Ανάσα για τα Κουφονήσια με παρέμβαση Πιερρακάκη: «Παγώνουν» οι άδειες για καντίνες και ξαπλώστρες σε προστατευμένες παραλίες

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Σημαντική εξέλιξη σημειώθηκε για τις παραλίες στο Άνω Κουφονήσι, καθώς ανεστάλη κάθε διαδικασία που θα μπορούσε να οδηγήσει στην εγκατάσταση εμπορικών δραστηριοτήτων, όπως καντίνες και οργανωμένες ξαπλώστρες. Η απόφαση ελήφθη έπειτα από παρέμβαση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ανταποκρινόμενου σε αίτημα της τοπικής αυτοδιοίκησης και των κατοίκων που εξέφραζαν έντονες ανησυχίες για αλλοίωση του τοπίου.

Οι παραλίες Πορί και «Ιταλίδα» στο Άνω Κουφονήσι θεωρούνται από τις πιο ευαίσθητες φυσικές περιοχές των Μικρών Κυκλάδων. Πρόκειται για ακτές που διατηρούν μέχρι σήμερα τον ανεπιτήδευτο χαρακτήρα τους, χωρίς έντονη τουριστική εκμετάλλευση. Για τον λόγο αυτό, οποιαδήποτε σκέψη για εγκατάσταση επιχειρηματικών δραστηριοτήτων είχε προκαλέσει ισχυρές αντιδράσεις στην τοπική κοινωνία.

Η παρέμβαση και η αναστολή των διαδικασιών

Η Γενική Γραμματεία Δημόσιας Περιουσίας προχώρησε στην άμεση διακοπή των ενεργειών που σχετίζονταν με πιθανή αδειοδότηση. Με τον τρόπο αυτό ουσιαστικά «παγώνει» η προοπτική κατάληψης τμημάτων των ακτών από οργανωμένες εγκαταστάσεις. Η εξέλιξη ήρθε μετά από αίτημα του δήμου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, ο οποίος είχε επισημάνει ότι η τοποθέτηση ομπρελοκαθισμάτων και καταστημάτων εστίασης θα ερχόταν σε αντίθεση με τον χαρακτήρα της περιοχής και θα μπορούσε να επηρεάσει το οικοσύστημα. Οι συγκεκριμένες παραλίες βρίσκονται σε ζώνη περιβαλλοντικής προστασίας, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα αυστηρές τις προϋποθέσεις οποιασδήποτε παρέμβασης. Οι κάτοικοι υποδέχθηκαν την απόφαση με ικανοποίηση, θεωρώντας ότι αποφεύχθηκε μια σημαντική περιβαλλοντική επιβάρυνση. Ωστόσο, δεν τη θεωρούν οριστική λύση. Το βασικό αίτημά τους είναι να δοθεί μόνιμη προστασία στις παραλίες, ώστε να αποκλειστεί στο μέλλον κάθε ενδεχόμενο εκμετάλλευσης.

Περιβάλλον και τουρισμός σε ισορροπία

Το ζήτημα επαναφέρει τη συζήτηση για τα όρια τουριστικής ανάπτυξης σε μικρά νησιά. Τα Κουφονήσια αποτελούν προορισμό ιδιαίτερα δημοφιλή τα τελευταία χρόνια, ωστόσο η απουσία εκτεταμένων οργανωμένων παραλιών είναι βασικό στοιχείο της ταυτότητάς τους. Η τοπική αυτοδιοίκηση υποστηρίζει ότι η ήπια ανάπτυξη αποτελεί προϋπόθεση βιωσιμότητας, καθώς η μαζική εμπορευματοποίηση θα μπορούσε να αλλοιώσει το περιβάλλον και να επηρεάσει αρνητικά την εμπειρία των επισκεπτών. Παράλληλα, τονίζεται ότι περιοχές ενταγμένες σε δίκτυα προστασίας απαιτούν ιδιαίτερη διαχείριση, με προτεραιότητα τη διατήρηση της φυσικής μορφής τους. Η επιχειρηματολογία που αναπτύσσει ο δήμαρχος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, Δημήτρης Λιανός στο αίτημά του προς τον υπουργό Οικονομικών: «Με έκπληξη διαπιστώσαμε ότι το με α.π. ΟΦΥΠΕΚΑ 1573/21-01-2025 έγγραφο της Κτηματικής Υπηρεσίας Κυκλάδων σχετικά με τοποθέτηση καντινών εντός οικολογικά ευαίσθητων περιοχών, απαντήθηκε με θετική απόκριση εντός τεσσάρων (4) εργασίμων ημερών, ήτοι στις 27/01/2026.

» Εκφράζουμε την κατηγορηματική αντίθετη γνώμη μας σε οποιοδήποτε σχέδιο τοποθέτησης καντίνας ή άλλης εμπορικής εγκατάστασης στις οικολογικά ευαίσθητες παραλίες των Μικρών Κυκλάδων (Σχοινούσας, Δονούσας, Ηρακλειάς, Κουφονησίου), οι οποίες, όπως ήδη γνωρίζετε, αποτελούν αρχαιολογικά προστατευόμενη περιοχή και ενταγμένη στο δίκτυο NATURA 2000.

» Η τοποθέτηση μόνιμης ή ημιμόνιμης δομής, όπως μια καντίνα, είναι καταφανώς ασυμβίβαστη με τον χαρακτήρα και το φυσικό τοπίο της περιοχής. Η λειτουργία της συνεπάγεται αυξημένη όχληση, παραγωγή απορριμμάτων και δυνητική αλλοίωση των ευαίσθητων οικοσυστημάτων, διαταράσσοντας την πανίδα και τη χλωρίδα που προστατεύονται από τις ευρωπαϊκές και εθνικές νομοθεσίες και αλλοιώνοντας το φυσικό κάλλος του τοπίου. Τα παραπάνω ισχύουν κατ’ αναλογία και για τοποθέτηση ομπρελοκαθισμάτων.

» Η διατήρηση της φυσικής, παρθένας ομορφιάς της παραλίας αποτελεί προτεραιότητα. Η εγκατάσταση εμπορικών μονάδων εντός αιγιαλού υποβαθμίζει το τοπίο και την αισθητική εμπειρία των επισκεπτών, αντιβαίνοντας στην αρχή της ήπιας και αειφορικής ανάπτυξης που πρεσβεύει ο Δήμος μας για τις προστατευόμενες ζώνες, ο οποίος μάλιστα καταβάλλει κάθε προσπάθεια και επιδεικνύει τη μέγιστη δυνατή προσοχή ακόμη και κατά τη διαδικασία του καθαρισμού των ακτών. Επισημαίνεται, ότι ο Δήμος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων ουδέποτε, όσο είχε την αρμοδιότητα, εξέθεσε σε δημοπρασία τμήματα του αιγιαλού των Μικρών Κυκλάδων για ανάπτυξη ομπρελών, θαλασσίων σπορ και συναφών δραστηριοτήτων.

» Επιπλέον, το Δημοτικό Συμβούλιο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων στο πλαίσιο της διαβούλευσης επί του Σχεδίου Νόμου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με τίτλο ‘όροι αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας στις παραθαλάσσιες περιοχές και άλλες διατάξεις’, αιτήθηκε τα ακόλουθα:

» Άρθρο -9: Να απαιτείται προηγούμενη σύμφωνη, και όχι απλή, γνώμη του Δήμου για να ορίζονται τα τμήματα αιγιαλού, παραλίας και παλιού αιγιαλού που επιτρέπεται να παραχωρηθούν για απλή χρήση κατόπιν πλειοδοτικής δημοπρασίας, πέραν αυτών για τα οποία υπάρχει ενεργή σύμβαση παραχώρησης για το αντίστοιχο έτος.

Άρθρο -22-: Για τον χαρακτηρισμό παραλιών ως “απάτητες” να λαμβάνεται προηγουμένως υπ’ όψη από τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής η πρόταση του οικείου Δήμου.

Άρθρο -4- Ειδικά για τις περιπτώσεις νησιωτικών Δήμων ή νησιωτικών Δημοτικών Κοινοτήτων με πληθυσμό νησιού μικρότερο των 500 κατοίκων, οι παραλίες να θεωρούνται στο σύνολό τους ως απάτητες κατά της έννοια της παραγράφου -2- του άρθρου -4- ώστε να απαγορεύεται η παραχώρηση απλής χρήσης, καθώς και οποιαδήποτε άλλη δράση μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη μορφολογία τους και την ακεραιότητά τους ως προς τις οικολογικές τους λειτουργίες. Σε συνέχεια δε του ανωτέρω ψηφίσματος απέστειλε τα σχετικά έγγραφα και αιτήθηκε την τροποποίησης της σχετικής ΚΥΑ.

Εν προκειμένω, οι παραλίες του Κουφονησίου ‘Ιταλίδα’ και ‘Πορί’ είναι περιορισμένης έκτασης, σε σημείο που η εγκατάσταση καντίνας και η τοποθέτηση ομπρελοκαθισμάτων θα απέκλειε ουσιαστικά την ελεύθερη χρήση του αιγιαλού στους λουόμενους και την ελεύθερη διέλευση του κοινού από και προς τη θάλασσα, τον αιγιαλό και την παραλία. Σε κάθε περίπτωση, η απόσταση των αιτούμενων θέσεων δραστηριοποίησης από καταστήματα πώλησης συναφών προϊόντων στο Κουφονήσι είναι πολύ μικρή, και ως εκ τούτου η εξυπηρέτηση των λουόμενων δεν μπορεί να τεθεί ως επιχείρημα και να θέσει σε κίνδυνο τη διαφύλαξη του φυσικού πλούτου των οικολογικά ευαίσθητων περιοχών.

» Ελπίζουμε ότι δεν θα έχει το Κουφονήσι τη θλιβερή πρωτοτυπία τοποθέτησης καντινών στις απαράμιλλου κάλλους παραλίες ‘Ιταλίδα’ και ‘Πορί’ και αναμένουμε τη συνεργασία σας λαμβάνοντας επιπλέον υπ’ όψη τις ιδιαιτερότητες και τη φέρουσα ικανότητα των νησιών των Μικρών Κυκλάδων.

» Κατόπιν τούτων, παρακαλούμε για την άμεση διακοπή κάθε ενέργειας για την παραχώρηση απλής χρήσης αιγιαλού εντός περιοχών Natura στις Μικρές Κυκλάδες και την ακύρωση της πλειοδοτικής δημοπρασίας για την παραχώρηση τμημάτων στις παραλίες Πορί και Ιταλίδας Κουφονησίου, καθώς και τον χαρακτηρισμό των παραλιών των μικρών νησιών του Δήμου μας (Ηρακλειά, Σχοινούσα, Κουφονήσι, Δονούσα) ως ‘Απάτητων’».