«Μειώσεις φόρων στα καύσιμα αποφασίζουν κυβερνήσεις», αλλά το ΔΝΤ «παγώνει» τον πλανήτη: Το τέλος των επιδομάτων και η απειλή για το παγκόσμιο χρέος-μαμούθ!

Η παγκόσμια οικονομία του 2026 θυμίζει καζάνι που βράζει. Από τη μία, οι πολίτες που πιέζονται ασφυκτικά από το κόστος ζωής απαιτούν ανάσες, και από την άλλη, οι διεθνείς οργανισμοί που βλέπουν τα κρατικά ταμεία να στερεύουν. Το σύνθημα «Μειώσεις φόρων στα καύσιμα αποφασίζουν κυβερνήσεις» αντηχεί από το Βερολίνο μέχρι την Καμπέρα, όμως πίσω από τους παρηγορητικούς τίτλους κρύβεται μια αλήθεια που τρομάζει: Το «πάρτι» των οριζόντιων επιδομάτων τελειώνει και ο λογαριασμός που έρχεται είναι αλμυρός.

Το παγκόσμιο ντόμινο των φοροελαφρύνσεων

Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή λειτούργησε ως θρυαλλίδα. Με την τιμή του πετρελαίου να χορεύει στην “πίστα” της αβεβαιότητας, οι μεγάλες δυνάμεις αναγκάστηκαν να βάλουν βαθιά το χέρι στην τσέπη. Η Γερμανία έσυρε τον χορό, μειώνοντας τους φόρους στα καύσιμα για ένα δίμηνο, μια κίνηση που κόστισε το αστρονομικό ποσό των 1,9 δισ. δολαρίων. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Καναδάς ενεργοποίησε ένα γιγαντιαίο σχέδιο μείωσης φόρων στη βενζίνη και το ντίζελ μέχρι τον Σεπτέμβριο, με το κόστος να αγγίζει τα 1,7 δισ. δολάρια.

Δεν είναι όμως μόνο οι G7. Η Ιταλία παρέτεινε τις μειώσεις της, η Αυστραλία επέκτεινε τα δικά της προγράμματα, ενώ στην Ελλάδα το Fuel Pass και οι ενισχύσεις προς τις επιχειρήσεις έγιναν η «ασπίδα» απέναντι στην ακρίβεια. Όλα αυτά τα μέτρα, αν και ανακουφιστικά για την τσέπη του καταναλωτή, δημιουργούν μια «μαύρη τρύπα» στα δημόσια οικονομικά που το ΔΝΤ δεν μπορεί πλέον να αγνοήσει.

VIRAL

5 μήνες μετά την τραγωδία της Βιολάντα και τις 5 νεκρές μητέρες: Η κίνηση των παιδιών του Τζιωρτζιώτη που «σηκώνει» πολλή κουβέντα!

Ανείπωτη τραγωδία στην Καστοριά: Νεκρός ένας 16χρονος – Αγροτικό με πέντε ανήλικους προσέκρουσε σε αρκούδα και ανατράπηκε!

Τέλος στο μυστήριο της έντονης οσμής στην Αττική: Πλοίο μετέφερε υγραέριο – Οι 164 καταγγελίες που το «πρόδωσαν»

Το καμπανάκι του ΔΝΤ: «Είμαστε στο χείλος του γκρεμού»

Η προειδοποίηση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου ήταν σαφής και αμείλικτη. Αναγνωρίζει μεν ότι ο πόλεμος δημιουργεί αβεβαιότητα που αναγκάζει τις κυβερνήσεις να δράσουν, αλλά το «Stop» είναι ηχηρό.

«Η αντίδραση της δημοσιονομικής πολιτικής πρέπει να είναι προσεκτική. Να δίνει στήριξη όπου χρειάζεται, χωρίς να σπρώχνει τα δημόσια οικονομικά πιο κοντά στο χείλος του γκρεμού», ανέφερε το Ταμείο.

Το πρόβλημα είναι δομικό. Τα δημόσια οικονομικά είναι ήδη επιβαρυμένα από τα «δώρα» της πανδημίας και την ενεργειακή κρίση του 2022. Σε πολλές χώρες, το χρέος έχει φτάσει σε μη βιώσιμα επίπεδα, και κάθε νέα μείωση φόρου είναι ένα βήμα πιο κοντά στη δημοσιονομική κατάρρευση. Το παγκόσμιο δημόσιο χρέος ανέρχεται στο 94% του ΑΕΠ και οι προβλέψεις για το 2029 μιλούν για το απόλυτο όριο του 100%.

Γιατί η βενζίνη θα παραμείνει «φωτιά» ακόμα και αν σταματήσει ο πόλεμος

Υπάρχει μια παγίδα στην οποία πέφτουν πολλοί: Η ελπίδα ότι ο τερματισμός των εχθροπραξιών θα φέρει αυτόματα φθηνά καύσιμα. Οι New York Times προειδοποιούν για το αντίθετο. Ακόμη και αν η κυκλοφορία στα Στενά του Ορμούζ αποκατασταθεί πλήρως, οι αναταράξεις στις αλυσίδες εφοδιασμού ενέργειας και λιπασμάτων θα επιμείνουν για μήνες, ίσως και χρόνια.

Αυτό σημαίνει ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει εδώ, η οικονομική ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί και οι πολίτες θα συνεχίσουν να ζητούν «βοήθεια». Όμως, με τα επιτόκια δανεισμού να ανεβαίνουν –όπως είδαμε στη Βρετανία όπου η απόδοση των 10ετών ομολόγων εκτοξεύτηκε στο 4,92%– τα κράτη δεν θα μπορούν πια να δανείζονται «τζάμπα» για να μοιράζουν Pass.

Η Ασία σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης

Το πρόβλημα μετατοπίζεται πλέον στην Ασία, η οποία εξαρτάται ολοκληρωτικά από τη Μέση Ανατολή. Η Ιαπωνία πήρε μια δραστική πρωτοβουλία, προσφέροντας 10 δισ. δολάρια στη Νοτιοανατολική Ασία για την αγορά πετρελαίου. Είναι μια κίνηση απελπισίας για να μην καταρρεύσουν ολόκληρες περιοχές που αποτελούν την «παγκόσμια εργοστασιακή μηχανή».

Υπουργοί Οικονομικών από δώδεκα χώρες δεσμεύτηκαν να δείξουν «δημοσιονομική υπευθυνότητα», μια φράση που αποτελεί τον ευγενικό τρόπο για να μας πουν ότι τα οριζόντια μέτρα τελειώνουν. Από εδώ και πέρα, η στήριξη θα είναι «χειρουργική» και μόνο για τους πιο ευάλωτους.

Η νέα πραγματικότητα: Άμυνα, γήρανση και τεχνητή νοημοσύνη

Γιατί όμως οι κυβερνήσεις δεν έχουν πια περιθώρια; Η απάντηση κρύβεται στις διαρθρωτικές αλλαγές. Στην Ευρώπη, τα χρήματα που κάποτε πήγαιναν σε κοινωνική πολιτική, τώρα κατευθύνονται στην άμυνα και τον επανεξοπλισμό. Ταυτόχρονα, η γήρανση του πληθυσμού αυξάνει το κόστος της υγείας, ενώ η ενεργειακή μετάβαση απαιτεί επενδύσεις δισεκατομμυρίων.

Σαν να μην έφταναν αυτά, η εμφάνιση της Τεχνητής Νοημοσύνης απειλεί να φέρει ανατροπές στην αγορά εργασίας που καμία κυβέρνηση δεν είναι έτοιμη να χρηματοδοτήσει. Η Κριστίν Λαγκάρντ και η Κομισιόν είναι κάθετες: Τα μέτρα στήριξης πρέπει να έχουν ημερομηνία λήξης. Οποιαδήποτε άλλη επιλογή θα οδηγούσε σε μια νέα δημοσιονομική κρίση, παρόμοια ή και χειρότερη από αυτή του 2008.

Το συμπέρασμα για τον Έλληνα καταναλωτή

Η Ελλάδα, έχοντας ήδη περάσει από τις συμπληγάδες των μνημονίων, γνωρίζει καλά τι σημαίνει «δημοσιονομική πειθαρχία». Αν και το Fuel Pass έδωσε μια ανάσα, οι πιέσεις από το ΔΝΤ και την ΕΚΤ σημαίνουν ότι η κυβέρνηση θα πρέπει να βρει τρόπους να χρηματοδοτεί τις ελαφρύνσεις χωρίς να αυξάνει τον δανεισμό.

Το μέλλον προμηνύεται δύσκολο. Η ενέργεια θα παραμείνει ακριβή και το κράτος-παρόχος θα γίνει πιο φειδωλό. Η «χρυσή εποχή» των επιδομάτων φαίνεται πως έκανε τον κύκλο της, αφήνοντας πίσω της έναν κόσμο που πρέπει να μάθει να ζει με υψηλά κόστη και άδεια ταμεία.