Σαν σήμερα 28 Ιανουαρίου 1986: Το διαστημικό λεωφορείο «Challenger» εκρήγνυται 73 δευτερόλεπτα μετά την απογείωσή του, μπροστά στους έντρομους τηλεθεατές

Υπάρχουν κάποιες στιγμές στην ιστορία που χαράσσονται στη συλλογική μνήμη με τέτοια ένταση, ώστε ο χρόνος μοιάζει να σταματά. Για όσους παρακολουθούσαν ζωντανά την τηλεόραση το πρωινό της 28ης Ιανουαρίου 1986, η εικόνα της λευκής δέσμης καπνού που ξαφνικά διακλαδίζεται σε δύο ακανόνιστες τροχιές στον καταγάλανο ουρανό της Φλόριντα, είναι μια πληγή που δεν έκλεισε ποτέ. Ήταν η στιγμή που το διαστημικό λεωφορείο Challenger, το καμάρι της NASA, διαλύθηκε στους αιθέρες μόλις 73 δευτερόλεπτα μετά την απογείωσή του, μετατρέποντας μια θριαμβευτική στιγμή εξερεύνησης σε μια εθνική τραγωδία που παρακολούθησε ολόκληρος ο πλανήτης σε απευθείας μετάδοση.

Η δασκάλα που θα δίδασκε από τα άστρα

Η αποστολή STS-51-L δεν ήταν μια συνηθισμένη πτήση. Είχε επενδυθεί με τις ελπίδες και τα όνειρα εκατομμυρίων μαθητών, καθώς στο πλήρωμα βρισκόταν η Κρίστα ΜακΌλιφ. Η ΜακΌλιφ δεν ήταν αστροναύτης καριέρας· ήταν μια δασκάλα κοινωνικών σπουδών από το Νιου Χάμσαϊρ, η οποία είχε επιλεγεί ανάμεσα σε 11.000 υποψηφίους για το πρόγραμμα «Teacher in Space». Η NASA ήθελε να φέρει το διάστημα πιο κοντά στη μέση αμερικανική οικογένεια, να το κάνει προσιτό και εκπαιδευτικό. Η Κρίστα θα παρέδιδε δύο μαθήματα από την τροχιά της γης, και γι’ αυτόν τον λόγο, χιλιάδες σχολεία είχαν στηθεί μπροστά στις τηλεοράσεις εκείνο το μεσημέρι. Η παρουσία της έδινε στην αποστολή μια ανθρώπινη, ζεστή διάσταση, κάνοντας το πλήρωμα να μοιάζει με μια γειτονιά της διπλανής πόρτας που ετοιμαζόταν για ένα μεγάλο ταξίδι.

H Κρίστα ΜακΌλιφ

Το μοιραίο κρύο και οι προειδοποιήσεις που αγνοήθηκαν

Πίσω από τα χαμόγελα των επτά μελών του πληρώματος και τις επευφημίες του πλήθους στο Ακρωτήριο Κανάβεραλ, κρυβόταν μια σειρά από λάθη και παραλείψεις που θα αποκαλύπτονταν πολύ αργότερα. Εκείνο το πρωινό, η θερμοκρασία στη Φλόριντα ήταν ασυνήθιστα χαμηλή, κάτω από το μηδέν, και παγοκρύσταλλοι είχαν σχηματιστεί στην εξέδρα εκτόξευσης. Οι μηχανικοί της εταιρείας Morton Thiokol, που είχε κατασκευάσει τους πυραύλους προώθησης, είχαν εκφράσει έντονες ανησυχίες. Γνώριζαν ότι οι δακτύλιοι στεγανοποίησης (O-rings) δεν είχαν δοκιμαστεί σε τόσο χαμηλές θερμοκρασίες και υπήρχε κίνδυνος να χάσουν την ελαστικότητά τους. Παρά τις προειδοποιήσεις και τις πιέσεις για αναβολή, η NASA, υπό το βάρος του προγράμματος και της δημοσιότητας, έδωσε το πράσινο φως. Η απόφαση αυτή αποδείχθηκε η καταδίκη για τους επτά επιβάτες.

Η μοιραία έκρηξη

Η στιγμή που ο χρόνος πάγωσε

Η εκτόξευση ξεκίνησε στις 11:38 π.μ. Όλα έδειχναν να πηγαίνουν βάσει σχεδίου για το πρώτο λεπτό. Οι θεατές στις κερκίδες χειροκροτούσαν και οι σχολιαστές περιέγραφαν τη δύναμη των κινητήρων. Όμως, στα 73 δευτερόλεπτα, μια φλόγα εμφανίστηκε στη βάση του δεξιού πυραύλου. Μέσα σε κλάσματα του δευτερολέπτου, η διαρροή καυσίμου προκάλεσε μια τεράστια έκρηξη. Το Challenger δεν εξερράγη με την παραδοσιακή έννοια της λέξης, αλλά διαλύθηκε από τις τεράστιες αεροδυναμικές πιέσεις. Η καμπίνα του πληρώματος, σχεδόν άθικτη, συνέχισε την τροχιά της για μερικά χιλιόμετρα πριν ξεκινήσει μια ελεύθερη πτώση διάρκειας δύο λεπτών προς τον ωκεανό. Είναι μια από τις πιο οδυνηρές διαπιστώσεις της ιστορίας ότι το πλήρωμα πιθανότατα επέζησε της αρχικής διάλυσης, έχοντας συνείδηση της πτώσης μέχρι τη στιγμή της πρόσκρουσης στο νερό.

VIRAL

Η «κατάρα» που διέλυσε την οικογένεια Σεργιανόπουλου: Πέθαναν όλοι του οι συγγενείς μετά την δολοφονία του – Μάνα και αδελφή του την ίδια μέρα!

Μεγάλες αλήθειες από μία απλή κοπέλα για το κέρατο και τις γυναικοκτονίες 

Γυναικοκτονία στην Καλαμάτα: Η ανατριχιαστική απόπειρα «ξεπλύματος» του δολοφόνου – Όταν η υπεράσπιση γίνεται «ύβρις» προς το θύμα

Ένα πλήγμα στην ανθρώπινη αυτοπεποίθηση

Ο θάνατος των επτά μελών –του Μάικλ Σμιθ, του Ντικ Σκόμπι, του Ρόναλντ ΜακΝέρ, του Έλισον Ονιζούκα, του Γκρέγκορι Τζάρβις, της Τζούντιθ Ρέζνικ και της Κρίστα ΜακΌλιφ– συγκλόνισε την ανθρωπότητα. Το διαστημικό πρόγραμμα των ΗΠΑ πάγωσε για σχεδόν τρία χρόνια. Η τραγωδία αυτή άλλαξε για πάντα τον τρόπο που η NASA προσέγγιζε την ασφάλεια και τη διαχείριση κινδύνου, αποκαλύπτοντας μια κουλτούρα υπεροψίας που είχε υποτιμήσει τους νόμους της φυσικής. Το Challenger έγινε το σύμβολο του υψηλού τιμήματος που πληρώνει ο άνθρωπος στην προσπάθειά του να κατακτήσει το άγνωστο.

Το πλήρωμα

Σήμερα, 40 χρόνια μετά, το Challenger δεν μνημονεύεται μόνο ως μια αποτυχία της μηχανικής. Μνημονεύεται ως η στιγμή που ο πλανήτης πένθησε συλλογικά για επτά πρωτοπόρους που είχαν το σθένος να κοιτάξουν ψηλά. Η Κρίστα ΜακΌλιφ μπορεί να μην παρέδωσε ποτέ το μάθημά της από το διάστημα, αλλά το μάθημα που άφησε πίσω της –αυτό της θυσίας για τη γνώση και της εύθραυστης φύσης της ανθρώπινης προσπάθειας– παραμένει το πιο δυνατό και διδακτικό που ακούστηκε ποτέ μέσα σε μια σχολική αίθουσα.