Κάρτες και IRIS κερδίζουν έδαφος, αλλά τα μετρητά επιμένουν – Τι ισχύει στην Ελλάδα και την Ευρώπη

Στη χώρα μας, το 99% των μικρομεσαίων επιχειρήσεων εξακολουθεί να δέχεται πληρωμές σε μετρητά, ενώ περίπου μία στις τέσσερις δηλώνει ότι τα προτιμά. Κάρτες, IRIS και ψηφιακά πορτοφόλια κερδίζουν χρόνο με τον χρόνο όλο και μεγαλύτερο μερίδιο στις συναλλαγές, ωστόσο τα μετρητά δεν δείχνουν έτοιμα να εγκαταλείψουν τη θέση τους. Μπορεί να έχουν χάσει την πρωτοκαθεδρία τους ως κυρίαρχο μέσο πληρωμής, παραμένουν όμως βαθιά ενσωματωμένα στην καθημερινότητα καταναλωτών και επιχειρήσεων. Η Ελλάδα, μάλιστα, συγκαταλέγεται στις χώρες όπου τα χαρτονομίσματα εξακολουθούν να διατηρούν ιδιαίτερα ισχυρή παρουσία. Τα στοιχεία έρευνας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για τις πληρωμές το 2026 δείχνουν ότι περίπου μία στις πέντε επιχειρήσεις της Ευρωζώνης, ποσοστό 21%, προτιμά να πληρώνεται με μετρητά. Οι χρεωστικές κάρτες καταγράφουν ελαφρώς υψηλότερο ποσοστό, 25%, ενώ οι πιστωτικές συγκεντρώνουν το 13% των προτιμήσεων. Οι συναλλαγές μέσω κινητού, στις οποίες περιλαμβάνονται και οι άμεσες πληρωμές, φτάνουν το 4%, ενώ ένα 33% των επιχειρήσεων δεν εκφράζει συγκεκριμένη προτίμηση.

Οι διαφορές ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης

Η εικόνα διαφοροποιείται αισθητά ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης. Στις μικρές επιχειρήσεις, που απασχολούν έως εννέα εργαζομένους, τα μετρητά και οι χρεωστικές κάρτες εμφανίζονται σχεδόν ισοδύναμα, καθώς συγκεντρώνουν ποσοστά 22% και 23% αντίστοιχα. Αντίθετα, στις μεγάλες επιχειρήσεις, με τουλάχιστον 250 εργαζομένους, η διαφορά γίνεται αρκετά μεγαλύτερη. Μόλις το 17% δηλώνει προτίμηση στα μετρητά, ενώ το 34% επιλέγει τις χρεωστικές κάρτες. Στην ελληνική αγορά, πάντως, τα μετρητά εμφανίζονται να διαθέτουν ακόμη ισχυρότερες άμυνες. Περίπου το 25% των μικρομεσαίων επιχειρήσεων δηλώνει ότι προτιμά να πληρώνεται με μετρητά, την ώρα που το 19% προτιμά τις χρεωστικές κάρτες και το 10% τις πιστωτικές.

Τι γίνεται με την 13η σύνταξη

Η προτίμηση για το φυσικό χρήμα παρουσιάζει σημαντικές διαφοροποιήσεις και μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών. Τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφονται στη Σλοβακία, όπου το 47% των επιχειρήσεων προτιμά τα μετρητά, στην Αυστρία με 44% και στη Σλοβενία με 42%. Ακολουθούν η Βουλγαρία με 36%, η Κροατία με 29%, η Ισπανία και η Πορτογαλία με 27%, καθώς και η Λετονία με 26%. Ιταλία και Κύπρος βρίσκονται στα ίδια επίπεδα με την Ελλάδα, γεγονός που δείχνει ότι το φυσικό χρήμα εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό μέρος των συναλλαγών σε αρκετές ευρωπαϊκές αγορές.

Το 99% των ελληνικών επιχειρήσεων δέχεται μετρητά

Ακόμη πιο χαρακτηριστικά είναι τα στοιχεία όταν το ερώτημα αφορά όχι το ποιο μέσο πληρωμής προτιμούν οι επιχειρήσεις, αλλά ποια μέσα είναι διατεθειμένες να αποδέχονται από τους πελάτες τους. Σε επίπεδο Ευρωζώνης, το 92% των μικρομεσαίων επιχειρήσεων δέχεται πληρωμές με μετρητά, καθιστώντας τα χαρτονομίσματα το πιο ευρέως αποδεκτό μέσο συναλλαγής. Στην Ελλάδα το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει στο 99%, όσο και στην Ιταλία. Ακόμη υψηλότερη είναι η εικόνα σε συγκεκριμένους κλάδους της ελληνικής οικονομίας, καθώς τόσο στην εστίαση όσο και στο λιανεμπόριο η αποδοχή των μετρητών αγγίζει το 100%.

VIRAL

Παντελής Καζάκος: Ο φύλακας της ΕΡΤ που έγινε μακελάρης της Αθήνας – Η τυφλή μανία του ρατσισμού που άφησε δύο νεκρούς και επτά παράλυτους

Έκαψαν το σώμα της σε βαρέλι: Τον κατέγραψε η φύση! Το ανατριχιαστικό μυστικό που ο δολοφόνος νόμιζε ότι έκαψε για πάντα!

Φρίκη στη Θεσσαλονίκη: Άγριος ξυλοδαρμός 27χρονης στην Καλαμαριά από τον σύντροφό της – «Λύγισε» η πολυκατοικία από τις φωνές, συνελήφθη ο 29χρονος

Ωστόσο, η σημερινή κυριαρχία των μετρητών δεν σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις θεωρούν πως αυτή η κατάσταση θα διατηρηθεί αναλλοίωτη. Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της έρευνας αφορά ακριβώς την πρόβλεψη για τα επόμενα χρόνια. Το 23% των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στην Ελλάδα εκτιμά ότι μέσα σε πέντε χρόνια δεν θα συνεχίσει να δέχεται πληρωμές με μετρητά. Το ποσοστό αυτό είναι το δεύτερο υψηλότερο μεταξύ των χωρών που εξετάστηκαν, πίσω μόνο από την Κύπρο, όπου φτάνει στο εντυπωσιακό 51%. Στην τρίτη θέση βρίσκεται η Βουλγαρία με 18%. Η αναμενόμενη αυτή στροφή προς τις ψηφιακές πληρωμές συνδέεται σε σημαντικό βαθμό με τις προτιμήσεις των ίδιων των καταναλωτών. Σύμφωνα με την ΕΚΤ, το σημαντικότερο κριτήριο για το ποια μέσα πληρωμής επιλέγει να αποδέχεται μια επιχείρηση είναι η προτίμηση των πελατών, με ποσοστό 26%. Ακολουθούν η ασφάλεια με 22%, η ευκολία διαχείρισης με 15% και η ταχύτητα ολοκλήρωσης της συναλλαγής με 10%.

 Γιατί τα μετρητά εξακολουθούν να αντέχουν

Παρά την ταχεία εξάπλωση των καρτών και των άμεσων ηλεκτρονικών πληρωμών, τα μετρητά εξακολουθούν να διαθέτουν ορισμένα σημαντικά πλεονεκτήματα. Στην κορυφή βρίσκεται η ιδιωτικότητα, καθώς το 50% των επιχειρήσεων θεωρεί ότι τα μετρητά υπερέχουν σε αυτόν τον τομέα σε σύγκριση με τα υπόλοιπα μέσα πληρωμής, ενώ ένα ακόμη 40% τα αξιολογεί ως εξίσου καλά. Ακολουθεί η αξιοπιστία, με το 46% να θεωρεί τα μετρητά καλύτερη επιλογή και το 38% να τα κρίνει ισοδύναμα με τις εναλλακτικές μεθόδους πληρωμής. Σημαντικό πλεονέκτημα θεωρείται και η ταχύτητα, καθώς το 40% των επιχειρήσεων χαρακτηρίζει τα μετρητά καλύτερα και το 37% τα θεωρεί αντίστοιχα με τις άλλες επιλογές.

Υπάρχουν, ωστόσο, και αρκετά μειονεκτήματα που λειτουργούν αντίστροφα και ενισχύουν τη στροφή προς τις ηλεκτρονικές συναλλαγές. Ο κίνδυνος λάθους κατά την επιστροφή των ρέστων αποτελεί πρόβλημα για το 32% των επιχειρήσεων, ενώ το 29% θεωρεί μειονέκτημα τη χαμηλότερη ασφάλεια. Παράλληλα, το 20% επισημαίνει τον κίνδυνο εσωτερικής απάτης από εργαζομένους ή άλλα πρόσωπα που συνδέονται με την επιχείρηση. Οι παράγοντες αυτοί, σε συνδυασμό με την ολοένα μεγαλύτερη διάδοση των άμεσων ηλεκτρονικών πληρωμών, ωθούν σταδιακά αρκετές επιχειρήσεις προς τις κάρτες και το ψηφιακό χρήμα.

Οι Έλληνες καταναλωτές και η πρόσβαση στα μετρητά

Η σχέση των Ελλήνων με τα μετρητά παραμένει ισχυρή και από την πλευρά των καταναλωτών. Σύμφωνα με προηγούμενη έρευνα της ΕΚΤ, το 2024 ένας στους δύο Έλληνες δήλωνε ότι προτιμούσε να πραγματοποιεί πληρωμές προς άλλους ιδιώτες χρησιμοποιώντας μετρητά. Έκτοτε, η ταχύτατη εξάπλωση του IRIS και άλλων υπηρεσιών άμεσων ηλεκτρονικών πληρωμών εκτιμάται ότι έχει περιορίσει αισθητά την εξάρτηση από τα χαρτονομίσματα. Παρ’ όλα αυτά, το φυσικό χρήμα εξακολουθεί να έχει σημαντική θέση στις καθημερινές συναλλαγές, ιδιαίτερα σε μικρότερες επιχειρήσεις και σε κλάδους όπου οι καταναλωτές συνεχίζουν να χρησιμοποιούν συχνά μετρητά.

Παράλληλα, τα ΑΤΜ εξακολουθούν να αποτελούν τη βασική «πύλη» μέσω της οποίας οι ελληνικές επιχειρήσεις αποκτούν πρόσβαση στο φυσικό χρήμα. Το 76% των μικρομεσαίων επιχειρήσεων χρησιμοποιεί τα ΑΤΜ ως τον συνηθέστερο τρόπο πρόσβασης σε μετρητά. Την ίδια στιγμή, το 62% πραγματοποιεί αναλήψεις μετρητών μέσω τραπεζών, ενώ το 64% προχωρά σε καταθέσεις μετρητών. Τα στοιχεία δείχνουν ότι, παρά την εντυπωσιακή άνοδο των καρτών, του IRIS και των ψηφιακών πορτοφολιών, τα μετρητά εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό κομμάτι της ελληνικής οικονομικής καθημερινότητας. Η μετάβαση στις ψηφιακές πληρωμές είναι σαφής, όμως η πλήρης εγκατάλειψη των χαρτονομισμάτων φαίνεται ακόμη να απέχει.