Ιράν: «Λουτρό αίματος» με νεκρούς διαδηλωτές – «Είμαστε έτοιμοι», λέει ο Τραμπ

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Σε λουτρό αίματος εξελίσσονται οι μαζικές κινητοποιήσεις που συγκλονίζουν το Ιράν, με τον αριθμό των θυμάτων να αυξάνεται δραματικά. Σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τουλάχιστον έξι άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους και δεκάδες έχουν τραυματιστεί κατά τη διάρκεια των σφοδρότερων ταραχών που έχει βιώσει η Ισλαμική Δημοκρατία την τελευταία τριετία.

Κλιμάκωση βίας στο Ιράν

Η ένταση κλιμακώθηκε επικίνδυνα στη δυτική επαρχία Λορεστάν, όπου το πρακτορείο ειδήσεων Fars μετέδωσε πως τρεις διαδηλωτές έπεσαν νεκροί και άλλοι 17 τραυματίστηκαν μετά από αιματηρή επίθεση σε αστυνομικό τμήμα. Η χώρα βρίσκεται σε αναβρασμό, με τις αρχές και τις ομάδες υπεράσπισης δικαιωμάτων να δίνουν αντικρουόμενα στοιχεία, ενώ οι διαμαρτυρίες εξαπλώνονται ραγδαία σε ολόκληρη την επικράτεια.

Το σύνθημα «Θάνατος στον δικτάτορα» αντηχεί σε πολλές πόλεις, καθώς οι διαδηλωτές δεν περιορίζονται πλέον σε οικονομικά αιτήματα, αλλά ζητούν συνολική αλλαγή καθεστώτος. Η κατάσταση είναι εκτός ελέγχου, και οι δυνάμεις ασφαλείας απαντούν με βία.

Στους δρόμους της Τεχεράνης και άλλων 17 επαρχιών, χιλιάδες πολίτες φωνάζουν ρυθμικά το σύνθημα: «Ούτε Γάζα, ούτε Λίβανο, θυσιάζω τη ζωή μου μόνο για το Ιράν» (Neither Gaza, nor Lebanon, I will sacrifice my life for Iran). Με αυτή την ατάκα, οι διαδηλωτές στέλνουν ένα ξεκάθαρο μήνυμα στην ηγεσία: Απαιτούν οι πόροι της χώρας να σταματήσουν να χρηματοδοτούν ξένες συγκρούσεις και να διατεθούν για τη διάσωση της ιρανικής οικονομίας που καταρρέει.

Οι συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και δυνάμεων ασφαλείας σηματοδοτούν μια σημαντική κλιμάκωση των ταραχών που έχουν εξαπλωθεί σε όλη τη χώρα από την περασμένη Κυριακή και μετά, όταν οι καταστηματάρχες άρχισαν να διαμαρτύρονται για τον χειρισμό από την κυβέρνηση της απότομης πτώσης του νομίσματος και της ραγδαίας αύξησης των τιμών.

Στο παρελθόν, οι αρχές έχουν καταστείλει και άλλες φορές διαμαρτυρίες σχετικές με μια σειρά από ζητήματα, που κυμαίνονται από τις υψηλές τιμές, την έντονη ξηρασία, τα δικαιώματα των γυναικών και τις πολιτικές ελευθερίες. Συχνά, αυτή η καταστολή συνοδευόταν από αυστηρά μέτρα ασφαλείας και εκτεταμένες συλλήψεις.

Η οικονομία του Ιράν αντιμετωπίζει δυσκολίες εδώ και χρόνια, κυρίως λόγω των κυρώσεων των ΗΠΑ και της Δύσης για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Οι περιφερειακές εντάσεις μάλιστα οδήγησαν σε 12ήμερο αεροπορικό πόλεμο με το Ισραήλ τον περασμένο Ιούνιο, επιβαρύνοντας περαιτέρω τα οικονομικά της χώρας.

Το ιρανικό νόμισμα ριάλ έχασε περίπου το ήμισυ της αξίας του έναντι του δολαρίου το 2025, με τον επίσημο πληθωρισμό να φτάνει το 42,5% τον Δεκέμβριο.

Το μήνυμα του Τραμπ

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ διεμήνυσε την Παρασκευή ότι εάν το Ιράν δολοφονήσει ειρηνικούς διαδηλωτές, οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής θα σπεύσουν να τους σώσουν. «Είμαστε έτοιμοι δράση και έτοιμοι να ξεκινήσουμε», προειδοποιεί ο Αμερικανός πρόεδρος σε ανάρτησή του στο Truth Social.

«Αν το Ιράν πυροβολήσει και σκοτώσει βίαια ειρηνικούς διαδηλωτές, κάτι που είναι συνήθειά του, οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής θα έρθουν να τους σώσουν. Είμαστε έτοιμοι για δράση και έτοιμοι να ξεκινήσουμε. Σας ευχαριστούμε για την προσοχή σας σε αυτό το θέμα! Πρόεδρος ΝΤΟΝΑΛΝΤ ΤΖΕΙ ΤΡΑΜΠ»

Κοσμογονικές αλλαγές στο Ιράν

Βίντεο από το εσωτερικό της χώρας δείχνουν πλήθη να φωνάζουν υπέρ της δυναστείας των Παχλαβί και να απαιτούν την πτώση του καθεστώτος, παράλληλα με εκφράσεις οργής για την οικονομική κρίση και την κατάρρευση του ριάλ, που οδήγησε την αξία του δολαρίου να φτάσει τα 1,4 εκατομμύρια ριάλ στην ελεύθερη αγορά, συγκριτικά με την επίσημη ισοτιμία των 42.000.

Η επίκληση του Σάχη δεν είναι απλώς νοσταλγία· είναι ανοιχτή αμφισβήτηση της ιδρυτικής αφήγησης του καθεστώτος. Η διάδοση αυτών των συνθημάτων θυμίζει τις πολιτικές αναταραχές του 2022 με τα «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία», όταν οι πολίτες αμφισβήτησαν τα κρατικά ταμπού.

Η συμμαχία μεταξύ της εμπορικής τάξης, των λαικών στρωμμάτων και των φοιτητών ενισχύει περαιτέρω την ασταθή κατάσταση. Τα λαικά στρώμματα, παραδοσιακά πυλώνας οικονομικής και πολιτικής δύναμης, συμμετείχε σε ιστορικές κινητοποιήσεις, όπως η Συνταγματική Επανάσταση και η κατάρρευση της μοναρχίας το 1979. Η επανεμφάνιση των φοιτητών, που κάποτε ήταν αντιμοναρχικοί, δείχνει τη μετατόπιση των πολιτικών αναφορών και τη συνύπαρξη διαφορετικών γενεών στο δρόμο.

Στο κέντρο αυτής της δυναμικής εμφανίζεται ο πρίγκιπας διάδοχος Ρεζά Παχλαβί, ο οποίος καλεί σε αλληλεγγύη και ενότητα, ενώ θέτει τις βασικές αρχές για ένα μετα-καθεστώς Ιράν: εδαφική ακεραιότητα, ισότητα, ατομικές ελευθερίες και διαχωρισμό θρησκείας και κράτους. Τονίζει ότι δεν διεκδικεί τον θρόνο χωρίς δημοκρατική διαδικασία, αφήνοντας τον λαό να επιλέξει. Παρά την εξορία του, η επιρροή του στους διαδηλωτές είναι εμφανής, υποδηλώνοντας ότι το ρανικό καθεστώς αντιμετωπίζει πλέον μια βαθιά πολιτική και κοινωνική πρόκληση.

Στο πλαίσιο αυτό ο πρίγκιπας του Ιράν Ρεζά Παχλαβί συνεχίζει να ενθαρρύνει τον ιρανικό λαό και δη την έκτη ημέρα των διαδηλώσεων με μια ανάρτηση του νωρίς το πρωί της Παρασκευής έστειλε το μήνυμα: «Γράφετε Ιστορία. Μια Ιστορία που γράφεται με το θάρρος, την αλληλεγγύη και την αποφασιστικότητα ενός έθνους να ανακτήσει τη χώρα του. Μείνετε ενωμένοι. Μείνετε συγκεντρωμένοι στον στόχο. Η νίκη είναι δική μας».

Η τρέχουσα κρίση, επίσης, δείχνει ότι κάτι μη αναστρέψιμο έχει ήδη συμβεί: ο ιρανικός λαός ζητά την επιστροφή του Σάχη, υπερβαίνοντας οικονομικά αιτήματα και αμφισβητώντας τη θεμελιώδη νομιμοποίηση του καθεστώτος. Η δυναμική αυτή αναμένεται να συνεχιστεί, ενώ οι δρόμοι της χώρας αποτελούν τον καθρέφτη μιας κοινωνίας που επαναδιαπραγματεύεται την ίδια της την ταυτότητα.