Σαν σήμερα, 21 Ιουλίου 1925: Ο καθηγητής βιολογίας Τζον Σκόουπς καταδικάζεται σε πρόστιμο 100 δολαρίων, επειδή διδάσκει τη Θεωρία της Εξέλιξης του Κάρολου Δαρβίνου
Η «Πολιτεία του Τενεσί κατά του Τζον Τόμας Σκόουπς», γνωστή και ως η «Δίκη των Πιθήκων», αποτελεί μία από τις δέκα σημαντικότερες δίκες στην νομική ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών. Η υπόθεση αυτή αποτέλεσε το επίκεντρο της έντονης διαμάχης μεταξύ των «δημιουργιστών» και των «δαρβινιστών».
Οι «δημιουργιστές» ακολουθούν την άποψη της Εκκλησίας, ότι η δημιουργία του κόσμου είναι αποτέλεσμα της Θείας Χάριτος. Στις ΗΠΑ, αυτή η θέση έχει μετασχηματιστεί στη σύγχρονη θεωρία του ευφυούς σχεδιασμού, η οποία υποστηρίζει ότι στην αρχή της εξέλιξης του Σύμπαντος υπήρξε ένα υπερφυσικό σχέδιο ή επέμβαση από τον Δημιουργό Θεό.
Από την άλλη πλευρά, οι «δαρβινιστές» αποδέχονται τη θεωρία του Βρετανού φυσιοδίφη Κάρολου Δαρβίνου (1809-1882). Αυτή η θεωρία υποστηρίζει ότι τα ζωικά και φυτικά είδη προέκυψαν από την αργή εξέλιξη απλούστερων μορφών ζωής, μέσω γενετικών μεταλλάξεων και φυσικής επιλογής – μια θεωρία που είναι γενικά αποδεκτή από την επιστημονική κοινότητα.
Η απαρχή της δίκης: Ο νόμος Μπάτλερ και η αντίδραση του Σκόουπς
Το ιστορικό της δίκης ξεκινά στις 21 Μαρτίου 1925, όταν η Βουλή της Πολιτείας του Τενεσί ψηφίζει τον νόμο Μπάτλερ. Ο νόμος αυτός απαγόρευε τη διδασκαλία στα σχολεία κάθε θεωρίας που αρνείται τη θεϊκή καταγωγή του ανθρώπου και υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος προέρχεται από κατώτερες μορφές ζωικών οργανισμών.
VIRAL
Ο νεαρός καθηγητής βιολογίας Τζον Σκόουπς αψήφησε τον νόμο, συνεχίζοντας να διδάσκει στους μαθητές του στο Λύκειο του Ντέιτον τη θεωρία του Δαρβίνου, δηλαδή «την καταγωγή του ανθρώπου από τον πίθηκο», όπως ειρωνικά έλεγαν οι δημιουργιστές. Η Εισαγγελία της Πολιτείας κινήθηκε δικαστικά εναντίον του Σκόουπς, ασκώντας του ποινική δίωξη.
Η δίκη του νεαρού καθηγητή ορίστηκε για τις 10 Ιουλίου 1925 στο Ντέιτον του Τενεσί, μια πολιτεία που ανήκει στον συντηρητικό Αμερικανικό Νότο, γνωστή και ως «Ζώνη της Βίβλου». Το μέχρι πρότινος άσημο Ντέιτον έγινε εν μία νυκτί το επίκεντρο της δημοσιότητας. Εκατοντάδες δημοσιογράφοι κατέφθασαν για να καλύψουν τη δίκη, ενώ η μεγάλη σε κυκλοφορία εφημερίδα «Σικάγο Τρίμπιουν» εγκατέστησε έναν ραδιοφωνικό σταθμό για την απευθείας μετάδοση της δίκης, ένα γεγονός πρωτοφανές στα δικαστικά χρονικά των ΗΠΑ.
Τα δικαστικά έξοδα του κατηγορουμένου ανέλαβε η Αμερικανική Ένωση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ACLU), και την υπεράσπισή του ανέλαβε ο κορυφαίος ποινικολόγος των ΗΠΑ, Κλάρενς Ντάροου. Ως συνήγορος πολιτικής αγωγής, εκ μέρους χριστιανικών οργανώσεων, παρέστη ο πολιτικός Ουίλιαμ Τζένιγκς Μπράιαν, ένας ένθερμος κήρυκας του αντιδαρβινισμού, ο οποίος, αν και σπουδαίος ρήτορας, είχε να δικηγορήσει τριάντα χρόνια. Του τοπικού δικαστηρίου των ενόρκων προήδρευε ο δικαστής Τζον Ρόλστον.
Η ένταση στην αίθουσα του δικαστηρίου και η ετυμηγορία
Η δίκη ξεκίνησε πράγματι στις 10 Ιουλίου 1925 και εξελίχθηκε σε μια προσωπική μονομαχία μεταξύ του Ντάροου και του Μπράιαν. Ο Ντάροου αρχικά προσπάθησε να κηρύξει τον νόμο αντισυνταγματικό, υποστηρίζοντας ότι καλλιεργούσε το θρησκευτικό μίσος μεταξύ των πολιτών. Ωστόσο, το αίτημά του απορρίφθηκε από τον δικαστή Ρόλστον. Στη συνέχεια, ο Ντάροου κάλεσε ως μάρτυρα τον ίδιο τον Ουίλιαμ Τζένιγκς Μπράιαν, τον οποίο «στρίμωξε» με τις ερωτήσεις του, κερδίζοντας τις εντυπώσεις του ακροατηρίου.
Λόγω της αφόρητης ζέστης, η δίκη συνεχίστηκε στον περίβολο του δικαστηρίου, κάτω από τη σκιά των μεγάλων δέντρων. Η υπεράσπιση προσπάθησε να φέρει διαπρεπείς επιστήμονες για να καταθέσουν υπέρ της θεωρίας της εξέλιξης, αλλά και αυτό το αίτημα απορρίφθηκε από τον δικαστή Ρόλστον. Ο Ντάροου αντέδρασε έντονα, θεωρώντας ότι ο ρόλος του στη δίκη είχε λήξει.
Στις 21 Ιουλίου 1925, οι ένορκοι εξέδωσαν την καταδικαστική τους απόφαση. Ο δικαστής Ρόλστον επέβαλε στον νεαρό καθηγητή Τζον Σκόουπς χρηματική ποινή 100 δολαρίων, ένα ποσό ιδιαίτερα σημαντικό για την εποχή.
Πέντε ημέρες αργότερα, ο κατήγορος του Σκόουπς, Ουίλιαμ Τζένιγκς Μπράιαν, απεβίωσε στον ύπνο του σε ηλικία 65 ετών. Πολλοί απέδωσαν τον θάνατό του στην εξαντλητική εξέτασή του από τον Ντάροου, αν και η αλήθεια είναι ότι έπασχε από διαβήτη.
Στις 15 Ιανουαρίου 1927, ο Κλάρενς Ντάροου υποστήριξε την αναίρεση της ποινής του Τζον Σκόουπς ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Πολιτείας του Τενεσί. Το δικαστήριο αθώωσε τον Σκόουπς για τυπικούς λόγους, καθώς η απόφαση για την επιβολή της χρηματικής ποινής έπρεπε να είχε ληφθεί από τους ενόρκους και όχι από τον δικαστή.
Το δικαστήριο δεν εξέτασε την ουσία της υπόθεσης και άφησε τον νόμο Μπάτλερ ανέπαφο. Ο νόμος αυτός καταργήθηκε τελικά σαράντα χρόνια αργότερα, με απόφαση της Βουλής του Τενεσί στις 16 Μαΐου 1967. Η διαμάχη μεταξύ «δημιουργιστών» και «δαρβινιστών», ειδικά στον χώρο της εκπαίδευσης, συνεχίζεται με αμείωτη ένταση στις ΗΠΑ μέχρι και σήμερα.
0 ΣΧΟΛΙΑ