμένεται επίσης να εξεταστούν ζητήματα που αφορούν αμερικανικά οπλικά συστήματα και την υποστήριξη μέσων που διαθέτουν οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιευθεί, ενδιαφέρον υπάρχει και για το ενδεχόμενο παραχώρησης πλεονάζοντος αμερικανικού αμυντικού υλικού, με τα τεθωρακισμένα οχήματα Stryker να βρίσκονται μεταξύ των συστημάτων που έχουν αναφερθεί. Ωστόσο, οι σχετικές συζητήσεις δεν πρέπει να συγχέονται με ήδη ολοκληρωμένη συμφωνία. Πέρα από την άμυνα, ιδιαίτερο βάρος έχει η ενεργειακή συνεργασία.

Η Ελλάδα επιδιώκει να ενισχύσει τον ρόλο της ως ενεργειακού κόμβου για την ευρύτερη περιοχή, με τις υποδομές LNG και τις διασυνδέσεις προς την υπόλοιπη Ευρώπη να αποτελούν σημαντικό κομμάτι του σχεδιασμού. Ο Κάθετος Διάδρομος και η δυνατότητα μεταφοράς φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης βρίσκονται στο ευρύτερο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής. Η ενέργεια αποτελεί άλλωστε διαχρονικά έναν από τους βασικούς πυλώνες του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας – ΗΠΑ, ενώ το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών είχε επιβεβαιώσει ήδη από τον Φεβρουάριο ότι στις συνομιλίες Γεραπετρίτη – Ρούμπιο είχαν συζητηθεί τόσο ο Στρατηγικός Διάλογος όσο και η ενέργεια και οι περιφερειακές εξελίξεις.

Από την ατζέντα δεν απουσιάζουν οι ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η Αθήνα έχει καταστήσει σαφές ότι επιθυμεί τη διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας με την Άγκυρα, επιμένοντας παράλληλα ότι ζητήματα κυριαρχίας δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης έχει δηλώσει ότι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ αποτελεί τη διαφορά που μπορεί να παραπεμφθεί σε διεθνή δικαιοδοσία, απορρίπτοντας τουρκικές αξιώσεις που αφορούν ζητήματα ελληνικής κυριαρχίας.

Στο ευρύτερο περιφερειακό σκηνικό εντάσσεται και η συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και ΗΠΑ μέσω του σχήματος 3+1, το οποίο αφορά μεταξύ άλλων την ασφάλεια, την ενέργεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Το συγκεκριμένο πλαίσιο είχε επιβεβαιωθεί και στον προηγούμενο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας – ΗΠΑ. Παράλληλα με τα μεγάλα γεωπολιτικά ζητήματα, στο πλαίσιο της επίσκεψης προβλέπονται και συμφωνίες σε άλλους τομείς. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται Μνημόνιο Κατανόησης για την αμοιβαία αναγνώριση Πιστοποιητικών Ικανότητας Ναυτικών στη βάση της διεθνούς σύμβασης STCW, καθώς και ανανέωση συνεργασίας που αφορά την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και τους περιορισμούς στις εισαγωγές συγκεκριμένων κατηγοριών αρχαιολογικού και εθνολογικού υλικού. Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα, επομένως, δεν περιορίζεται σε μία εθιμοτυπική διπλωματική επαφή.