Μπαρούτι στις τιμές και «φρένο» στην ανάπτυξη: Η Ελλάδα στο μάτι του γεωπολιτικού κυκλώνα μετά την κλιμάκωση με το Ιράν

Η γεωπολιτική καταιγίδα που ξέσπασε στη Μέση Ανατολή δεν περιορίζεται πλέον στα σύνορα της περιοχής, αλλά λειτουργεί ως ένας ισχυρός πολλαπλασιαστής αβεβαιότητας που «κυματίζει» μέχρι την ελληνική οικονομία. Η κλιμάκωση της σύγκρουσης γύρω από το Ιράν, μετά τα αμοιβαία πλήγματα ανάμεσα σε Τεχεράνη, ΗΠΑ και Ισραήλ, θέτει σε άμεσο κίνδυνο τη σταθερότητα που με τόσο κόπο προσπαθεί να οικοδομήσει η χώρα μας. Η Ελλάδα, ως μια ανοιχτή οικονομία που εξαρτάται άμεσα από τις εισαγωγές ενέργειας και τη διεθνή ναυτιλία, βρίσκεται πλέον στο «κάδρο» των επιπτώσεων, με τον κίνδυνο ανατροπής όλων των προβλέψεων του προϋπολογισμού για το 2026 να είναι πιο ορατός από ποτέ.

Το «βαρίδι» του πετρελαίου και ο κίνδυνος των Στενών του Ορμούζ

Το πρώτο και πιο κρίσιμο μέτωπο είναι αυτό της ενέργειας, με το πετρέλαιο να βρίσκεται στο μάτι του κυκλώνα. Η παγκόσμια αγορά ήδη τιμολογεί τον κίνδυνο μιας πιθανής διακοπής των ροών από τα Στενά του Ορμούζ, ένα στρατηγικό πέρασμα από όπου διακινείται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Παρόλο που το Brent κινείται επί του παρόντος στην περιοχή των 70–73 δολαρίων το βαρέλι, η παρατεταμένη ένταση κρατά ανοιχτό το σενάριο για πολύ υψηλότερες τιμές. Για την Ελλάδα, αυτό μεταφράζεται σε άμεση πίεση στο κόστος των καυσίμων και των μεταφορών. Η χώρα μας εισάγει μαζικά αργό πετρέλαιο για να παράγει διυλισμένα προϊόντα που αποτελούν κεντρικό πυλώνα των εξαγωγών της, πράγμα που σημαίνει ότι ένα ράλι στις τιμές θα επιβαρύνει το εμπορικό ισοζύγιο και θα τροφοδοτήσει τον πληθωρισμό, ο οποίος παραμένει «κολλημένος» κοντά στο 2,9%.

VIRAL

Δραματικές εξελίξεις στην Καλαμάτα: Δεν μπορεί να αναλάβει τις κόρες της 39χρονης η θεία τους – Τι συμβαίνει

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Στην φυλακή γνωστός Έλληνας τραγουδιστής: Κατηγορείται για αποπλάνηση ανήλικης κατ΄εξακολούθηση – Τι συνέβη

Το «κακό» σενάριο του Προϋπολογισμού 2026: Ανάπτυξη και Πληθωρισμός

Οι δημοσιονομικές ισορροπίες του 2026 στηρίζονται σε μια βασική παραδοχή για μέση τιμή Brent στα 62–64 δολάρια το βαρέλι. Οποιαδήποτε επίμονη απόκλιση από αυτό το επίπεδο αλλάζει άρδην τα δεδομένα για την ανάπτυξη. Το δυσμενές σενάριο που περιγράφεται στην έκθεση του προϋπολογισμού είναι ιδιαίτερα δυσοίωνο, καθώς προβλέπει μια αύξηση της διεθνούς τιμής του πετρελαίου κατά 40 δολάρια ανά βαρέλι για όλο το έτος. Σε μια τέτοια περίπτωση, η τιμή θα ξεπερνούσε τα 100 δολάρια, οδηγώντας τον ρυθμό ανάπτυξης σε υποχώρηση στο 1,9% από το αρχικά προβλεπόμενο 2,4%. Ταυτόχρονα, ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή θα μπορούσε να εκτιναχθεί στο 4,7%, εξανεμίζοντας το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και επιβραδύνοντας την ιδιωτική κατανάλωση και τις επενδύσεις που αποτελούν τη «μηχανή» της ελληνικής οικονομίας.

Το στοίχημα του φυσικού αερίου και ο εφιάλτης των ανατιμήσεων στο ρεύμα

Παράλληλα, η ανησυχία επεκτείνεται στο φυσικό αέριο και το ηλεκτρικό ρεύμα, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της εγχώριας κατανάλωσης. Η πιθανότητα περιορισμού των φορτίων LNG από τον Κόλπο μπορεί να πιέσει ανοδικά τις ευρωπαϊκές τιμές αερίου, επηρεάζοντας άμεσα την ελληνική ηλεκτροπαραγωγή. Καθώς το αέριο καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής ρεύματος στην Ελλάδα, μια νέα ενεργειακή κρίση θα καθιστούσε την ηλεκτρική ενέργεια δυσβάσταχτο κόστος για τη βιομηχανία και τα νοικοκυριά. Αυτό θα μπορούσε να ανοίξει εκ νέου τη συζήτηση για κρατικές παρεμβάσεις και επιδοτήσεις, οι οποίες όμως έχουν αναπόφευκτα μεγάλο δημοσιονομικό κόστος, περιορίζοντας τα περιθώρια για άλλες κοινωνικές παροχές ή μειώσεις φόρων που έχουν ήδη εξαγγελθεί.

(Unsplash)

Συναγερμός στη ναυτιλία και «αρρυθμίες» στον τουριστικό σχεδιασμό

Ο τομέας της ναυτιλίας βρίσκεται επίσης σε κατάσταση συναγερμού, με το υπουργείο Ναυτιλίας να συνιστά την αποφυγή ζωνών υψηλού κινδύνου όπως ο Περσικός Κόλπος και τα Στενά του Ορμούζ. Η άνοδος των ασφαλίστρων πολέμου και οι αναγκαστικές παρακάμψεις των πλοίων μεγαλώνουν τα ταξίδια και αυξάνουν τα κόστη, επιβαρύνοντας τις εφοδιαστικές αλυσίδες. Την ίδια στιγμή, ο τουρισμός και οι αερομεταφορές δέχονται ισχυρές πιέσεις. Οι κλειστοί εναέριοι χώροι στη Μέση Ανατολή αναγκάζουν τις εταιρείες σε δαπανηρές παρακάμψεις, με την AEGEAN να έχει ήδη προχωρήσει σε ακυρώσεις πτήσεων προς στρατηγικούς προορισμούς όπως το Ντουμπάι και το Τελ Αβίβ. Αυτή η αναστάτωση, αν συνεχιστεί, μπορεί να επηρεάσει τις κρατήσεις για την επερχόμενη τουριστική περίοδο, η οποία είναι ζωτικής σημασίας για τα δημόσια έσοδα.

Συνολικά, η ελληνική οικονομία καλείται να πλοηγηθεί σε ένα ναρκοπέδιο διεθνούς αστάθειας, όπου οι εξωγενείς παράγοντες απειλούν το αφήγημα της ανάκαμψης. Η διάρκεια και η ένταση του πολέμου στη Μέση Ανατολή θα κρίνουν αν το 2026 θα είναι ένα έτος σταθερής ανάπτυξης ή μια περίοδος διαχείρισης κρίσεων. Η κυβέρνηση και οι οικονομικοί φορείς παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, γνωρίζοντας ότι οι γεωπολιτικές ισορροπίες μπορούν να λειτουργήσουν ως «μπαρούτι» που θα τινάξει στον αέρα τον προγραμματισμό για την ενίσχυση της ελληνικής οικονομίας και της κοινωνικής συνοχής.