Σαν σήμερα, 21 Ιανουαρίου 1924: Πεθαίνει ο Λένιν – Το μυστήριο γύρω από τον εγκέφαλό του

Στις 21 Ιανουαρίου 1924, ο Βλαντίμιρ Ιλίτς Ουλιάνοφ, γνωστός ως Λένιν, πέθανε στο Γκόρκι, κοντά στη Μόσχα, σε ηλικία 53 ετών. Η επίσημη εκδοχή απέδωσε τον θάνατό του σε βαριά εγκεφαλοαγγειακή νόσο, έπειτα από διαδοχικά εγκεφαλικά που τον είχαν αφήσει με σοβαρές αναπηρίες και δυσκολία στον λόγο.

Η επιδείνωση της υγείας του από το 1922 και μετά αποτέλεσε σημαντικό πολιτικό γεγονός: ο Λένιν δεν μπορούσε πλέον να ασκεί τα καθημερινά καθήκοντά του, η κορυφή του κόμματος αναδιατάχθηκε και ο Ιωσήφ Στάλιν άρχισε να εδραιώνει τη θέση του στον μηχανισμό εξουσίας.

Το πιο διάσημο και σχεδόν ανατριχιαστικό στοιχείο της υπόθεσης προέκυψε από την αυτοψία: οι αρτηρίες γύρω από τον εγκέφαλο ήταν τόσο αποτιτανωμένες που, όταν τις χτυπούσαν με μεταλλική τσιμπίδα, «ήχησαν σαν πέτρα». Πρόκειται για ακραία, πρόωρη αθηροσκλήρωση, ασυνήθιστη για άνθρωπο λίγο πάνω από τα 50 χρόνια.

Λόγω της ταχείας επιδείνωσης και των ασυνήθιστων ευρημάτων, αναπτύχθηκαν διάφορες θεωρίες. Κάποιοι υπέθεσαν σύφιλη, χωρίς όμως να υπάρξει οριστική απόδειξη. Άλλοι εστίασαν σε κληρονομικούς ή σπάνιους γενετικούς παράγοντες που μπορεί να προκαλούσαν έντονη ασβέστωση στα αγγεία, ακόμη και με υποθετικά μονοπάτια τύπου NT5E.

VIRAL

Ανείπωτο θρήνος στη κηδεία της Βασιλικής: Το τελευταίο αντίο στην 39χρονη που δολοφονήθηκε στην Καλαμάτα

Ο Γολγοθάς της Βασιλικής: Το βίντεο κλιπ που έπαιξε κρυφά και οι εξομολογήσεις της – «Μου είπε ”νομίζω, ότι κάτι μου δίνει, και αποκοιμιέμαι”»

Ανησυχία στην Εύβοια: Ποιες παραλίες έχουν γεμίσει με μέδουσες – Αποκαλυπτικά βίντεο, Live χάρτης

Ο Λένιν τον Οκτώβριο του 1918

Ο εγκέφαλος αφαιρέθηκε και διατηρήθηκε για μελέτη

Μετά τον θάνατό του, ο εγκέφαλος αφαιρέθηκε και διατηρήθηκε για μελέτη. Στη Μόσχα οργανώθηκε ειδικό ερευνητικό πρόγραμμα υπό τον Γερμανό νευροεπιστήμονα Όσκαρ Φογκτ, με τεμαχισμό σε χιλιάδες λεπτές τομές για μικροσκοπική ανάλυση. Ο Φογκτ ανέφερε ότι ο φλοιός παρουσίαζε «ιδιαίτερα» χαρακτηριστικά, αλλά το θέμα παρέμεινε αμφιλεγόμενο, εν μέρει λόγω της πολιτικής φόρτισης της εποχής.

Μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ, δημοσιοποιήθηκαν τα ευρήματα. Σε άρθρο του 1993, ο Όλεγκ Αντριάνοφ τόνισε ότι ο εγκέφαλος δεν προσέφερε το «βιολογικό θαύμα» που αναζητούσε η προπαγάνδα.

Η σορός του Λένιν ταριχεύθηκε και εκτίθεται στο Μαυσωλείο της Κόκκινης Πλατείας, με περιοδική συντήρηση που συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Έτσι, έναν αιώνα μετά, ο θάνατός του παραμένει διπλή ιστορία: ιατρικός γρίφος για την κατάσταση των αγγείων του εγκεφάλου και πολιτικός μύθος για την εικόνα που η Ιστορία ήθελε να βρει μέσα σε αυτόν.