Σαν σήμερα, 5 Σεπτεμβρίου 1967: Η δολοφονία του Γιάννη Χαλκίδη – Μία από τις πρώτες πράξεις της Χούντας

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Σαν σήμερα, στις 5 Σεπτεμβρίου του 1967, η Θεσσαλονίκη έγινε ο τόπος μιας από τις πρώτες πολιτικές δολοφονίες του δικτατορικού καθεστώτος. Ο Γιάννης Χαλκίδης, γραμματέας της νεολαίας Λαμπράκη στην Επτάλοφο, δολοφονήθηκε από τη χούντα, σε μια πράξη βίας που στόχευε στον εκφοβισμό και την καταστολή του αντιστασιακού κινήματος που μόλις άρχιζε να αναπτύσσεται.

Μετά την επιβολή της δικτατορίας της 21ης Απριλίου 1967, η Ελλάδα βυθίστηκε σε ένα κλίμα φόβου, καταστολής και διώξεων. Η χούντα είχε καταργήσει το Σύνταγμα, είχε διαλύσει τα κόμματα και είχε προχωρήσει σε μαζικές συλλήψεις, βασανιστήρια και εξορίες πολιτικών αντιπάλων, κυρίως όσων ανήκαν στον αριστερό χώρο.

Η νεολαία Λαμπράκη, μια οργάνωση που είχε ιδρυθεί μετά τη δολοφονία του βουλευτή Γρηγόρη Λαμπράκη το 1963, αποτελούσε έναν από τους πιο ενεργούς και δυναμικούς χώρους αντίστασης. Ο Γιάννης Χαλκίδης, ως γραμματέας της οργάνωσης στην Επτάλοφο της Θεσσαλονίκης, ήταν ένα από τα πρόσωπα που η χούντα θεωρούσε επικίνδυνα.

Η δολοφονία

Η δολοφονία του Γιάννη Χαλκίδη στις 5 Σεπτεμβρίου 1967 ήταν μια πράξη ωμής βίας που έγινε με σκοπό να στείλει ένα μήνυμα στους αντιφρονούντες. Ο θάνατός του, σε τόσο νεαρή ηλικία, συγκλόνισε την τοπική κοινωνία της Θεσσαλονίκης, αλλά αντί να εκφοβίσει, ενίσχυσε το ηθικό των αντιστασιακών. Η θυσία του Γιάννη Χαλκίδη αποτέλεσε έναν από τους πρώτους μάρτυρες του αγώνα κατά της δικτατορίας και έδωσε νέο θάρρος στους αντιφρονούντες να συνεχίσουν την αντίστασή τους.

Η 5η Σεπτεμβρίου 1967, λοιπόν, παραμένει μια ημέρα μνήμης για ένα από τα πρώτα θύματα της χούντας. Η δολοφονία του Γιάννη Χαλκίδη είναι μια θλιβερή υπενθύμιση του πόσο σκληρός μπορεί να γίνει ένας αγώνας για την ελευθερία και τη δημοκρατία.

Ποιος ήταν ο Γιάννης Χαλκίδης

Ο Γιάννης Χαλκίδης, γεννήθηκε 20 Οκτωβρίου 1940 στη Σφενδάμη Πιερίας. Όπως μας αφηγήθηκε η αδελφή του Τούλα, «οι γονείς μας ήταν αγρότες που με μεγάλη δυσκολία προσπαθούσαν να τα βγάλουν πέρα. Το 1948 αγόρασαν ένα μικρό σπιτάκι στους Αμπελόκηπους Θεσσαλονίκης και μας έφεραν εδώ για καλύτερη ζωή. Ο Γιάννης πήγε εδώ στη Θεσσαλονίκη σχολείο. Και όταν το τελείωσε, άρχισε να δουλεύει ως λεβητοποιός. Ήταν ένας άνθρωπος μάλαμα. Γινόταν θυσία για την οικογένειά του, τους φίλους, τους γείτονες, τους συναγωνιστές του στη νεολαία Λαμπράκη, για όλους. Ποτέ δεν αρνήθηκε να βοηθήσει όποιον είχε ανάγκη και του το ζητούσε. Όταν λέμε «χρυσό παιδί», ο Γιάννης ανταποκρίνονταν πλήρως σ΄αυτό. Είχε καλές αρχές και δεν πείραζε κανέναν. Ούτε μυρμήγκι δεν πατούσε. Το 1963, μόλις σκοτώσανε το Λαμπράκη εντάχθηκε στους Λαμπράκηδες και άρχισε να αγωνίζεται. Ήταν δημοκράτης, με αριστερές και προοδευτικές ιδέες, το ίδιο και οι παρέες του όλες».

Πρωϊ-πρωϊ της 21ης Απριλίου 1967, η άλλη αδελφή του Γιάννη Χαλκίδη, η Φίκα (Σοφία), πηγαίνει και τον ξυπνάει για να τον ενημερώσει ότι κάτι περίεργο συμβαίνει, καθώς στην περιοχή υπάρχουν στρατιώτες με προτεταμένα τα όπλα.

Εξιστορεί η ίδια:

Δεν είχε ξυπνήσει ακόμη ο Γιάννης, όταν πάω στο κρεββάτι του, τον σκουντάω και του λέω: «Γιάννη ξύπνα, κάτι γίνεται». Μου λέει τι; Απαντάω ότι στους δρόμους έχει γεμίσει στρατό και οι φαντάροι είναι με τα όπλα, με ξιφολόγχες. Κάτι έγινε. Αμέσως κατάλαβε: «Έγινε το πραξικόπημα. Οι κερατάδες το καταφέρανε». Πετάχτηκε σαν ελατήριο επάνω, ντύθηκε και έφυγε από τη γειτονιά μας. Έκτοτε δεν τον βλέπαμε καθόλου, δεν ξέραμε που ήτανε.