Σαν σήμερα, 7 Δεκεμβρίου 1965: Γίνεται αμοιβαία άρση του αλληλοαφορισμού μεταξύ Πάπα και Πατριάρχη

Το Μέγα Σχίσμα του 1054 χώρισε οριστικά την Χριστιανική Εκκλησία σε Ορθόδοξη και Καθολική, αποτέλεσμα βαθιών θεολογικών και πολιτικών διαφορών. Η βασική θεολογική αφορμή ήταν το Filioque, η προσθήκη της Δυτικής Εκκλησίας στο «Πιστεύω» ότι το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται «και εκ του Υιού». Οι Ορθόδοξοι απέρριψαν αυτή την προσθήκη τόσο ως λανθασμένη όσο και ως αντικανονική, αφού έγινε χωρίς Οικουμενική Σύνοδο.

Πέρα από το Filioque, η πραγματική ρίζα της σύγκρουσης ήταν η διαμάχη για την εξουσία: ο Πάπας διεκδικούσε πρωτείο και δικαιοδοσία πάνω σε όλη την Εκκλησία, κάτι που οι Πατριάρχες της Ανατολής δεν αποδέχονταν. Το 1054 ο καρδινάλιος Ουμβέρτος αφόρισε τον Πατριάρχη Μιχαήλ Κηρουλάριο, ο οποίος απάντησε με αντίστοιχο αφορισμό προς τη Δύση – γεγονός που σφράγισε τη διάσπαση.

Συμφιλίωση μετά από 911 χρόνια

Χρειάστηκαν 911 χρόνια για να υπάρξει ουσιαστική προσέγγιση. Το 1964 ο Πάπας Παύλος ΣΤ’ και ο Πατριάρχης Αθηναγόρας συναντήθηκαν στα Ιεροσόλυμα σε ιστορικό και θερμό κλίμα. «Καρπός» αυτής της προσέγγισης ήταν η άρση του αλληλοαφορισμού στις 7 Δεκεμβρίου 1965, με κοινή δήλωση καταδίκης των παλιών αφορισμών και των προσβλητικών ενεργειών που χώρισαν τις δύο πλευρές. Αν και το μίσος του παρελθόντος έχει ξεπεραστεί, η πλήρης αποκατάσταση της ενότητας παραμένει ακόμη ζητούμενο.