Ακαθάριστα οικόπεδα: Στα ύψη ο κίνδυνος πυρκαγιών – 550.000 δηλώσεις καθαρισμού, δόθηκε τελευταία προθεσμία

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Σε αυξημένη επιφυλακή βρίσκονται οι αρχές ενόψει της αντιπυρικής περιόδου, καθώς τα ακαθάριστα οικόπεδα εξακολουθούν να αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για την εκδήλωση και εξάπλωση πυρκαγιών σε αστικές, περιαστικές και αγροτικές περιοχές. Παρά το γεγονός ότι μέχρι σήμερα έχουν κατατεθεί περίπου 550.000 δηλώσεις καθαρισμού οικοπέδων, οι ειδικοί προειδοποιούν πως το πρόβλημα παραμένει εκτεταμένο και απαιτεί συνεχή επαγρύπνηση.

Στην εκπομπή “Πρωϊνή Ζώνη” φιλοξενήθηκε ο Πρόεδρος Ένωσης Αξιωματικών Πυροσβεστικού Σώματος κ.Τσίγκας, ο οποίος τόνισε ότι: «550.000 πολίτες έχουν μπει στο σύστημα για τον καθαρισμό για φέτος, το περσινό νούμερο ήταν 702.000 αλλά το παρελθόν έχει δείξει ότι την τελευταία εβδομάδα μπαίνουν περίπου 60.000 πολίτες. Άρα αν συνεχιστεί και επιταχυνθεί η διαδικασία θα ισοφαριστεί το περσινό νούμερο.». Τονίζει όμως ότι: «Το ζήτημα είναι να καθαρίζουμε καθ’ολη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου.».

Η εικόνα που καταγράφεται από τους αρμόδιους φορείς δείχνει ότι, αν και έχει σημειωθεί σημαντική κινητοποίηση πολιτών, χιλιάδες οικόπεδα παραμένουν ακαθάριστα ή καθαρίστηκαν πλημμελώς. Ξερά χόρτα, κλαδιά και εύφλεκτη βλάστηση δημιουργούν ένα επικίνδυνο μείγμα, ιδιαίτερα σε περιοχές κοντά σε κατοικίες, όπου μια μικρή εστία φωτιάς μπορεί να λάβει γρήγορα ανεξέλεγκτες διαστάσεις.

Η Πολιτική Προστασία έχει επανειλημμένα υπενθυμίσει ότι ο καθαρισμός των οικοπέδων δεν αποτελεί τυπική υποχρέωση αλλά κρίσιμο μέτρο πρόληψης. Όπως επισημαίνουν στελέχη της, η εμπειρία των τελευταίων ετών έχει αποδείξει ότι πολλές καταστροφικές πυρκαγιές ξεκίνησαν ή επεκτάθηκαν εξαιτίας της συσσώρευσης καύσιμης ύλης σε ακαθάριστους χώρους.

Αντίστοιχα, το Πυροσβεστικό Σώμα Ελλάδας  βρίσκεται σε διαρκή επιχειρησιακή ετοιμότητα, με αυξημένες περιπολίες σε περιοχές υψηλού κινδύνου. Σύμφωνα με αξιωματικούς της Πυροσβεστικής, η πρώτη σπίθα σε ένα εγκαταλελειμμένο οικόπεδο μπορεί να μετατραπεί μέσα σε λίγα λεπτά σε πυρκαγιά μεγάλης έκτασης, ειδικά όταν επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες και ισχυροί άνεμοι, όπως συχνά συμβαίνει τους θερινούς μήνες.

Το ζήτημα των ακαθάριστων οικοπέδων συνδέεται άμεσα και με την αστική ανάπτυξη των τελευταίων δεκαετιών. Σε πολλές περιοχές γύρω από μεγάλα αστικά κέντρα, όπως η Αττική και η Θεσσαλονίκη, έχουν δημιουργηθεί εκτεταμένες ζώνες με οικόπεδα που είτε παραμένουν αδόμητα είτε έχουν εγκαταλειφθεί. Η βλάστηση που αναπτύσσεται ανεξέλεγκτα μετατρέπεται σε καύσιμη ύλη, ενώ η εγγύτητα με κατοικίες αυξάνει τον κίνδυνο για ανθρώπινες ζωές και περιουσίες.

Παράλληλα, η φετινή κινητοποίηση των πολιτών μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας δηλώσεων καθαρισμού δείχνει ότι υπάρχει μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση σε σχέση με το παρελθόν. Ωστόσο, οι αρχές επισημαίνουν ότι η δήλωση καθαρισμού δεν αρκεί από μόνη της, εάν δεν συνοδεύεται από πραγματική και τακτική συντήρηση των οικοπέδων καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι περιπτώσεις όπου οικόπεδα ανήκουν σε ιδιώτες που διαμένουν μόνιμα στο εξωτερικό ή δεν είναι εύκολα προσβάσιμα, γεγονός που δυσκολεύει τον έλεγχο και την επιβολή προστίμων. Οι δήμοι έχουν αναλάβει αυξημένο ρόλο στην καταγραφή και στην ενημέρωση των πολιτών, ωστόσο το ανθρώπινο δυναμικό και οι πόροι παραμένουν περιορισμένοι.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι αρχές απευθύνουν συνεχείς εκκλήσεις προς τους πολίτες να προχωρούν σε καθαρισμούς, απομάκρυνση εύφλεκτων υλικών και τακτικό έλεγχο των ιδιοκτησιών τους. Όπως σημειώνουν χαρακτηριστικά στελέχη της Πολιτικής Προστασίας, «κάθε ακαθάριστο οικόπεδο μπορεί να γίνει εστία καταστροφής».

Οι αρμόδιες αρχές επισημαίνουν ότι η προσπάθεια αυτή δεν μπορεί να θεωρηθεί ολοκληρωμένη, καθώς η προθεσμία για την υποβολή δηλώσεων έχει παραταθεί έως τις 22 Ιουνίου, δίνοντας επιπλέον χρόνο σε όσους δεν έχουν ακόμη συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις τους. Η παράταση κρίθηκε αναγκαία λόγω του μεγάλου όγκου αιτήσεων, αλλά και της ανάγκης να διασφαλιστεί ότι όσο το δυνατόν περισσότερα οικόπεδα θα έχουν καθαριστεί πριν από την κορύφωση της αντιπυρικής περιόδου.

Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, όλοι οι ιδιοκτήτες οικοπέδων που βρίσκονται εντός σχεδίου πόλεως, εντός οικισμών ή σε απόσταση έως 100 μέτρων από τα όριά τους υποχρεούνται να προχωρούν σε τακτική αποψίλωση της βλάστησης και απομάκρυνση εύφλεκτων υλικών, όπως ξερά χόρτα, κλαδιά και σκουπίδια. Η υποχρέωση αυτή δεν είναι απλώς τυπική, αλλά αποτελεί κρίσιμο μέτρο πολιτικής προστασίας για τη μείωση του κινδύνου έναρξης και εξάπλωσης πυρκαγιών σε περιοχές που γειτνιάζουν με κατοικίες.

Παράλληλα, οι ιδιοκτήτες οφείλουν να δηλώνουν την ολοκλήρωση του καθαρισμού στην ειδική ψηφιακή πλατφόρμα του Εθνικού Μητρώου Πυροπροστασίας, ώστε να υπάρχει επίσημη καταγραφή και δυνατότητα ελέγχου από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Η διαδικασία αυτή στοχεύει στη διαφάνεια και στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των ελέγχων, καθώς επιτρέπει στις αρχές να εντοπίζουν περιπτώσεις μη συμμόρφωσης.

Η μη τήρηση των υποχρεώσεων συνεπάγεται διοικητικά πρόστιμα, τα οποία ξεκινούν από 100 ευρώ και μπορεί να αυξηθούν σημαντικά ανάλογα με την περίπτωση και την έκταση της παράβασης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, οι δήμοι έχουν τη δυνατότητα να προχωρούν σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό, επιβαρύνοντας οικονομικά τον ιδιοκτήτη.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η σημασία του μέτρου είναι ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς τα ακαθάριστα οικόπεδα αποτελούν έναν από τους βασικούς παράγοντες εξάπλωσης πυρκαγιών σε κατοικημένες περιοχές. Η έγκαιρη αποψίλωση και η τακτική συντήρηση των χώρων θεωρούνται απαραίτητες προϋποθέσεις για τη μείωση του κινδύνου, ειδικά σε συνθήκες υψηλών θερμοκρασιών και ισχυρών ανέμων. Συνολικά, η φετινή εικόνα δείχνει αυξημένη συμμόρφωση, αλλά και την ανάγκη για συνεχή έλεγχο και ενημέρωση των πολιτών, ώστε το μέτρο να έχει ουσιαστικό αντίκτυπο στην πρόληψη των πυρκαγιών.