Trafficking: Ενα αόρατο έγκλημα σε κοινή θέα
Η σύγχρονη εκδοχή της δουλείας αποτελεί σήμερα την τρίτη μεγαλύτερη και ταχύτερα αναπτυσσόμενη εγκληματική δραστηριότητα παγκοσμίως, μετά τη διακίνηση ναρκωτικών και όπλων. Η Ελλάδα αναγνωρίζεται ως μία από τις κύριες χώρες προορισμού και διέλευσης των θυμάτων.
Αν και καμία χώρα στον κόσμο δεν αναγνωρίζει νομικά τη δουλεία, αυτή κάθε άλλο παρά έχει εκλείψει. Το trafficking, δηλαδή η εμπορία ανθρώπων, αποτελεί τη σύγχρονη μορφή δουλείας και είναι σήμερα η τρίτη μεγαλύτερη και ταχύτερα αναπτυσσόμενη εγκληματική δραστηριότητα παγκοσμίως, μετά τη διακίνηση ναρκωτικών και όπλων.
Η χώρα μας θεωρείται μία από τις κύριες χώρες προορισμού και διέλευσης θυμάτων εμπορίας ανθρώπων, με πύλες εισόδου τα χερσαία και θαλάσσια σύνορά της. Όπως επισημαίνει η Χριστίνα Αγαπίδου, υπεύθυνη Προγραμμάτων Ενημέρωσης της Α21 Ελλάδας, ενός διεθνούς μη κερδοσκοπικού οργανισμού που αγωνίζεται για έναν κόσμο χωρίς δουλεία, «η εμπορευματοποίηση της ανθρώπινης εκμετάλλευσης αποτελεί ένα αόρατο έγκλημα σε κοινή θέα». Εκτιμάται ότι κάθε χρόνο 21 εκατομμύρια άνθρωποι γίνονται θύματα εμπορίας, εκ των οποίων 800.000 βρίσκονται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το ψυχικό τραύμα από την κακοποίηση παραμένει ζωντανό για τα θύματα, ακόμη κι όταν καταφέρνουν να διαφύγουν οριστικά από τον σκληρό κλοιό της εκμετάλλευσης.
VIRAL
Οι πολλαπλές μορφές εκμετάλλευσης
Ο Εθνικός Μηχανισμός Αναφοράς για την προστασία θυμάτων εμπορίας ανθρώπων (ΕΜΑ) λειτουργεί ως ο συντονιστικός κόμβος που συνενώνει όλους τους φορείς που εμπλέκονται στον εντοπισμό και την προστασία θυμάτων εμπορίας ανθρώπων στη χώρα. Ένα σημαντικό μέρος της αποστολής του είναι η έκδοση εκθέσεων, οι οποίες χρησιμεύουν ως εργαλεία καταγραφής και ανάλυσης των χαρακτηριστικών των θυμάτων, αποτυπώνοντας έτσι την πραγματική εικόνα του φαινομένου στη χώρα μας. Επιπλέον, μας βοηθούν να κατανοήσουμε πόσο συχνά ερχόμαστε σε επαφή με θύματα trafficking στην καθημερινότητά μας.
Σύμφωνα με την πρόσφατη έκθεση του Εθνικού Μηχανισμού Αναφοράς και του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικής Αλληλεγγύης, «ο αριθμός των αναφορών που υποβλήθηκαν στον ΕΜΑ κατά το πρώτο εξάμηνο του 2024 ανέρχεται σε 189 περιπτώσεις. Από αυτές, οι 160 αφορούν ενήλικα θύματα και οι 29 παιδιά. Μεταξύ των παιδιών, 13 ήταν ασυνόδευτα, εκ των οποίων 8 ήταν αγόρια και 5 κορίτσια. Όσον αφορά την ηλικία, η πλειονότητα των ενήλικων θυμάτων είναι κάτω των 25 ετών, ενώ τα περισσότερα από τα 29 παιδιά είναι κάτω των 12 ετών. Τα ασυνόδευτα παιδιά που αναφέρθηκαν είναι άνω των 15 ετών.»
Όσον αφορά την εθνικότητα των ενηλίκων θυμάτων, η συντριπτική πλειονότητά τους προέρχεται από αφρικανικές χώρες, με τις ασιατικές χώρες και ορισμένες χώρες της ΕΕ να ακολουθούν. Αντίστοιχα είναι και τα στοιχεία για τις χώρες προέλευσης των ανήλικων θυμάτων, με τα θύματα από άλλες χώρες της ΕΕ να κατάγονται κυρίως από τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία.
Η Χριστίνα Αγαπίδου υποστηρίζει ότι οι πιο συχνές μορφές εκμετάλλευσης που συναντάμε στη σωματεμπορία είναι η σεξουαλική εκμετάλλευση, η καταναγκαστική εργασία και η εξαναγκαστική επαιτεία. Η σεξουαλική εκμετάλλευση ενηλίκων παραμένει η κυρίαρχη μορφή στις καταγεγραμμένες περιπτώσεις στον ΕΜΑ, με έντονη διάσταση φύλου, καθώς εμφανίζεται σε 90 από τις 189 συνολικά περιπτώσεις εκμετάλλευσης (88 γυναίκες και 2 κορίτσια). «Η σωματεμπορία με έμφαση στη σεξουαλική εκμετάλλευση συχνά συνδέεται με τις γυναίκες στη συνείδηση των ανθρώπων, καθώς τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν περισσότερες γυναίκες θύματα από άντρες. Ωστόσο, αυτό δεν αποκλείει την περίπτωση να συμβαίνει και το αντίθετο» σημειώνει η Χριστίνα Αγαπίδου.
Το δεύτερο πιο συνηθισμένο είδος εκμετάλλευσης είναι η εργασιακή εκμετάλλευση, η οποία καταγράφηκε σε 67 περιπτώσεις (47 άνδρες και 20 γυναίκες). «Είναι πολύ σημαντικό να τονιστεί ότι θύματα εμπορίας ανθρώπων μπορεί να είναι και άνδρες, ιδιαίτερα όσον αφορά την καταναγκαστική εργασία (χωρίς να αποκλείεται η σεξουαλική εκμετάλλευση). Επίσης, παιδιά ανεξαρτήτως φύλου μπορούν εύκολα και συχνά να πέσουν θύματα μέσω του Διαδικτύου».
Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία από τη Γραμμή Καταπολέμησης της Εμπορίας Ανθρώπων 1109, έχει σημειωθεί αύξηση 41,7% στις κλήσεις, φτάνοντας τις 2.394 από το 2022, με το 88,1% αυτών να σχετίζεται αποκλειστικά με περιπτώσεις εμπορίας ανθρώπων. Από τα 370 πιθανά περιστατικά εμπορίας ανθρώπων που αναφέρθηκαν στη Γραμμή 1109, το 87,6% αφορούσε γυναίκες, ενώ το 37% των επιβεβαιωμένων θυμάτων προέρχεται από χώρες της Λατινικής Αμερικής.
Οταν η ελπίδα γίνεται παγίδα
Πώς η επιθυμία για μια καλύτερη ζωή μπορεί να παγιδεύσει τα θύματα σε επικίνδυνες καταστάσεις εκμετάλλευσης; Η Χριστίνα Αγαπίδου εξηγεί ότι «ένα συχνά παρατηρούμενο μοτίβο είναι η διαφήμιση θέσεων εργασίας (όπως καθαριστές, εστίαση) στην Ελλάδα από άτομα της ίδιας εθνικότητας (π.χ. Λατινική Αμερική) μέσω κοινωνικών δικτύων, με υποσχέσεις για καλές συνθήκες εργασίας και απολαβές ή κάλυψη εξόδων ταξιδιού. Νεαρές γυναίκες από τη Λατινική Αμερική, χώρες με πολύ χαμηλό βιοτικό επίπεδο, συχνά αποδέχονται αυτές τις προσφορές και έρχονται στην Ελλάδα».
Δυστυχώς, όσα βρίσκουν απέχουν πολύ από τις προσδοκίες τους. «Η κράτηση των διαβατηρίων από τους διακινητές αποτελεί ένα από τα κύρια μέσα ελέγχου, χρησιμοποιούμενο για να υποτάσσουν τα θύματα. Ο συνεχής έλεγχος, η βία, οι απειλές προς τις ίδιες και μελών των οικογενειών τους, η κακομεταχείριση και ο εξαναγκασμός αυτών των γυναικών να έρχονται σε συνεχή επαφή με πελάτες παρέχοντας σεξουαλικές υπηρεσίες παρά τη θέλησή τους, είναι οι κύριοι λόγοι που καθιστούν δύσκολη τη διαφυγή από αυτή την κατάσταση» τονίζει η υπεύθυνη Προγραμμάτων Ενημέρωσης της Α21 Ελλάδας.
Όσον αφορά τους άνδρες που πέφτουν θύματα διακινητών, η πλειονότητα αυτών είναι ασιατικής καταγωγής, οι οποίοι δέχονται φαινομενικά ελκυστικές προτάσεις για εργασία στον αγροτικό τομέα. «Αυτοί οι άνθρωποι αναγκάζονται να εργάζονται πολλές ώρες σε ανθυγιεινές δομές και συνθήκες, με ελάχιστη ή καθόλου αμοιβή, χωρίς τη δυνατότητα να αποδράσουν από αυτή την κατάσταση. Αυτό συμβαίνει είτε επειδή δεν έχουν τα προσωπικά τους έγγραφα είτε επειδή οι διακινητές τους πείθουν ότι έχουν δημιουργήσει ένα μεγάλο χρέος που πρέπει να το εξοφλήσουν οι ίδιοι», εξηγεί η Χριστίνα Αγαπίδου.
0 ΣΧΟΛΙΑ