Στις 28 Ιουνίου 2015 αποφασίζεται το κλείσιμο των τραπεζών και τα capital controls: Η ολική επαναφορά τους μετά από μια δεκαετία

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Δέκα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από την επιβολή των capital controls, τα οποία εφαρμόστηκαν από την τότε κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ ως αποτέλεσμα της αποτυχίας της να διαπραγματευτεί αποτελεσματικά με τους Ευρωπαίους εταίρους.

Από τις 28 Ιουνίου 2015, όταν τέθηκαν σε ισχύ οι κεφαλαιακοί περιορισμοί που διήρκησαν 50 μήνες, η Ελλάδα έχει αλλάξει δραματικά. Από «παρίας» της Ευρώπης, εξελίχθηκε σε μια δυναμική οικονομία που διατηρεί την αναπτυξιακή της πορεία, ακόμα και σε δύσκολες, υφεσιακές συνθήκες. Παράλληλα, το εγχώριο τραπεζικό σύστημα έχει αφήσει πίσω του τα τέσσερα «πέτρινα» χρόνια του ΣΥΡΙΖΑ, επιστρέφοντας δυναμικά στο προσκήνιο.

Η επάνοδος των τραπεζών

Συγκεκριμένα, οι τράπεζες σήμερα παρουσιάζουν ισχυρή ρευστότητα. Οι τράπεζες έχουν βελτιώσει σημαντικά την ικανότητά τους να μετατρέπουν περιουσιακά στοιχεία και κεφάλαια σε μετρητά, χωρίς απώλειες αξίας, για την κάλυψη έκτακτων αναγκών. Τον Μάρτιο του 2023, και οι τέσσερις συστημικές τράπεζες παρουσίασαν υψηλούς δείκτες ρευστότητας και δανείων προς καταθέσεις, τόσο σε σχέση με το παρελθόν όσο και συγκριτικά με άλλες ευρωπαϊκές τράπεζες. Για παράδειγμα:

• Ο Όμιλος Πειραιώς κατέγραψε δείκτη κάλυψης ρευστότητας (LCR) στο 220%, χάρη στα αυξημένα ποιοτικά ρευστά διαθέσιμα, ενώ ο δείκτης δανείων προς καταθέσεις διαμορφώθηκε στο 62%.
• Η Alpha Bank παρουσίασε δείκτη δανείων προς καταθέσεις στο 76% και δείκτη LCR στο 164%.
• Η Εθνική Τράπεζα εμφάνισε δείκτη δανείων προς καταθέσεις 58% σε επίπεδο Ομίλου (57% στην Ελλάδα), ενώ ο δείκτης LCR έφτασε στο 269%, τον υψηλότερο τόσο στην Ελλάδα όσο και μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης.
• Η Eurobank διατήρησε δείκτη δανείων προς καταθέσεις στο 72,9% και δείκτη LCR στο 167,5%.

Η ανάκαμψη αυτή οφείλεται, αφενός, στη νέα παραγωγή δανείων και, αφετέρου, στην αύξηση των καταθέσεων. Υπενθυμίζεται ότι κατά την κρίση του 2015, οι ελληνικές τράπεζες έχασαν περί τα 40 δισ. ευρώ, με αποτέλεσμα οι συνολικές καταθέσεις να μειωθούν στα 130 δισ. ευρώ. Σήμερα, οι καταθέσεις έχουν αυξηθεί σημαντικά, φτάνοντας συνολικά τα 200 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 56,9 δισ. ευρώ ανήκουν στην Τράπεζα Πειραιώς, 53 δισ. ευρώ στην ΕΤΕ, 50,2 δισ. ευρώ στην Alpha Bank και 38,9 δισ. ευρώ στην Eurobank.

Η πορεία αυτή αποδεικνύει ότι η Ελλάδα και οι τράπεζές της δεν επανήλθαν απλώς στην κανονικότητα, αλλά διαγράφουν μια ισχυρή τροχιά, αφήνοντας πίσω τις δυσκολίες του παρελθόντος.

Καθαρότεροι Ισολογισμοί από «Κόκκινα» Δάνεια

Στην κορύφωση της οικονομικής κρίσης το 2015, το ελληνικό χρηματοπιστωτικό σύστημα βρέθηκε να διαχειρίζεται ένα βουνό από «κόκκινα» δάνεια, αγγίζοντας τα 120 δισ. ευρώ. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, κυρίως με την εφαρμογή του προγράμματος «Ηρακλής», οι τράπεζες κατάφεραν να απομειώσουν σημαντικά αυτό το βάρος. Σήμερα, το συνολικό ύψος των μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPLs) έχει μειωθεί στα 9,1 δισ. ευρώ, με τις τέσσερις συστημικές τράπεζες να στοχεύουν σε περαιτέρω μείωση στα 6 δισ. ευρώ έως το 2025. Ειδικότερα, η Alpha Bank διατηρεί 3 δισ. ευρώ, η Τράπεζα Πειραιώς 2,4 δισ. ευρώ, η Eurobank 2,1 δισ. ευρώ, και η Εθνική Τράπεζα 1,6 δισ. ευρώ.

Παρά τις προσπάθειες, ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (NPE) παραμένει υψηλότερος από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Τον Μάρτιο του 2023, η Eurobank και η Εθνική Τράπεζα κατέγραψαν δείκτη NPE στο 5,1%, η Τράπεζα Πειραιώς στο 6,6%, και η Alpha Bank στο 7,6%. Η επίτευξη του στόχου για συνολικό δείκτη 4% απαιτεί ακόμη εντατικοποίηση των προσπαθειών.

Ισχυρή Κεφαλαιακή Θωράκιση

Οι ελληνικές τράπεζες έχουν πια αφήσει πίσω τους τις δυσκολίες των capital controls και τις ανακεφαλαιοποιήσεις που επιβάρυναν τους Έλληνες φορολογούμενους. Σήμερα, παρουσιάζουν ισχυρά κεφαλαιακά αποθέματα, γεγονός που τους επιτρέπει να προχωρήσουν στη διανομή μερισμάτων από τα κέρδη του 2023.

Η Alpha Bank, για παράδειγμα, παρουσίασε δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας (CET1) 17% στο πρώτο τρίμηνο του 2023, υποστηριζόμενη από την επιτυχημένη συναλλαγή AT1, ύψους 400 εκατ. ευρώ. Η τράπεζα συνέχισε την κεφαλαιακή της ενίσχυση, αντλώντας 500 εκατ. ευρώ μέσω έκδοσης senior preferred ομολόγου.

Η Eurobank, από την πλευρά της, εμφάνισε δείκτη FLB3 CET1 στο 15,2%, αυξημένο κατά 250 μονάδες βάσης σε σχέση με το 2021, με στόχο την αύξηση στο 17,4% έως το 2025. Η Τράπεζα Πειραιώς σημείωσε CET1 στο 12,2% και συνολικό δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας 17%, ενώ η Εθνική Τράπεζα διατήρησε επίσης υψηλή κεφαλαιακή δημιουργία, ανεβάζοντας τον δείκτη CET1 FL στο 16,5%.

Η κεφαλαιακή δύναμη των συστημικών τραπεζών συμβάλλει και στην αύξηση της διεθνούς τους παρουσίας. Σύμφωνα με την ΤτΕ, το ενεργητικό τους στο εξωτερικό ανήλθε σε 35 δισ. ευρώ στο τέλος του 2022, καταγράφοντας αύξηση 2,4% σε σχέση με το 2021. Το μερίδιο των διεθνών δραστηριοτήτων ανέβηκε στο 10,8% του συνολικού ενεργητικού.

Επιστροφή στο Επίκεντρο των Διεθνών Αγορών

Η επιβολή των capital controls οδήγησε σε απαξίωση των τραπεζικών μετοχών, πλήττοντας την εικόνα του ελληνικού χρηματοπιστωτικού συστήματος. Σήμερα, όμως, οι συνθήκες έχουν αλλάξει, με την αυξημένη εμπιστοσύνη των διεθνών επενδυτών να το αποδεικνύει.

Το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ), που κατέχει σημαντικά μερίδια στις συστημικές τράπεζες (40,3% στην ΕΤΕ, 27% στην Τράπεζα Πειραιώς, 9% στην Alpha Bank και 1,4% στην Eurobank), προετοιμάζεται για την πώληση των μετοχών του. Η Eurobank έχει ήδη ξεκινήσει τις διαδικασίες για την επαναγορά του μεριδίου της, με την επίσημη πρόταση να αναμένεται στα τέλη Αυγούστου ή αρχές Σεπτεμβρίου.

Η σταδιακή επαναφορά των τραπεζών σε θετική πορεία και η επιστροφή τους στο επίκεντρο των αγορών αποτελούν ισχυρές ενδείξεις για την ανθεκτικότητα και την αναπτυξιακή τους δυναμική.