Ενεργειακή κρίση: Επιστρέφει το Fuel Pass – Νέα μέτρα στήριξης σε δόσεις

Με το ενεργειακό κόστος να ασκεί ολοένα μεγαλύτερη πίεση στην οικονομία και τις γεωπολιτικές αναταράξεις να συνεχίζονται, η κυβέρνηση επεξεργάζεται ένα νέο πλαίσιο παρεμβάσεων για τη στήριξη των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. Οι διεθνείς εξελίξεις δεν αφήνουν πολλά περιθώρια αισιοδοξίας για άμεση αποκλιμάκωση των τιμών, ενώ οι εκτιμήσεις για τον χειμώνα δημιουργούν ανησυχία τόσο για τα οικογενειακά εισοδήματα όσο και για τη βιωσιμότητα πολλών επαγγελματικών δραστηριοτήτων. Η επιβάρυνση δεν αφορά πλέον μόνο τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος και την προμήθεια καυσίμων, αλλά διαπερνά ολόκληρη την αγορά, επηρεάζοντας τη βιομηχανία, τη βιοτεχνία, τις μικρές επιχειρήσεις, την εστίαση, τις μεταφορές και το λιανεμπόριο. Σε αυτό το περιβάλλον, η κυβερνητική στρατηγική προσανατολίζεται σε στοχευμένες ενισχύσεις, με προτεραιότητα σε όσους δυσκολεύονται περισσότερο να ανταποκριθούν στις αυξημένες δαπάνες.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, τα μέτρα αναμένεται να ενεργοποιηθούν σταδιακά, ανάλογα με τις οικονομικές δυνατότητες και την εξέλιξη των τιμών. Αρχικά, στο επίκεντρο βρίσκεται η παράταση των υφιστάμενων επιδοτήσεων στα καύσιμα, που εφαρμόζονται στην αντλία για το ντίζελ κίνησης και τη βενζίνη, καθώς και για το πετρέλαιο θέρμανσης. Στη συνέχεια, εφόσον εξασφαλιστούν οι αναγκαίοι πρόσθετοι πόροι, η κυβέρνηση εξετάζει την επαναφορά του Fuel Pass, την παροχή ενίσχυσης σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις για την κάλυψη μέρους του ενεργειακού τους κόστους, αλλά και παρεμβάσεις στην ακτοπλοΐα. Στόχος είναι να περιοριστεί η μεταφορά των αυξήσεων στις τελικές τιμές που πληρώνουν οι καταναλωτές, χωρίς να διαταραχθούν οι δημοσιονομικές ισορροπίες.

Fuel Pass και επιδοτήσεις καυσίμων

Ένα από τα βασικά σενάρια που βρίσκονται υπό εξέταση είναι η επανενεργοποίηση του Fuel Pass για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Η ενδεχόμενη ενίσχυση εκτιμάται ότι θα μπορούσε να διαμορφωθεί μεταξύ 25 και 60 ευρώ, με το τελικό ποσό να εξαρτάται από παράγοντες όπως η κατηγορία του οχήματος, ο τόπος κατοικίας και τα εισοδηματικά κριτήρια των δικαιούχων. Το προηγούμενο πρόγραμμα είχε εφαρμοστεί τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2026, με συνολικό κόστος περίπου 113 εκατομμυρίων ευρώ. Η επιστροφή του, ωστόσο, δεν έχει οριστικοποιηθεί και θα εξαρτηθεί σε σημαντικό βαθμό από την πορεία των τιμών της βενζίνης και του ντίζελ. Η άνοδος των διεθνών τιμών πετρελαίου εντείνει την πίεση, καθώς την περασμένη Πέμπτη η τιμή του Brent ξεπέρασε τα 112 δολάρια ανά βαρέλι, ενισχύοντας τους φόβους για νέες ανατιμήσεις.

VIRAL

Ζώδια 25/10: Η επιστροφή της Αφροδίτης φέρνει ανατροπές – Ποιοι θα δουν έναν παλιό έρωτα να επιστρέφει

Σοκ στις Σέρρες: Γυαλί 2,1 εκατοστών μέσα σε κουλούρι τραυμάτισε 35χρονο – Το μισό κουλούρι φαγώθηκε από το 3χρονο παιδί του (Φωτογραφία)

Υπόθεση Στέλλας Σπανουδάκη: Ο χειρουργός «Dr. Krueger», δεν εμφανίστηκε στο δικαστήριο – Η ιστορία της γυναίκας που ζει καθημερινά έναν εφιάλτη

Παράλληλα, καθώς οι ισχύουσες ενισχύσεις στα καύσιμα ολοκληρώνονται στο τέλος Οκτωβρίου, εξετάζεται το ενδεχόμενο παράτασής τους για επιπλέον 15 ημέρες. Το σημερινό σχήμα περιλαμβάνει επιδότηση 20 λεπτών ανά λίτρο στο πετρέλαιο θέρμανσης, η οποία αυξάνεται στα 40 λεπτά με τη συμμετοχή των διυλιστηρίων, ενίσχυση 15 λεπτών ανά λίτρο στο ντίζελ κίνησης και 10 λεπτών στη βενζίνη. Η συνέχιση των παρεμβάσεων θα εξαρτηθεί από τις δημοσιονομικές δυνατότητες και το κατά πόσο οι διεθνείς εξελίξεις θα διατηρήσουν τις τιμές σε υψηλά επίπεδα. Η τελική απόφαση για τη διάρκεια και το ύψος των επιδοτήσεων αναμένεται να συνδεθεί με την ανάγκη ανακούφισης των καταναλωτών, αλλά και με τη δυνατότητα χρηματοδότησης των μέτρων.

Στήριξη για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Σημαντικό μέρος του σχεδιασμού αφορά και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες αντιμετωπίζουν αυξημένες λειτουργικές δαπάνες εξαιτίας της ανόδου του ηλεκτρικού ρεύματος. Ιδιαίτερα εκτεθειμένοι είναι οι επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε κλάδους με υψηλές ενεργειακές ανάγκες, καθώς οι λογαριασμοί αποτελούν σημαντικό μέρος του συνολικού κόστους λειτουργίας τους. Ως βάση για τις νέες παρεμβάσεις εξετάζεται το μοντέλο επιδότησης που εφαρμόστηκε το 2025 και κάλυψε περισσότερες από ένα εκατομμύριο επιχειρήσεις. Το προηγούμενο πρόγραμμα είχε προβλέψει ενισχύσεις για επαγγελματικές δραστηριότητες με ετήσιο κύκλο εργασιών έως 10 εκατομμύρια ευρώ, προσφέροντας οικονομική ανάσα σε μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων που επηρεάζονταν από τις τιμές της ενέργειας.

Ειδικότερα, για την περίοδο από την 1η Δεκεμβρίου 2024 έως τις 28 Φεβρουαρίου 2025 είχε θεσπιστεί επιδότηση 0,02 ευρώ ανά κιλοβατώρα, με το ποσοστό της κατανάλωσης που καλυπτόταν να διαφοροποιείται ανάλογα με τον κύκλο εργασιών κάθε επιχείρησης. Για ορισμένους ενεργοβόρους κλάδους, όπως τα αρτοποιεία, τα ζαχαροπλαστεία και τα καθαριστήρια, η ενίσχυση ήταν διπλάσια και έφτανε τα 0,04 ευρώ ανά κιλοβατώρα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η επιδότηση κάλυπτε το σύνολο της κατανάλωσης, ανεξάρτητα από τον κύκλο εργασιών. Το συγκεκριμένο μοντέλο αποτελεί ένα από τα σημεία αναφοράς για τις νέες παρεμβάσεις, χωρίς να έχει ανακοινωθεί ότι θα εφαρμοστεί ξανά με τους ίδιους όρους. Το ενδεχόμενο νέας στήριξης αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τις επιχειρήσεις που δυσκολεύονται να απορροφήσουν το αυξημένο κόστος και κινδυνεύουν να μετακυλίσουν μέρος του στους καταναλωτές.

Παρεμβάσεις στην ακτοπλοΐα και πιθανή ενίσχυση στο ρεύμα

Στο πεδίο των μεταφορών, η κυβέρνηση εξετάζει τρόπους επιδότησης μέρους της πρόσθετης επιβάρυνσης που αντιμετωπίζουν οι ακτοπλοϊκές εταιρείες λόγω της ανόδου των καυσίμων. Η επιδίωξη είναι να περιοριστεί ο κίνδυνος μεταφοράς του αυξημένου κόστους στα εισιτήρια, τα οποία αποτελούν σημαντική δαπάνη για τους κατοίκους των νησιών και τους ταξιδιώτες. Στις επιλογές που βρίσκονται υπό εξέταση περιλαμβάνεται η κάλυψη μέρους της αύξησης στο κόστος καυσίμων, καθώς και η αξιοποίηση του ευρωπαϊκού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων METSAF. Το συγκεκριμένο πλαίσιο υιοθετήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 29 Απριλίου 2026, με στόχο τη στήριξη επιχειρήσεων που πλήττονται από την κρίση στη Μέση Ανατολή, και προβλέπει δυνατότητες ενίσχυσης υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Η ισχύς του είναι προσωρινή, έως το τέλος του έτους, γεγονός που καθιστά κρίσιμη την έγκαιρη αξιολόγηση των διαθέσιμων επιλογών.

Την ίδια ώρα, ανοιχτό παραμένει το ενδεχόμενο νέας επιδότησης στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος για τους πιο ευάλωτους καταναλωτές, εφόσον συνεχιστεί η ανοδική πορεία των τιμών. Τα στοιχεία της χονδρεμπορικής αγοράς δείχνουν ότι η πίεση εντείνεται, καθώς από την 1η έως τις 22 Οκτωβρίου η μέση τιμή διαμορφώθηκε στα 177,30 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έναντι 88,49 ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του Ιουνίου. Πρόκειται για αύξηση που ξεπερνά το 100%, ενώ σε σύγκριση με τον Σεπτέμβριο η άνοδος φτάνει ήδη το 11%. Ο Οκτώβριος είναι ο τέταρτος συνεχόμενος μήνας κατά τον οποίο καταγράφεται αύξηση, με αποτέλεσμα να ενισχύονται οι εκτιμήσεις για υψηλότερες χρεώσεις στα κυμαινόμενα τιμολόγια τον Νοέμβριο. Η επιβάρυνση για κάθε νοικοκυριό θα εξαρτηθεί από το τιμολόγιο που διαθέτει, την κατανάλωση και τις χρεώσεις που θα ανακοινώσουν οι πάροχοι. Προς το παρόν, η επιδότηση δεν έχει αποφασιστεί και θα αξιολογηθεί με βάση την εξέλιξη της αγοράς και τα διαθέσιμα κονδύλια.

Τα δημοσιονομικά περιθώρια και οι επόμενες αποφάσεις

Καθοριστικό ρόλο για την έκταση των παρεμβάσεων θα παίξει η εξασφάλιση χρηματοδότησης. Με βάση τα σημερινά δεδομένα, τα διαθέσιμα κονδύλια για νέα μέτρα υπολογίζονται σε περίπου 300 εκατομμύρια ευρώ. Το ποσό αυτό θα μπορούσε να καλύψει στοχευμένες ενισχύσεις, περιορίζει όμως τις δυνατότητες για ένα ευρύ πρόγραμμα στήριξης με μεγάλη διάρκεια, ειδικά αν οι διεθνείς τιμές ενέργειας συνεχίσουν να κινούνται ανοδικά. Για τον λόγο αυτό, η Αθήνα επιδιώκει να εξασφαλίσει μεγαλύτερη ευελιξία από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε να μπορέσει να κατευθύνει πρόσθετους πόρους σε μέτρα ανακούφισης, χωρίς να θέσει σε κίνδυνο τον δημοσιονομικό σχεδιασμό. Στο πλαίσιο των συζητήσεων βρίσκεται η δυνατότητα ανακατεύθυνσης μέρους του ενός δισεκατομμυρίου ευρώ που συνδέεται με την ενεργειακή ρήτρα διαφυγής. Αν και η συγκεκριμένη διεκδίκηση δεν θεωρείται εύκολη, κυβερνητικές πηγές εκτιμούν ότι υπάρχουν περιθώρια να αναζητηθεί ένας συμβιβασμός.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται να είναι κρίσιμο για τις αποφάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς οι συζητήσεις θα μπορούσαν να επηρεάσουν το εύρος των παρεμβάσεων που θα είναι εφικτές στην Ελλάδα. Στα σημαντικά ορόσημα περιλαμβάνονται το Συμβούλιο υπουργών Ενέργειας στις 29 Οκτωβρίου, το Eurogroup στις 9 Νοεμβρίου, η άτυπη Σύνοδος των ηγετών στο Δουβλίνο στις 13 Νοεμβρίου και η έκτακτη Σύνοδος Κορυφής στις 26 και 27 Νοεμβρίου. Μέχρι να αποσαφηνιστεί το ευρωπαϊκό πλαίσιο και να προσδιοριστούν οι διαθέσιμοι πόροι, τα μέτρα παραμένουν υπό εξέταση και η ενεργοποίησή τους θα γίνεται με βάση τις ανάγκες που θα διαμορφώνονται στην αγορά. Η επιστροφή του Fuel Pass, η ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, η στήριξη της ακτοπλοΐας και μια ενδεχόμενη νέα επιδότηση στο ρεύμα αποτελούν τα βασικά σενάρια, χωρίς να έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί οι τελικές αποφάσεις.