Η Ελλάδα στο «χειρουργικό τραπέζι»: Γιατί οι δρόμοι μας θυμίζουν εργοτάξιο δίχως τέλος

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Αυτό που συνέβη στη Γλυφάδα από χθες, 21 Ιανουαρίου 2026, ξεπέρασε κάθε προηγούμενο ταλαιπωρίας και οργής. Η έντονη κακοκαιρία που έπληξε την Αττική δεν ήταν απλώς ένα έντονο καιρικό φαινόμενο, αλλά ο «καταλύτης» που αποκάλυψε μια πόλη ανοχύρωτη και εγκλωβισμένη σε ένα δίχτυ ημιτελών έργων. Το σκηνικό θύμιζε βομβαρδισμένο τοπίο: δεκάδες ανοιχτά μέτωπα, εκσκαφές δίχως σήμανση και σκάμματα που μετατράπηκαν μέσα σε λίγα λεπτά σε λασπώδεις χειμάρρους.

Οι κάτοικοι είδαν τις γειτονιές τους να αποκλείονται και τις περιουσίες τους να κινδυνεύουν. Οι εκσκαφές για την υπογειοποίηση των καλωδίων υψηλής τάσης και την εγκατάσταση δικτύων οπτικών ινών δεν ήταν πλέον έργα εκσυγχρονισμού, αλλά επικίνδυνες παγίδες νερού και λάσπης. Το χθεσινό χάος ήταν η μοιραία κατάληξη μιας μακράς περιόδου έργων που αφέθηκαν εκτεθειμένα στην τύχη τους, με την οργή των οδηγών που εγκλωβίστηκαν στις πλημμυρισμένες αρτηρίες να ξεχειλίζει. Το ερώτημα παραμένει αμείλικτο: Γιατί τα έργα δεν θωρακίστηκαν εγκαίρως απέναντι στα αναμενόμενα καιρικά φαινόμενα;

Η παθογένεια των ελληνικών υποδομών: Γιατί «καταρρέουν» όλα;

Η εικόνα της Γλυφάδας από χθες το πρωί αποτελεί την απόλυτη απόδειξη των δομικών προβλημάτων στον σχεδιασμό και την εκτέλεση των υποδομών μας. Τα προβλήματα δεν είναι τοπικά, αλλά συστημικά, και εντοπίζονται σε τρεις κρίσιμους άξονες:

1. Η «αδυναμία» και η επικινδυνότητα των προσωρινών αποκαταστάσεων

Στην πλειονότητα των έργων του ΑΔΜΗΕ, του ΔΕΔΔΗΕ και των ιδιωτικών τηλεπικοινωνιακών παρόχων, παρατηρείται το φαινόμενο της πρόχειρης κάλυψης των σκαμμάτων. Αντί για πλήρη και σωστή συμπίεση των εδαφικών στρώσεων, χρησιμοποιούνται υλικά χαμηλής ποιότητας που «κάθονται» με την πρώτη βροχή.

Το πρόβλημα: Όταν ο όγκος του νερού είναι μεγάλος, το χώμα και η «κρύα» άσφαλτος υποχωρούν ακαριαία. Αυτό δημιουργεί ύπουλες καθιζήσεις που δεν είναι ορατές κάτω από το λιμνάζον νερό, με αποτέλεσμα να «καταπίνονται» ελαστικά, να καταστρέφονται αναρτήσεις και να προκαλούνται σοβαρά ατυχήματα. Η έλλειψη στιβαρών υποδομών υποστρώματος μετατρέπει κάθε δρόμο σε κινούμενη άμμο.

2. Τραγικός συντονισμός και το «έγκλημα» των φραγμένων φρεατίων

Το παράδοξο των ελληνικών έργων επιβεβαιώθηκε ξανά με τον πιο τραγικό τρόπο. Την ώρα που οι δρόμοι ανοίγουν για να περάσουν οι σύγχρονες οπτικές ίνες, τα μπάζα και τα αδρανή υλικά από τις εκσκαφές αφήνονται στις άκρες των δρόμων χωρίς καμία προστασία.

Το πρόβλημα: Με την πρώτη καταιγίδα, τα υλικά αυτά παρασύρονται και καταλήγουν να φράζουν τα φρεάτια ομβρίων υδάτων. Το αποτέλεσμα είναι το δίκτυο αποστράγγισης να τίθεται εκτός λειτουργίας ακριβώς τη στιγμή που είναι πιο απαραίτητο. Η πόλη πλημμυρίζει όχι λόγω έλλειψης αγωγών, αλλά λόγω της εγκληματικής αμέλειας στον καθαρισμό και τη διαχείριση των εργοταξίων.

3. Η πίεση των χρονοδιαγραμμάτων εις βάρος της δημόσιας ασφάλειας

Λόγω της ασφυκτικής πίεσης για την απορρόφηση των κονδυλίων του 2026 και των οροσήμων του Ταμείου Ανάκαμψης, πολλά έργα εκτελούνται με ρυθμούς «fast track» που θυσιάζουν την ασφάλεια.

• Το πρόβλημα: Η επιλογή των εργολάβων να κρατούν ανοιχτά δεκάδες μέτωπα ταυτόχρονα, χωρίς να ολοκληρώνουν και να παραδίδουν τμήματα του δρόμου, αποδείχθηκε ριψοκίνδυνη και λανθασμένη. Η φύση «εκδικήθηκε» την έλλειψη στοιχειώδους προγραμματισμού. Όταν ένα εργοτάξιο μένει ημιτελές εν μέσω χειμώνα χωρίς πρόβλεψη για την απορροή των υδάτων, η καταστροφή είναι νομοτελειακή.

Η επόμενη μέρα: Το οικονομικό και κοινωνικό κόστος

Το χθεσινό «χτύπημα» στη Γλυφάδα δεν προκάλεσε μόνο κυκλοφοριακό χάος, προκάλεσε και μια τεράστια οικονομική «αιμορραγία». Πολλά από τα έργα που βρίσκονταν σε τελικό στάδιο θα πρέπει πλέον να ξεκινήσουν σχεδόν από το μηδέν. Η λάσπη και το νερό εισχώρησαν σε αγωγούς και κανάλια που μόλις είχαν τοποθετηθεί, προκαλώντας ζημιές στις υποδομές που θα απαιτήσουν νέες εκσκαφές και επιπλέον χρόνο αποκατάστασης.

Η ταλαιπωρία των πολιτών της Γλυφάδας από τις 21/1 αποτελεί μια σκληρή υπενθύμιση: Ο πολυπόθητος εκσυγχρονισμός της χώρας δεν μπορεί να οικοδομηθεί πάνω σε «πρόχειρες λύσεις» και ημιτελείς μελέτες. Οι υποδομές μας απαιτούν αυστηρό έλεγχο των εργολάβων, βαριές ρήτρες για τις κακοτεχνίες και, πάνω από όλα, έναν κεντρικό συντονιστικό σχεδιασμό. Η καθημερινότητα του πολίτη δεν μπορεί να παραμένει όμηρος μιας ασυνεννοησίας που μετατρέπει μια απλή βροχή σε εθνική καταστροφή. Αν δεν αλλάξει το μοντέλο παραγωγής έργων, η επόμενη κακοκαιρία θα βρει την Ελλάδα ξανά στο ίδιο «σκάμμα», να μετρά πληγές και χαμένες ώρες.