Σαν σήμερα, 31 Δεκεμβρίου 1944: Ο μουσικοσυνθέτης Ιάννης Ξενάκης χάνει το μισό του πρόσωπο σε μάχη στα Δεκεμβριανά

Ο Ιάννης Ξενάκης υπήρξε ένας από τους πιο σημαντικούς Έλληνες μουσικοσυνθέτες και αρχιτέκτονες, με διεθνή καριέρα κυρίως στη Γαλλία. Η καινοτομία του έγκειται στον μοναδικό τρόπο με τον οποίο συνδύασε τη μουσική με τα μαθηματικά, χρησιμοποιώντας στις συνθέσεις του περισσότερες από 15 μαθηματικές θεωρίες. Οι ιδέες του και οι πειραματισμοί του τον καθιέρωσαν ως έναν από τους πρωτοπόρους της σύγχρονης μουσικής.

Ωστόσο, η ζωή του δεν ήταν μόνο δημιουργία και τέχνη. Κατά τα Δεκεμβριανά του 1944, η Ελλάδα βρισκόταν στη δίνη του εμφυλίου, και ο νεαρός Ξενάκης τραυματίστηκε σοβαρά, χάνοντας το αριστερό του μάτι. Στις 5 Δεκεμβρίου συμμετείχε στη μάχη του Πολυτεχνείου ως μέλος του Λόχου «Λόρδος Μπάιρον» του ΕΛΑΣ. Η επίθεση των Βρετανών με άρματα μάχης στο κτήριο όπου είχε ταμπουρωθεί είχε ως αποτέλεσμα πολλούς νεκρούς και σοβαρούς τραυματισμούς. Ο Ξενάκης σώθηκε από θαύμα, αλλά βρέθηκε αντιμέτωπος με τον θάνατο και την καταστροφή.

Ο Μανώλης Κορνήλιος, συναγωνιστής του Ιάννη Ξενάκη, περιέγραψε τις δραματικές στιγμές της μάχης στον «Ριζοσπάστη». Σύμφωνα με τον ίδιο, η μεγαλύτερη σύγκρουση του Δεκεμβρίου ήταν εκείνη του λόχου φοιτητών «Λόρδος Μπάιρον», στην οδό Διδότου, με ορμητήριο την πολυκατοικία Διδότου 47. Η αντικρινή γωνία χρησιμοποιούνταν ως παρατηρητήριο από τον αντίπαλο, που φαίνεται ότι έδωσε το στίγμα της ομάδας τους.

Ο σοβαρός τραυματισμός και η διαφυγή με πλαστό διαβατήριο

Το επόμενο πρωί, ένα βλήμα όλμου έπεσε με ακρίβεια στην αυλή πίσω από το κτήριο, χτυπώντας μια μικρή ομάδα πλαγιοφυλάκων με επικεφαλής τον Ξενάκη. Δύο νεαρά παιδιά, που είχαν φέρει τροφή μετά από τρεις ημέρες νηστείας και αϋπνίας, σκοτώθηκαν ακαριαία. Ο Ξενάκης τραυματίστηκε σοβαρά, χάνοντας το αριστερό μέρος του προσώπου του. Η μεταφορά του στο νοσοκομείο, κάτω από αυτές τις συνθήκες, ήταν σχεδόν άθλος.

VIRAL

Ανείπωτο θρήνος στη κηδεία της Βασιλικής: Το τελευταίο αντίο στην 39χρονη που δολοφονήθηκε στην Καλαμάτα

Ο Γολγοθάς της Βασιλικής: Το βίντεο κλιπ που έπαιξε κρυφά και οι εξομολογήσεις της – «Μου είπε ”νομίζω, ότι κάτι μου δίνει, και αποκοιμιέμαι”»

Ανησυχία στην Εύβοια: Ποιες παραλίες έχουν γεμίσει με μέδουσες – Αποκαλυπτικά βίντεο, Live χάρτης

Λίγο μετά τον όλμο, οι φοιτητές κυκλωθήκαν από βρετανικά τανκς, αλλά κατάφεραν να αμυνθούν έως τη νύχτα και να πραγματοποιήσουν μια επικίνδυνη «μυθιστορηματική έξοδο». Παρά τον σοβαρό τραυματισμό του, ο Ξενάκης κατάφερε να διαφύγει και να κρυφτεί, γλυτώνοντας τη σύλληψη. Το 1947, έχοντας καταδικαστεί ερήμην σε θάνατο για λιποταξία, διέφυγε με πλαστό διαβατήριο πρώτα στην Ιταλία και από εκεί στη Γαλλία, όπου ξεκίνησε τη σπουδαία του καριέρα στη μουσική και την αρχιτεκτονική.

Στη Γαλλία, ο Ιάννης Ξενάκης άφησε ανεξίτηλο στίγμα ως μουσικός και αρχιτέκτονας, εξελίσσοντας τη σύγχρονη μουσική με τις πρωτοποριακές συνθέσεις του, ενώ παράλληλα ενσωμάτωσε στα έργα του έννοιες μαθηματικών και αρχιτεκτονικής. Η ιστορία του μαρτυρά την αντοχή, το θάρρος και την αφοσίωσή του στην τέχνη, ακόμα και κάτω από συνθήκες ακραίας βίας.

Ο Ιάννης Ξενάκης δεν είναι μόνο σύμβολο μουσικής και αρχιτεκτονικής καινοτομίας, αλλά και παράδειγμα ανθρώπου που κατάφερε να ξεπεράσει τις δυσκολίες, μετατρέποντας τα προσωπικά του τραύματα σε δύναμη δημιουργίας και έμπνευσης.