Κυκλοφορεί η «Ιθάκη» του Αλέξη Τσίπρα – Οι αθέατες όψεις του 2015, το άδειασμα στον Βαρουφάκη και η πρόταση-έκπληξη στην Αχτσιόγλου

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Κυκλοφορεί σήμερα (24/11) η «Ιθάκη», το μνημειώδες βιβλίο του πρώην πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα, ένα χρονικό 759 σελίδων που διατρέχει την ιστορία των τελευταίων δεκαπέντε χρόνων, εστιάζοντας φυσικά στην πιο «άγρια» περίοδο της ελληνικής μεταπολίτευσης, το 2015. Όπως αποκαλύπτει εκτενές ρεπορτάζ του Athensmagazine.gr, ο Τσίπρας αναλαμβάνει τον ρόλο του «πρωταγωνιστή» και επιχειρεί μια ανασκόπηση γεμάτη αυτοκριτική, παρασκηνιακές αποκαλύψεις, αλλά και αιχμές προς πρώην συντρόφους και συνεργάτες, τόσο για την εποχή των Μνημονίων όσο και για την πρόσφατη κρίση στον ΣΥΡΙΖΑ.

Η ταραχώδης εποχή του Grexit και το σχέδιο Σόιμπλε

Στο βιβλίο του, ο Αλέξης Τσίπρας τοποθετείται με σαφήνεια για το κρίσιμο 2015, δηλώνοντας κατηγορηματικά ότι ουδέποτε φλέρταρε με την ιδέα της εξόδου της Ελλάδας από την ευρωζώνη. Ωστόσο, επιβεβαιώνει ότι ο κίνδυνος του Grexit ήταν υπαρκτός και αποτελούσε μέρος του «σχεδίου Σόιμπλε».

Περιγράφει, με εμφανή δόση ειρωνείας, την κατάσταση που επικρατούσε στο εσωτερικό του πρώτου υπουργικού Συμβουλίου, λίγο μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης: «Μέχρι να προσέλθουν στο υπουργικό Συμβούλιο, ορισμένοι πρέπει να είχαν ανεβάσει ο καθένας τους από μια μονάδα τουλάχιστον τα spreads των ελληνικών ομολόγων: Ο ένας κοινωνικοποιούσε τις υπηρεσίες, ο άλλος προσλάμβανε απολυμένους, ο τρίτος έδιωχνε τους κινέζους από τον Πειραιά. Επικρατούσε η αισιοδοξία της βούλησης και απουσίαζε η απαισιοδοξία της νόησης».

Ο ίδιος αναγνωρίζει την αρχική του υπερβολική αισιοδοξία: «Με τα μάτια του σήμερα, φαίνεται πως ίσως και να είχα μεγαλύτερη πίστη στη δύναμη του δίκιου και των ιδεών μου από ό,τι έπρεπε και μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στην ίδια την Ευρώπη», σημειώνοντας ότι η έξοδος από το ευρώ δεν θα μπορούσε να διασφαλίσει «μια πορεία ευημερίας και ασφάλειας».

Η σχέση με Βαρουφάκη: Από το «χαρτί» στο «game over»

Εκτενείς και καυστικές είναι οι αναφορές στον πρώτο υπουργό Οικονομικών, Γιάνη Βαρουφάκη. Ο Τσίπρας δηλώνει ότι, λίγο πριν τις εκλογές, είχε πάρει την απόφαση να τον χρίσει ΥΠΟΙΚ, πιστεύοντας ότι το βασικό διαπραγματευτικό χαρτί θα ήταν η «επιθετική αποφασιστικότητα». Επιβεβαιώνει μάλιστα ότι οι «θεατρινισμοί και η θεωρία των παιγνίων» του Βαρουφάκη τον διευκόλυναν προσωρινά, μέχρι τη στιγμή που αποφάσισε να τον «ξηλώσει».

Περιγράφει περιστατικά που τον διέψευσαν πανηγυρικά ως προς τις ικανότητες του ΥΠΟΙΚ. Η ιδέα του Βαρουφάκη να τυπώσουν «κουπόνια» αντί για χρήματα στους συνταξιούχους και τους μισθωτούς προκάλεσε την έκπληξη του Τσίπρα: «Όταν το άκουσα δεν ήξερα αν έπρεπε να κλάψω ή να γελάσω. Είσαι με τα καλά σου; Ποιος συνταξιούχος θα δεχθεί να πάρει κουπόνια αντί για συντάξεις;». Την ίδια έκπληξη προκάλεσε η εναλλακτική του «ηλεκτρονικής συναλλαγής με το κινητό, το 2015».

Η στιγμή της πλήρους διάψευσης, ωστόσο, ήταν όταν ο Βαρουφάκης επέστρεψε από συνάντηση με την Κριστίν Λαγκάρντ, δηλώνοντας: «Λύσαμε τα θέματα μας είμαι απολύτως αισιόδοξος. Συνάντησα την Κριστίν, η οποία συμφωνεί σε όλα μαζί μου». Όταν ρωτήθηκε ο Βαρουφάκης ποιος θα έδινε τα χρήματα για τις υποχρεώσεις της χώρας, αφού δεν θα υπήρχε πρόγραμμα, και απάντησε «Οι Ευρωπαίοι», ο Τσίπρας κατέληξε: «Εκεί κατάλαβα ότι η κατάσταση ήταν Game Over».

Συγκυβέρνηση με ΑΝΕΛ 

Ο Τσίπρας ομολογεί ότι η συνεργασία με τους ΑΝΕΛ και τον Πάνο Καμμένο ήταν προετοιμασμένη από καιρό, κυρίως μέσω του Νίκου Παππά. Περιγράφει τον Καμμένο να δηλώνει «παρών» μετά τις εκλογές του Ιανουαρίου 2015, ζητώντας μόνο το Υπουργείο Άμυνας. Παράλληλα, εξιστορεί το «ναυάγιο» ενδεχόμενης συνεργασίας με τον Σταύρο Θεοδωράκη λόγω του Καμμένου, ο οποίος φέρεται να του είπε: «Μην τον φέρεις αυτόν. Θα μας διαλύσει, θα τα δίνει όλα στους έξω».

Ο πρώην πρωθυπουργός ομολογεί ότι είχε υποτιμήσει το πόσο αρνητικό αντίκτυπο είχε η συγκυβέρνηση με τους ΑΝΕΛ στην Ευρώπη, κάτι που διαπίστωσε αργότερα σε επαφές του με τους Ευρωπαίους Σοσιαλδημοκράτες. Επιπλέον, δηλώνει ότι στις εκλογές του Σεπτεμβρίου 2015 «την πάτησε», καθώς θεώρησε ότι το κόμμα του Καμμένου δεν θα έμπαινε στη Βουλή, ανοίγοντας τον δρόμο για σοσιαλδημοκρατική λύση.

Ο Νόμος Κατρούγκαλου και η μεσαία τάξη

Σε μια κίνηση αυτοκριτικής, ο Τσίπρας αναγνωρίζει ότι ο Νόμος Κατρούγκαλου «δεν ήταν χωρίς ατέλειες ή υπερβολές». Ομολογεί ότι οι εισφορές που προέκυψαν για κάποιους επαγγελματίες ήταν «δυσανάλογες και οικονομικά εξαιρετικά επώδυνες και άδικες».

Η μεγάλη συνέπεια αυτής της πολιτικής, όπως αναφέρει, ήταν ότι η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ έχασε την επαφή με σημαντικά τμήματα της μορφωμένης επαγγελματικής Μεσαίας Τάξης, καθώς «υποχρεωτικά μετατοπίσαμε ένα μέρος των βαρών στα μεσαία στρώματα» στην προσπάθεια να υπερασπιστούν τους πιο αδύναμους.

Η σύγκρουση για τις τηλεοπτικές άδειες και το άδειασμα του Παππά

Ο πρώην πρωθυπουργός περιγράφει τη σύγκρουση για τις τηλεοπτικές άδειες, όπου η πρόθεση ήταν «σωστή», αλλά η εφαρμογή αποδείχθηκε «κατώτερη των περιστάσεων». Επιρρίπτει ευθύνες στον Νίκο Παππά, ο οποίος πρότεινε να δοθούν μόνον τέσσερις άδειες, βασιζόμενος σε μια έκθεση του Πανεπιστημίου της Φλωρεντίας που, όσο κι αν θεωρητικά ήταν σωστή, «δεν έπαιρνε υπόψη την κατάσταση επί του πεδίου».

Το μεγάλο άδειασμα στον άλλοτε στενό του συνεργάτη έρχεται στο τέλος: Ο Τσίπρας εκτιμά πλέον ότι έπρεπε να του είχε ζητήσει να αποσυρθεί από τα ψηφοδέλτια μετά την καταδίκη του από το Ειδικό Δικαστήριο, καθώς ο Παππάς επέδειξε σε όλη τη διαδικασία «απαράδεκτη επιπολαιότητα».

Η πρόταση-έκπληξη στην Αχτσιόγλου και η «κωμικοτραγική εικόνα» Κασσελάκη

Πιο αποκαλυπτικός είναι ο Τσίπρας για την περίοδο μετά την παραίτησή του από την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ. Αποκαλύπτει ότι, πριν παραιτηθεί, είχε ζητήσει από την Έφη Αχτσιόγλου να αναλάβει την ηγεσία της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, ώστε να γίνει «το πρόσωπο της παράταξης» και υποψήφια πρωθυπουργός, ενώ εκείνος θα παρέμενε πρόεδρος μέχρι τις εσωκομματικές εκλογές. Η άρνηση της Αχτσιόγλου τον αιφνιδίασε, καθώς πίστευε πως μόνη της, παίρνοντας αποστάσεις από εκείνον, θα μπορούσε να υπερβεί τα προβλήματα, κάτι που αποδείχθηκε υποτίμηση της σημασίας της στήριξής του.

Τον διάδοχό του, Στέφανο Κασσελάκη, τον εμφανίζει ως «εκτός τόπου και χρόνου», περιγράφοντας μια «κωμικοτραγική εικόνα». Αναφέρει χαρακτηριστική στιχομυθία με τη σύντροφό του, Μπέτυ Μπαζιάνα, σχετικά με την αγωνία του Κασσελάκη για το πώς θα μεγαλώσει παιδί στο Μαξίμου.

Το βιβλίο κλείνει με ένα «μανιφέστο» για την επόμενη ημέρα και τη δική του πορεία. Επαναλαμβάνει το «Εθνικό σχέδιο Αναγέννησης» και τη νοηματοδότηση ενός «νέου προοδευτικού πατριωτισμού», δηλώνοντας: «Πιστεύω ότι ήρθε ο καιρός για μια νέα ανάγνωση της πραγματικότητας, με στόχο να την αλλάξουμε. Να γίνουμε καταλύτης σε ένα νέο κοινωνικό και πολιτικό κύμα». Με την εκκρεμότητα της κυκλοφορίας του βιβλίου να έχει λήξει, ο χρόνος για την ανακοίνωση του νέου κόμματος κυλά πλέον αντίστροφα, με πιθανότερη εκδοχή οι ανακοινώσεις να γίνουν την Άνοιξη.