Σαν σήμερα, 20 Μαρτίου 1900: Ο σέρβος φυσικός Νίκολα Τέσλα λαμβάνει δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για την ασύρματη μετάδοση της ηλεκτρικής ενέργειας

Σαν σήμερα, στις 20 Μαρτίου του 1900, ο κόσμος της επιστήμης και της τεχνολογίας βρέθηκε μπροστά σε μια από τις πιο τολμηρές και ρηξικέλευθες ιδέες που συνέλαβε ποτέ η ανθρώπινη διάνοια. Ήταν η ημέρα που το Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας των Ηνωμένων Πολιτειών εξέδωσε στον Σέρβο φυσικό και εφευρέτη Νίκολα Τέσλα το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας με αριθμό 645,576. Ο τίτλος του, «Σύστημα Μετάδοσης Ηλεκτρικής Ενέργειας» (System of Transmission of Electrical Energy), ίσως ακούγεται τεχνικός, όμως πίσω από αυτές τις λέξεις κρυβόταν το όραμα ενός κόσμου χωρίς καλώδια, όπου η ενέργεια θα μεταδιδόταν ελεύθερα μέσα από την ατμόσφαιρα ή τη γη, προσβάσιμη σε κάθε γωνιά του πλανήτη.

Η γέννηση μιας επαναστατικής ιδέας

Στις αρχές του 20ού αιώνα, ο Νίκολα Τέσλα βρισκόταν στο απόγειο της δημιουργικότητάς του. Έχοντας ήδη κερδίσει τον «Πόλεμο των Ρευμάτων» εδραιώνοντας το εναλλασσόμενο ρεύμα (AC), το μυαλό του είχε ήδη προχωρήσει στο επόμενο μεγάλο βήμα. Για τον Τέσλα, τα καλώδια ήταν ένας περιορισμός, μια σπατάλη πόρων και ένα εμπόδιο για την παγκόσμια ανάπτυξη. Πίστευε ακράδαντα ότι η ίδια η Γη, αλλά και τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας, θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως αγωγοί τεράστιων ποσοτήτων ηλεκτρικής ενέργειας.

Ο Τέσλα είχε καταφέρει να δημιουργήσει τεχνητούς κεραυνούς και να ανάψει λαμπτήρες από απόσταση, χωρίς καμία ενσύρματη σύνδεση

Η κατοχύρωση της πατέντας στις 20 Μαρτίου 1900 δεν ήταν το ξεκίνημα, αλλά η επισφράγιση πολυετών και επικίνδυνων πειραμάτων. Λίγο πριν, στο εργαστήριό του στο Κολοράντο Σπρινγκς, ο Τέσλα είχε καταφέρει να δημιουργήσει τεχνητούς κεραυνούς και να ανάψει λαμπτήρες από απόσταση, χωρίς καμία ενσύρματη σύνδεση. Αυτά τα πειράματα τον έπεισαν ότι το σύστημά του ήταν εφικτό σε παγκόσμια κλίμακα.

Η τεχνική πίσω από το όραμα: Ο συντονισμός και η Γη

Το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας 645,576 περιέγραφε μια μέθοδο παραγωγής ηλεκτρικών ταλαντώσεων εξαιρετικά υψηλής συχνότητας και τάσης. Η βασική αρχή ήταν ο συντονισμός. Ο Τέσλα σχεδίαζε να χρησιμοποιήσει τεράστιους πύργους-πομπούς που θα «χτυπούσαν» την ηλεκτρική ιδιοσυχνότητα της Γης, δημιουργώντας στάσιμα κύματα ενέργειας. Σύμφωνα με τις σημειώσεις του, η ενέργεια δεν θα μεταδιδόταν μέσω ακτινοβολίας στο κενό (όπως τα ραδιοκύματα), αλλά μέσω της αγωγιμότητας του εδάφους ή της ιονόσφαιρας. Φανταζόταν έναν χρήστη στην άλλη άκρη του κόσμου που θα μπορούσε να «βυθίσει» μια απλή κεραία στο έδαφος και να αντλήσει ηλεκτρισμό για να λειτουργήσει τη λάμπα ή τη μηχανή του. Ήταν η υπόσχεση για δωρεάν ή εξαιρετικά χαμηλού κόστους ενέργεια για όλη την ανθρωπότητα.

VIRAL

Δραματικές εξελίξεις στην Καλαμάτα: Δεν μπορεί να αναλάβει τις κόρες της 39χρονης η θεία τους – Τι συμβαίνει

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Στην φυλακή γνωστός Έλληνας τραγουδιστής: Κατηγορείται για αποπλάνηση ανήλικης κατ΄εξακολούθηση – Τι συνέβη

Πύργος Wardenclyffe

Ο Πύργος Wardenclyffe και η σύγκρουση με την πραγματικότητα

Με την πατέντα ανά χείρας, ο Τέσλα κατάφερε να εξασφαλίσει χρηματοδότηση από τον πανίσχυρο τραπεζίτη J.P. Morgan για να κατασκευάσει τον πρώτο σταθμό του «Παγκόσμιου Συστήματος Ασύρματης Μετάδοσης». Ο Πύργος Wardenclyffe στο Λονγκ Άιλαντ ξεκίνησε να υψώνεται ως το μνημείο της νέας εποχής. Ωστόσο, η μοίρα και τα οικονομικά συμφέροντα είχαν άλλη γνώμη. Ο J.P. Morgan, βλέποντας τον Γουλιέλμο Μαρκόνι να επιτυγχάνει την πρώτη ασύρματη μετάδοση ραδιοφωνικού σήματος στον Ατλαντικό, άρχισε να αμφιβάλλει για το μεγαλεπήβολο σχέδιο του Τέσλα. Όταν ο εφευρέτης αποκάλυψε ότι ο στόχος του δεν ήταν μόνο η μετάδοση πληροφοριών αλλά και η ασύρματη μεταφορά ισχύος, ο Morgan φέρεται να αναρωτήθηκε: «Αν ο καθένας μπορεί να αντλεί ενέργεια ελεύθερα, πού θα βάζουμε τον μετρητή;». Η χρηματοδότηση διακόπηκε, ο πύργος δεν ολοκληρώθηκε ποτέ και τελικά κατεδαφίστηκε για σκραπ το 1917, αφήνοντας το όνειρο του Τέσλα ημιτελές.

Τέσλα εναντίον Μαρκόνι

Τέσλα εναντίον Μαρκόνι: Μια ιστορική δικαίωση

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η πατέντα της 20ης Μαρτίου 1900 έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη μετέπειτα δικαστική διαμάχη για την εφεύρεση του ραδιοφώνου. Παρόλο που ο Μαρκόνι πήρε τη δόξα (και το Νόμπελ), ο Τέσλα είχε κατοχυρώσει τις βασικές αρχές της ασύρματης επικοινωνίας πολύ νωρίτερα. Χρειάστηκαν δεκαετίες και μια απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ το 1943 (λίγους μήνες μετά τον θάνατο του Τέσλα) για να αναγνωριστεί ότι οι πατέντες του Τέσλα, συμπεριλαμβανομένης αυτής του 1900, προηγούνταν των εργασιών του Μαρκόνι.

Η κληρονομιά του 21ου αιώνα: Από το Wi-Fi στην ασύρματη φόρτιση

Σήμερα, 126 χρόνια μετά, το όραμα του Νίκολα Τέσλα δεν φαίνεται πια ως τρέλα ενός εκκεντρικού επιστήμονα, αλλά ως μια καθημερινή πραγματικότητα. Αν και δεν έχουμε καταφέρει ακόμα να μεταφέρουμε ενέργεια για την κίνηση πόλεων χωρίς καλώδια (λόγω των απωλειών και της πολυπλοκότητας της φυσικής), οι τεχνολογίες που χρησιμοποιούμε βασίζονται στις δικές του αρχές:

• Wi-Fi και Bluetooth: Η ασύρματη μετάδοση δεδομένων είναι η άμεση εξέλιξη των πειραμάτων του.
• Ασύρματη Φόρτιση: Η επαγωγική φόρτιση των smartphones και των ηλεκτρικών αυτοκινήτων χρησιμοποιεί το μαγνητικό πεδίο με τρόπο που ο Τέσλα είχε περιγράψει στις πατέντες του.
• Μεταφορά Ενέργειας μέσω Μικροκυμάτων: Σύγχρονοι επιστήμονες πειραματίζονται με τη μετάδοση ενέργειας από δορυφόρους στη Γη, μια ιδέα που έχει τις ρίζες της στον Wardenclyffe.

Ο Νίκολα Τέσλα πέθανε φτωχός και μόνος σε ένα δωμάτιο ξενοδοχείου, όμως η 20η Μαρτίου παραμένει ένα ορόσημο που μας υπενθυμίζει ότι η διορατικότητα μπορεί να ξεπεράσει την εποχή της. Ο άνθρωπος που «εφηύρε τον 20ό αιώνα» μας άφησε μια κληρονομιά που συνεχίζει να τροφοδοτεί τα όνειρα των επιστημόνων του 21ου αιώνα.