Σαν σήμερα, 19 Δεκεμβρίου 1980: Η νύχτα που κάηκε η Αθήνα – Το χρονικό των εμπρησμών σε Μινιόν και Κατράντζο
Η 19η Δεκεμβρίου 1980 έχει καταγραφεί ως μία από τις πιο «μαύρες» ημερομηνίες στη σύγχρονη ιστορία της Αθήνας. Τα ξημερώματα εκείνης της Παρασκευής, η ελληνική πρωτεύουσα συγκλονίστηκε από δύο ταυτόχρονες πυρκαγιές που κατέστρεψαν ολοσχερώς δύο εμβληματικά πολυκαταστήματα: το «Μινιόν» στην Πατησίων και τον «Κατράντζο» στη συμβολή Σταδίου και Αιόλου.
Το πλήγμα δεν ήταν μόνο οικονομικό, καθώς οι ζημιές άγγιξαν το αστρονομικό για την εποχή ποσό των 2 δισεκατομμυρίων δραχμών, αλλά και κοινωνικό, αφού συνέβη στην καρδιά της εορταστικής περιόδου, αλλάζοντας για πάντα τη φυσιογνωμία του ελληνικού εμπορίου.
Το χρονικό της καταστροφής
Στις 3:07 το πρωί, εκρήξεις ακούστηκαν σχεδόν ταυτόχρονα και στα δύο κτίρια. Λόγω των εύφλεκτων εμπορευμάτων (ρούχα, καλλυντικά, πλαστικά) και της αρχιτεκτονικής των κτιρίων που στερούνταν εσωτερικών χωρισμάτων, οι φλόγες εξαπλώθηκαν με τρομακτική ταχύτητα.
VIRAL
Η Πυροσβεστική έφτασε στο σημείο μισή ώρα αργότερα με τεράστια δύναμη (170 άνδρες και 38 οχήματα). Παρά τις υπεράνθρωπες προσπάθειες, η ένταση της φωτιάς ήταν τέτοια που:
- Από το Μινιόν απέμεινε μόνο ο σκελετός.
- Το κτίριο του Κατράντζου κατέρρευσε ολοσχερώς.
- Κύριο μέλημα των αρχών ήταν να μην επεκταθεί η πυρκαγιά στα γύρω κτίρια της Ομόνοιας και του κέντρου.
Πολιτικό σκηνικό και αντιδράσεις
Η καταστροφή συνέβη σε μια περίοδο έντονης πολιτικής πόλωσης. Ο πρωθυπουργός Γεώργιος Ράλλης, ο οποίος κατέφθασε αμέσως στο σημείο, βρέθηκε αντιμέτωπος με τις κατηγορίες του Ανδρέα Παπανδρέου. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έκανε λόγο για «παρακρατικά στοιχεία», ενώ το ΚΚΕ χαρακτήρισε την υπόθεση «σκοτεινή». Η κυβέρνηση απάντησε κατηγορώντας την αντιπολίτευση για πολιτική εκμετάλλευση ενός τραγικού γεγονότος.
Η ανάληψη ευθύνης και η «Οκτώβρης 80»
Τρεις ημέρες μετά, στις 22 Δεκεμβρίου, η νεοεμφανιζόμενη οργάνωση «Επαναστατική Οργάνωση Οκτώβρης 80», παρακλάδι του Επαναστατικού Λαϊκού Αγώνα (ΕΛΑ), ανέλαβε την ευθύνη. Στην προκήρυξή τους, οι τρομοκράτες δικαιολόγησαν την πράξη τους ως επίθεση ενάντια στην «εκμετάλλευση των προλετάριων» από τα αφεντικά.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ακόμη και η 17 Νοέμβρη άσκησε κριτική στο χτύπημα, χαρακτηρίζοντάς το «πολιτικά επιβλαβές» και επιχειρησιακά ασυντόνιστο. Ο ΕΛΑ, από την πλευρά του, αποκάλυψε αργότερα ότι για τον εμπρησμό χρησιμοποιήθηκε μια ειδική ουσία από την Ολλανδία, η οποία επιταχύνει τη φωτιά, παρόμοια με αυτές που χρησιμοποιούνται σε πετρελαιοπηγές.
Διαβάστε επίσης
Η «ταφόπλακα» στο εγχώριο λιανεμπόριο
Οι εμπρησμοί αυτοί ήταν η αρχή ενός εφιαλτικού μπαράζ. Τους επόμενους μήνες (Ιούνιος-Ιούλιος 1981) πυρπολήθηκαν επίσης:
- Ο «Κλαουδάτος»
- Το «Ατενέ»
- Ο «Δραγώνας»
- Ο «Λαμπρόπουλος» στον Πειραιά
Αυτές οι επιθέσεις οδήγησαν στην οικονομική εξόντωση των μεγάλων Ελλήνων εμπόρων της εποχής. Ο Γιάννης Γεωργακάς, η «ψυχή» του Μινιόν, είδε την αυτοκρατορία του να καταρρέει, καθώς το κατάστημα ήταν ασφαλισμένο μόνο για το 10% της πραγματικής αξίας του εμπορεύματος. Η καταστροφή αυτή άνοιξε τον δρόμο για την είσοδο των ξένων πολυεθνικών αλυσίδων στην ελληνική αγορά.
Μέχρι σήμερα, 45 χρόνια μετά, οι υποθέσεις αυτές παραμένουν ανεξιχνίαστες και έχουν πλέον παραγραφεί δικαστικά, αφήνοντας ένα μόνιμο ερωτηματικό πάνω από τη στάχτη των ιστορικών πολυκαταστημάτων της Αθήνας.
0 ΣΧΟΛΙΑ