Γιωτόπουλος: Πώς βγήκε από τη φυλακή – Το νομικό «παράθυρο» πίσω από την αποφυλάκιση

Στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης βρίσκεται τις τελευταίες ώρες η υπόθεση του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου, μετά την απόφαση για την αποφυλάκισή του, αλλά και την παρέμβαση του εισαγγελέα που ζητά την επανεξέταση της υπόθεσης από τον Άρειο Πάγο. Η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει πολιτικές, νομικές και κοινωνικές αντιδράσεις, καθώς πρόκειται για μία από τις πιο βαριές υποθέσεις που απασχόλησαν ποτέ τη χώρα.
Το ζήτημα πλέον μεταφέρεται στο Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου, το οποίο θα κρίνει αν το βούλευμα που οδήγησε στην αποφυλάκιση ήταν επαρκώς τεκμηριωμένο ή αν πρέπει να αναιρεθεί. Σε περίπτωση που γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης, ανοίγει ο δρόμος ακόμη και για επιστροφή του κρατούμενου στη φυλακή. Η υπόθεση, ωστόσο, δεν αφορά μόνο ένα πρόσωπο. Αγγίζει συνολικά το πλαίσιο λειτουργίας του σωφρονιστικού συστήματος και τις προϋποθέσεις με τις οποίες μπορεί ένας ισοβίτης να αιτηθεί αποφυλάκιση μετά από πολυετή κράτηση.
Το νομικό πλαίσιο πίσω από την αποφυλάκιση
Σύμφωνα με όσα εξηγούν νομικοί κύκλοι, η απόφαση αποφυλάκισης βασίστηκε στο καθεστώς που ίσχυε την περίοδο κατά την οποία εκτιόταν η ποινή του. Αυτό σημαίνει ότι εφαρμόστηκε το ευμενέστερο νομικό πλαίσιο, όπως προβλέπεται από τον Ποινικό Κώδικα.
Ο δικηγόρος Δημήτρης Αναστασόπουλος, σχολιάζοντας την υπόθεση, ανέφερε πως οι σχετικές διατάξεις δεν εξετάζουν την κοινωνική βαρύτητα της κάθε υπόθεσης, αλλά λειτουργούν με γενικούς κανόνες που εφαρμόζονται σε όλους τους κρατούμενους. Για να εγκριθεί μία αποφυλάκιση ισοβίτη, εξετάζονται δύο βασικά στοιχεία: η συμπεριφορά του κατά τη διάρκεια της κράτησης και η εκτίμηση για το αν υπάρχει πιθανότητα να διαπράξει νέα αδικήματα στο μέλλον. Αν το δικαστικό συμβούλιο κρίνει θετικά αυτά τα δύο κριτήρια, μπορεί να δώσει το «πράσινο φως» για αποφυλάκιση υπό όρους.
Παρότι ο Γιωτόπουλος βρίσκεται πλέον εκτός φυλακής, η υπόθεση δεν θεωρείται λήξασα. Ο εισαγγελέας άσκησε αίτηση αναίρεσης και πλέον το ανώτατο δικαστήριο θα εξετάσει αν το βούλευμα είχε επαρκή νομική αιτιολόγηση. Αν ο Άρειος Πάγος κρίνει ότι υπάρχουν νομικά κενά ή ελλιπής τεκμηρίωση, τότε μπορεί να αναιρέσει την απόφαση. Σε αυτή την περίπτωση, ο κρατούμενος ενδέχεται να επιστρέψει προσωρινά στη φυλακή μέχρι να εξεταστεί εκ νέου η υπόθεση. Νομικοί κύκλοι επισημαίνουν πάντως ότι μια τέτοια εξέλιξη δεν σημαίνει αυτόματα μόνιμη παραμονή στη φυλακή. Αν η νέα κρίση του δικαστικού συμβουλίου είναι και πάλι θετική, ο κρατούμενος μπορεί να επανυποβάλει αίτηση αποφυλάκισης μετά από συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Διαβάστε επίσης
Τι προβλέπει η ευρωπαϊκή νομολογία
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αναφορά στη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Σύμφωνα με όσα προβλέπονται, ακόμη και οι καταδικασμένοι σε ισόβια πρέπει να έχουν δικαίωμα ελπίδας και προοπτική επανένταξης στην κοινωνία. Γι’ αυτό και το νομικό σύστημα προβλέπει τη δυνατότητα αίτησης αποφυλάκισης μετά από ένα ορισμένο χρονικό διάστημα. Στο παρελθόν, το όριο αυτό μπορούσε να φτάσει ακόμη και στα 19 χρόνια κράτησης, ενώ με τις αλλαγές του Ποινικού Κώδικα μεταφέρθηκε αργότερα στα 25 έτη. Στην περίπτωση Γιωτόπουλου εφαρμόστηκε το προγενέστερο καθεστώς, καθώς θεωρήθηκε ευνοϊκότερο για τον κρατούμενο.






0 ΣΧΟΛΙΑ