Σαν σήμερα, 16 Νοεμβρίου 1980: Η ματωμένη επέτειος του «Πολυτεχνείου» με τους δύο νεκρούς και τους δεκάδες τραυματίες

Σαν σήμερα, στις 16 Νοεμβρίου 1980, η Αθήνα γιόρτασε την 7η επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου υπό ιδιαίτερα τεταμένο πολιτικό κλίμα. Με τον Ανδρέα Παπανδρέου και το ΠΑΣΟΚ να πλησιάζουν στην εξουσία και τη Νέα Δημοκρατία σε κατάσταση νευρικής κρίσης, οι εκδηλώσεις εκείνης της ημέρας εξελίχθηκαν σε μία από τις πλέον αιματηρές στιγμές της ιστορίας των εορτασμών.

Τα βίαια επεισόδια της ημέρας

Η καθιερωμένη πορεία πραγματοποιήθηκε όχι προς την Αμερικανική Πρεσβεία, καθώς η κυβέρνηση Ράλλη την είχε απαγορεύσει, αλλά κατευθύνθηκε προς το Σύνταγμα, όπου οι διαδηλωτές έπρεπε να διαλυθούν. Εκεί, περίπου 2.000 άνθρωποι προσπάθησαν να σπάσουν τον αστυνομικό κλοιό, με αποτέλεσμα να ξεσπάσουν εκτεταμένα επεισόδια από την Πλατεία Συντάγματος έως την οδό Πατησίων και τους γύρω δρόμους. Υπήρξαν καταστροφές καταστημάτων, εμπρησμοί και δεκάδες συλλήψεις. Σημαντικό ρόλο στην καταστολή είχε το μηχανοκίνητο σώμα της αστυνομίας και οι λεγόμενες «αύρες», οι οποίες μετά από αυτή την πορεία δεν ξαναχρησιμοποιήθηκαν στους δρόμους της Αθήνας.

Δυστυχώς, τα γεγονότα στοίχισαν τη ζωή δύο νέων ανθρώπων. Η 20χρονη εργάτρια Σταματία υπέκυψε σε χτύπημα με γκλομπ ενώ βρισκόταν σε πεζοδρόμιο της οδού Πανεπιστημίου. Λίγες μέρες αργότερα, ο 26χρονος κύπριος φοιτητής Ιάκωβος, τραυματισμένος σοβαρά από χτύπημα γκλομπ στο κεφάλι, άφησε επίσης την τελευταία του πνοή. Η βία και οι απώλειες καταδικάστηκαν από όλα τα πολιτικά κόμματα και τις φοιτητικές παρατάξεις. Ο Ανδρέας Παπανδρέου, συνήθως καταγγελτικός απέναντι στην εξουσία, διατήρησε διακριτική στάση, εν μέρει λόγω της πολιτικής συγκυρίας, όπως έχει καταγράψει ο δημοσιογράφος Πέτρος Ευθυμίου.