Σαν σήμερα 27 Ιουνίου 2009: Πεθαίνει ο σπουδαίος Σπύρος Καλογήρου – Αυτή είναι η ζωή και το έργο του «κακού» του κινηματογράφου

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Ο Σπύρος Καλογήρου άφησε ανεξίτηλο το σημάδι του στην εγχώρια καλλιτεχνική σκηνή, υπήρξε αναμφίβολα ο άνθρωπος που ταυτίστηκε απόλυτα με τον ρόλο του «κακού» στη μεγάλη οθόνη. Το απόλυτο σήμα κατατεθέν του, που τον έκανε αμέσως αναγνωρίσιμο σε ολόκληρες γενιές θεατών, δεν ήταν άλλο από την ιδιαίτερη, χαρακτηριστική και ελαφρώς τρεμάμενη φωνή του, η οποία σε συνδυασμό με το άγριο και επιβλητικό παρουσιαστικό του, δημιουργούσε μια μοναδική σκηνική παρουσία.

Γεννημένος στην καρδιά της Αθήνας και συγκεκριμένα στην παραδοσιακή γειτονιά της Κυψέλης στις 3 Νοεμβρίου του 1922, ο Σπύρος Καλογήρου ήταν ένας βέρος Αθηναίος που μεγάλωσε μέσα στις καλλιτεχνικές ανησυχίες της εποχής. Κατά τη διάρκεια των εφηβικών του χρόνων, η πρώτη του επαγγελματική ενασχόληση δεν είχε καμία σχέση με την υποκριτική, καθώς ξεκίνησε να εργάζεται ως φωτογράφος. Η ενασχόλησή του με τον κόσμο του θεάτρου γινόταν αρχικά σε καθαρά ερασιτεχνικό επίπεδο, ως ένα δημιουργικό χόμπι, μέχρι τη στιγμή που ένας έμπειρος σκηνοθέτης διέκρινε το πλούσιο ταλέντο του και τον παρότρυνε θερμά να γραφτεί και να παρακολουθήσει μαθήματα στη Δραματική Σχολή του Ελληνικού Ωδείου.

Η επίσημη πρώτη του εμφάνιση στο θεατρικό σανίδι πραγματοποιήθηκε το 1955, συμμετέχοντας στον θίασο του Ν. Χατζίσκου με το έργο «Ερωτόκριτος», ενώ αμέσως μετά ακολούθησε η συμμετοχή του στην κλασική παράσταση «Άμλετ». Ωστόσο, η σπουδαία θεατρική του σταδιοδρομία άρχισε να παίρνει ουσιαστική μορφή και κατεύθυνση με την ένταξή του στο περίφημο «Θέατρο Τέχνης» του Καρόλου Κουν το 1960. Με το σχήμα αυτό έλαβε μέρος σε ιστορικές και εμβληματικές παραστάσεις, όπως οι «Όρνιθες» και οι «Πέρσες», ταξιδεύοντας και αποσπώντας διθυραμβικές κριτικές τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Στην πλούσια καριέρα του συνεργάστηκε στενά με τους σημαντικότερους θιάσους της χώρας, ανάμεσα στους οποίους ήταν εκείνοι των Λαιμού, Ροντήρη, Μινωτή, Σολωμού, Κουν, Κατράκη, Μυράτ, Λαμπέτη και Κατερίνας.

Η ζωή και το έργο του Σπύρου Καλογήρου

Φτάνοντας στη δεκαετία του ’80, αποφάσισε να κάνει ένα νέο βήμα δημιουργώντας προσωπικούς θιάσους μαζί με την πολυαγαπημένη του σύζυγο, την επίσης γνωστή ηθοποιό Ευαγγελία Σαμιωτάκη, πραγματοποιώντας πολυάριθμες περιοδείες σε όλη την ελληνική επαρχία. Συνολικά στην καριέρα του έπαιξε σε περίπου διακόσια θεατρικά έργα, καλύπτοντας όλα τα είδη της δραματικής τέχνης. Ερμήνευσε ρόλους τόσο κλασικών όσο και σύγχρονων συγγραφέων, μεταπηδώντας με τεράστια ευκολία από το θέατρο του παραλόγου και τον Ιονέσκο μέχρι την παραδοσιακή επιθεώρηση και το κλασικό ελληνικό δραματολόγιο.

Ένας από τους τελευταίους και πλέον χαρακτηριστικούς ρόλους του, όπου πρόσφερε μια απολαυστική ερμηνεία, ήταν αυτός του Λουκά στο έργο «Λόγω Φάτσας» του Γιώργου Διαλεγμένου, το οποίο ανέβηκε υπό τη σκηνοθετική καθοδήγηση του Αντώνη Αντύπα στο «Απλό Θέατρο» κατά τη χρονική περίοδο 1993-1995. Το καλοκαίρι του 1996 βρέθηκε στη σκηνή μαζί με τον Θύμιο Καρακατσάνη στην παράσταση «Καραγκιόζη-Ντριμ», όπου ενσάρκωσε μοναδικά τον Μπάρμπα-Γιώργο, ενώ το 1999 έπαιξε στο πλευρό της Μιμής Ντενίση στο ιστορικό δράμα «Εγώ η Λασκαρίνα».

Παράλληλα, η πορεία του στον κινηματογράφο υπήρξε εξίσου εντυπωσιακή και ξεκίνησε το 1955, με τη συμμετοχή του στην ταινία του Ντίμη Δαδήρα «Ο αγαπητικός της βοσκοπούλας». Από εκείνη τη στιγμή και μετά, έλαβε μέρος σε περισσότερες από 60 ταινίες συνολικά, συνεργαζόμενος με τα σπουδαιότερα ονόματα του χρυσού αιώνα του ελληνικού σινεμά. Πιο συγκεκριμένα, εμφανίστηκε με χαρακτηριστικούς ρόλους σε περίπου 55 ταινίες, μεταξύ των οποίων ξεχωρίζουν οι: «Η Αθήνα τη νύχτα», «Στεφανία», «Κοντσέρτο για πολυβόλα», «Η νεράιδα και το παλικάρι», «Η δασκάλα με τα ξανθά μαλλιά», «Η Μαρία της σιωπής», «Ο άνθρωπος με το γαρίφαλο» και «Στάκαμαν». Αναμφίβολα όμως, η ταινία που έγραψε ιστορία και τον καθιέρωσε στη συνείδηση του κοινού ήταν η «Λόλα». Εκεί, ο μεγάλος ηθοποιός πρόφερε την επική και αξέχαστη ατάκα «Είναι πολλά τα λεφτά Άρη» απευθυνόμενος στον συμπρωταγωνιστή του Νίκο Κούρκουλο, διεκδικώντας την καρδιά της Τζένης Καρέζη.

Η καλλιτεχνική του αξία αναγνωρίστηκε και μέσα από σημαντικές βραβεύσεις. Το 1966, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης, του απονεμήθηκε τιμητική διάκριση για την εξαιρετική του ερμηνεία στη μικρού μήκους ταινία «Τζίμης ο Τίγρης» σε σκηνοθεσία του Παντελή Βούλγαρη. Μερικά χρόνια αργότερα, το 1971, οι κριτικοί κινηματογράφου του απένειμαν το βραβείο του Αργυρού Απόλλωνα για τη συμμετοχή του στην ταινία «Κατάχρηση εξουσίας». Παράλληλα, η φήμη του ξεπέρασε τα ελληνικά σύνορα καθώς τιμήθηκε με τη Χρυσή Κεφαλή του περίφημου «Θεάτρου Βαχτάγκοφ» της Μόσχας, ενώ είχε και αξιοσημείωτες εμφανίσεις στην τηλεόραση, με πιο χαρακτηριστική τη συμμετοχή του στη δημοφιλή σειρά «Και οι παντρεμένοι έχουν ψυχή».

Παρά την έντονη κινηματογραφική του εικόνα ως σκληρός και αδίστακτος κακός, στην προσωπική και καθημερινή του ζωή ο σπουδαίος καλλιτέχνης ήταν ένας εξαιρετικά γλυκός, ευγενικός και τρυφερός άνθρωπος. Μοναδική συνοδοιπόρος και σύντροφος στη ζωή του υπήρξε η συνάδελφός του Ευαγγελία Σαμιωτάκη, με την οποία ενώθηκε με τα δεσμά του γάμου το 1952. Μαζί απέκτησαν έναν γιο και κατάφεραν να δημιουργήσουν μια ευτυχισμένη οικογένεια, αποτελώντας για δεκαετίες ένα από τα πιο αγαπημένα, δεμένα και μακροβιότερα ζευγάρια στον χώρο του ελληνικού θεάματος.