Σαν σήμερα, 29 Σεπτεμβρίου 1974: Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής αναγγέλλει την ίδρυση της Νέας Δημοκρατίας
Σαν σήμερα, στις 29 Σεπτεμβρίου 1974, μόλις δύο μήνες μετά την πτώση της στρατιωτικής δικτατορίας, ο Πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής ανακοίνωσε επίσημα την ίδρυση της πολιτικής παράταξης Νέα Δημοκρατία (Ν.Δ.). Η κίνηση αυτή δεν σηματοδότησε απλώς τη δημιουργία ενός νέου κόμματος, αλλά την θεμελίωση του κεντροδεξιού πόλου του πολιτικού συστήματος της Μεταπολίτευσης και την ομαλοποίηση της πολιτικής ζωής στην Ελλάδα, μετά από επτά χρόνια σκότους.
Η Νέα Δημοκρατία ιδρύθηκε ως μια ευρεία φιλελεύθερη-συντηρητική παράταξη που φιλοδοξούσε να συσπειρώσει δυνάμεις από όλο το φάσμα της δεξιάς και του κέντρου, με σαφή δέσμευση στις δημοκρατικές αρχές και την Ευρωπαϊκή πορεία της χώρας.
Το πολιτικό περιβάλλον: Η ανάγκη για εκσυγχρονισμό
Η ανακοίνωση της ίδρυσης του κόμματος έγινε σε ένα κλίμα εθνικής κρίσης και πολιτικού αναβρασμού. Ο Καραμανλής είχε επιστρέψει από το Παρίσι στις 24 Ιουλίου 1974 για να αναλάβει την «Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας», με κύριο στόχο την αποκατάσταση της Δημοκρατίας και τη διαχείριση της Κυπριακής τραγωδίας.
VIRAL
Η προδικτατορική πολιτική σκηνή είχε κατακερματιστεί. Ο Καραμανλής, όντας ο πλέον αποδεκτός και ισχυρός ηγέτης της δεξιάς, έπρεπε να δημιουργήσει έναν σύγχρονο, δυτικόφιλο σχηματισμό που να διαχωρίζει τη θέση του από τις ακραίες πτέρυγες και το παρελθόν.
Στους ιδρυτικούς στόχους του κόμματος, όπως ανακοινώθηκαν εκείνη την ημέρα, κυριάρχησαν:
- Η Εδραίωση της Δημοκρατίας: Η θεσμική οργάνωση του κράτους και η οριστική απομάκρυνση από τα φαντάσματα του αυταρχισμού.
- Η Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση: Ο Καραμανλής έθεσε από την αρχή ως αμετάκλητο στόχο την πλήρη ένταξη της Ελλάδας στην τότε ΕΟΚ, θεωρώντας την ως «ασπίδα» για τη δημοκρατία και την οικονομική ανάπτυξη.
- Ο Κοινωνικός Φιλελευθερισμός: Η προσπάθεια για τον συνδυασμό της ελεύθερης οικονομίας με την κοινωνική δικαιοσύνη.
Η ιδεολογία: Από τον συντηρητισμό στον εκσυγχρονισμό
Η ιδρυτική διακήρυξη της Νέας Δημοκρατίας το 1974 βασίστηκε σε μια ιδεολογική πλατφόρμα που ονομάστηκε «ριζοσπαστικός φιλελευθερισμός». Ήταν μια προσπάθεια να:
- Εγκαταλειφθεί ο λαϊκιστικός εθνικισμός της παλαιάς Δεξιάς.
- Υιοθετηθεί ο κοινωνικός φιλελευθερισμός και ο ευρωπαϊκός προσανατολισμός.
- Συσπειρωθεί το κέντρο και η δεξιά σε ένα ενιαίο, μεγάλο κόμμα εξουσίας, ικανό να αντιμετωπίσει τον αναδυόμενο κεντρώο (Ε.Κ.-Ε.ΔΗ.Κ.) και σοσιαλιστικό (ΠΑΣΟΚ) χώρο.
Η εμφάνιση του κόμματος υπήρξε καθοριστική για τη διαμόρφωση του δικομματισμού που κυριάρχησε στη συνέχεια στην ελληνική πολιτική σκηνή, απέναντι στο ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου, το οποίο ιδρύθηκε λίγες μέρες αργότερα (3 Σεπτεμβρίου 1974).
Διαβάστε επίσης
Η πρώτη εκλογική νίκη και η εδραίωση
Η Νέα Δημοκρατία κέρδισε με μεγάλη πλειοψηφία τις εκλογές της 17ης Νοεμβρίου 1974, τις πρώτες ελεύθερες εκλογές μετά την πτώση της χούντας. Η νίκη αυτή νομιμοποίησε τον Καραμανλή και το κόμμα του, δίνοντάς τους τη δύναμη να προχωρήσουν στις απαραίτητες θεσμικές τομές:
- Δημοψήφισμα (8 Δεκεμβρίου 1974): Διεξαγωγή του δημοψηφίσματος για το πολιτειακό, το οποίο κατήργησε οριστικά τη μοναρχία και καθιέρωσε το πολίτευμα της Προεδρευόμενης Κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας.
- Σύνταγμα (1975): Ψήφιση του νέου Συντάγματος, το οποίο θεσμοθέτησε το πλαίσιο λειτουργίας της νέας Δημοκρατίας.
Η ίδρυση της Νέας Δημοκρατίας στις 29 Σεπτεμβρίου 1974 δεν ήταν απλώς η δημιουργία ενός κόμματος, αλλά η πρώτη πράξη της Καραμανλικής πολιτικής για την ασφαλή μετάβαση της Ελλάδας από τη δικτατορία στην πλήρη δημοκρατία και τη θέση της στον πυρήνα της Ευρώπης. Αποτέλεσε τον ιστορικό φορέα του μεταπολιτευτικού εκσυγχρονισμού της δεξιάς, μια ταυτότητα που το κόμμα προσπαθεί να διατηρήσει μέχρι σήμερα..
0 ΣΧΟΛΙΑ