Η μαύρη επέτειος της Marfin: Η μαρτυρία της γυναίκας που δεν ξέχασε ποτέ η Ελλάδα – «Έλεγες ή θα σωθώ ή δεν θα έχω ανάσα»

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Υπάρχουν εικόνες που δεν ξεθωριάζουν ποτέ. Εικόνες που χαράζονται βαθιά στη συλλογική μνήμη μιας κοινωνίας και επιστρέφουν κάθε χρόνο, υπενθυμίζοντας πόσο λεπτή είναι η γραμμή ανάμεσα στην οργή και την τραγωδία. Η 5η Μαΐου 2010 είναι μία από αυτές τις ημερομηνίες για την Ελλάδα. Η ημέρα που το κέντρο της Αθήνας τυλίχθηκε στις φλόγες, όχι μόνο κυριολεκτικά αλλά και συμβολικά. Δεκαέξι χρόνια μετά την τραγωδία της Marfin Bank fire, οι μνήμες παραμένουν ζωντανές. Οι φωνές, οι καπνοί, οι σειρήνες και κυρίως εκείνη η εικόνα της γυναίκας στο μπαλκόνι να ζητά βοήθεια, εξακολουθούν να στοιχειώνουν όσους έζησαν εκείνη τη μέρα αλλά και όσους την παρακολούθησαν από τις τηλεοράσεις τους.

Η τραγωδία που στιγμάτισε για πάντα τη σύγχρονη Ελλάδα

Η γυναίκα εκείνη ήταν η Μαρία Καραγιάννη. Μία από τους εργαζόμενους που εγκλωβίστηκαν στο φλεγόμενο κτήριο της τράπεζας στη Σταδίου. Η μαρτυρία της, χρόνια μετά, παραμένει συγκλονιστική. Δεν περιγράφει απλώς μια φωτιά. Περιγράφει τον απόλυτο τρόμο. Η Ελλάδα εκείνη την περίοδο βρισκόταν στο ξεκίνημα της μνημονιακής εποχής. Η κοινωνία έβραζε. Τα πρώτα σκληρά οικονομικά μέτρα είχαν προκαλέσει οργή, αγανάκτηση και τεράστιες κινητοποιήσεις.

Στις 5 Μαΐου 2010, χιλιάδες άνθρωποι κατέβηκαν στους δρόμους της Αθήνας στη μεγάλη απεργιακή διαδήλωση ενάντια στο πρώτο Μνημόνιο. Μέσα σε εκείνο το εκρηκτικό κλίμα, άγνωστοι επιτέθηκαν στο υποκατάστημα της Marfin στην οδό Σταδίου. Οι μολότοφ που εκτοξεύθηκαν μέσα στο κτήριο μετατράπηκαν σε θανατηφόρα παγίδα για τους ανθρώπους που εργάζονταν εκείνη την ώρα μέσα στην τράπεζα.

Η Αγγελική Παπαθανασοπούλου, 32 ετών και έγκυος, η Παρασκευή Ζούλια, 35 ετών, και ο Επαμεινώνδας Τσάκαλης, 36 ετών, δεν κατάφεραν να βγουν ζωντανοί. Οι τρεις εργαζόμενοι πέθαναν από ασφυξία, εγκλωβισμένοι μέσα στους καπνούς και στις τοξικές αναθυμιάσεις. Για όσους επέζησαν, όμως, η μνήμη εκείνης της ημέρας παραμένει ανεξίτηλη. Η Μαρία Καραγιάννη θυμάται πως όλα ξεκίνησαν με δυνατούς θορύβους και σπασμένα γυαλιά. Βρισκόταν στο υπόγειο όταν αντιλήφθηκε ότι κάτι πολύ σοβαρό συνέβαινε. Μέσα σε λίγα λεπτά, ο πανικός είχε κυριεύσει το κτήριο. Όπως περιγράφει, προσπάθησε να επικοινωνήσει με τις Αρχές ενώ οι καπνοί άρχιζαν να γεμίζουν τους χώρους. Το τηλέφωνο σύντομα σταμάτησε να λειτουργεί. Η ατμόσφαιρα γινόταν όλο και πιο αποπνικτική.

«Με ρωτούσαν “πόσοι είστε στο κτήριο; πόσοι είναι οι επιτιθέμενοι;”. Τους έλεγα “δεν βλέπω από τους καπνούς”. Προσπάθησα να πάρω την πυροσβεστική αλλά δεν λειτουργούσε πια το τηλέφωνο. Από το φόβο μου κινούμενη γρήγορα πήρα δυστυχώς το ασανσέρ για να πάω στον 3ο όροφο όπου ήξερα ότι υπήρχαν παράθυρα» ανέφερε η κυρία Καραγιάννη. «Όταν έφτασα εκεί υπήρχε πανζουρλισμός. Οι συνάδελφοι ήταν στριμωγμένοι σε ένα διαδρομάκι μικρό για να βρουν διέξοδο από ένα δωμάτιο που λειτουργούσε ως αποθήκη. Εκεί ήταν ένα κλουβί για τις μονάδες κλιματισμού. Από ό,τι έμαθα ο Ηλίας ο συνάδελφός μας έσπασε με όλες του τις δυνάμεις αυτή την καταπακτή και σιγά-σιγά βοηθώντας ο ένας τον άλλο βγήκαμε σε ένα μπαλκόνι 1Χ2 με κάτι λόγχες και σκαρφάλωναν τα κακόμοιρα για να ανέβουν σε ένα ελενίτ και να βγουν στη Χρήστου Λαδά».

«Δεν θυμάμαι αν κατάφερα να περιγράψω την κατάσταση και μετά από λεπτά το απόλυτο χάος. Να φυσάει ο καπνός, να μην βλέπουμε αν μπορούμε να πάμε στο διπλανό κτήριο. Δεν βλέπαμε πού να πατήσουμε. Τρεις από τους πέντε που ήμασταν στο μπαλκόνι κατάφεραν με κίνδυνο της ζωής τους από ένα μικρό περβάζι να περάσουν στο μπαλκόνι του διπλανού κτηρίου». Τα επόμενα λεπτά ήταν συγκλονιστικά: «Εμείς οι δύο οι τελευταίες που μείναμε στο μπαλκόνι, δεν βλέπαμε, είχε πυκνώσει ο καπνός, δεν μπορούσες να αναπνεύσεις. Σκεφτόμουν ότι στην επόμενη ανάσα δεν θα μπορέσω. Όλη αυτή η για 40 λεπτά… Να λέω “πού είναι η πυροσβεστική;” Ζούσαμε τον απόλυτο τρόμο για 40 λεπτά, εκεί το υπολογίζω».

«Εκείνη την ώρα έλεγες ή θα σωθώ ή το επόμενο δίλεπτο δεν θα έχω ανάσα και θα πέσω κάτω. Ήταν τραγικές οι στιγμές, ο απόλυτος τρόμος, παράνοια. Εμένα με έβγαλαν τελευταία οι πυροσβέστες από το εσωτερικό του κτηρίου. Ήταν τέτοια η ένταση της φωτιάς που τα πάντα στο κτήριο ήταν σαν να έχει γίνει βομβαρδισμός. Πατούσες συντρίμμια. Τις επόμενες ημέρες είδαμε ότι είχαν σπάσει τα μάρμαρα από τη σκάλα πιθανολογώ από την θερμοκρασία» συνέχισε η εργαζόμενη της τράπεζας.

Οι πυροσβέστες κατάφεραν τελικά να τη βγάλουν ζωντανή από το κτήριο. Ήταν από τους τελευταίους ανθρώπους που απεγκλωβίστηκαν. Όταν κατέβηκε κάτω, το εσωτερικό της τράπεζας είχε μετατραπεί σε ερείπια. Όπως περιγράφει, η εικόνα έμοιαζε με βομβαρδισμένο τοπίο. Τα μάρμαρα είχαν σπάσει από τις θερμοκρασίες, οι χώροι ήταν διαλυμένοι και παντού υπήρχαν συντρίμμια.

Η τραγωδία της Marfin δεν ήταν απλώς ένα ακόμη βίαιο επεισόδιο διαδήλωσης. Ήταν μια βαθιά πληγή που άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο η ελληνική κοινωνία αντιμετώπισε τη βία στους δρόμους. Για πολλούς, εκείνη η ημέρα αποτέλεσε το σημείο όπου η πολιτική ένταση ξεπέρασε κάθε όριο. Παρά τα χρόνια που πέρασαν, οι φυσικοί αυτουργοί της επίθεσης δεν καταδικάστηκαν ποτέ. Η υπόθεση εξακολουθεί να προκαλεί συζητήσεις και ερωτήματα γύρω από τις ευθύνες, τα μέτρα ασφαλείας αλλά και τη σχέση της κοινωνικής οργής με την τυφλή βία.