Σαν σήμερα, 16 Ιουνίου του 1976 το μακελειό στο Σοβέτο: Η αιματηρή εξέγερση των μαθητών που λύγισε το απαρτχάιντ και η φωτογραφία-σοκ που συγκλόνισε τον πλανήτη!
Μια από τις πιο μαύρες, αιματηρές, αλλά ταυτόχρονα και πιο ηρωικές σελίδες στην παγκόσμια ιστορία του 20ού αιώνα γράφτηκε στα μέσα Ιουνίου του 1976. Τόπος του δράματος ήταν οι φτωχικές, υποβαθμισμένες παραγκουπόλεις του Σοβέτο, μιας περιοχής που βρισκόταν στο ευρύτερο συγκρότημα του μητροπολιτικού Γιοχάνεσμπουργκ στη Νότια Αφρική.
Ήταν η ιστορική στιγμή που η νεολαία των μαύρων αποφάσισε να ορθώσει το ανάστημά της και να συγκρουστεί ανοιχτά με την πάνοπλη αστυνομία της λευκής μειονότητας. Οι ταραχές εκείνης της περιόδου καταγράφηκαν ως οι βιαιότερες και πιο άγριες που είχε γνωρίσει μέχρι τότε η χώρα.
Η Νότια Αφρική βρισκόταν κάτω από τον σιδερένιο και απάνθρωπο ζυγό του καθεστώτος των φυλετικών διακρίσεων, του γνωστού σε όλους απαρτχάιντ (apartheid). Το καθεστώς αυτό είχε επιβληθεί με απόλυτο και βίαιο τρόπο από τη λευκή μειονότητα, καταπατώντας κάθε ανθρώπινο δικαίωμα της μαύρης πλειονότητας του πληθυσμού.
Όλα ξεκίνησαν το πρωί της 16ης Ιουνίου 1976, όταν μια πρωτοφανής σε μέγεθος, μαζική κινητοποίηση πλημμύρισε τους δρόμους. Περίπου 15.000 έως 20.000 μαθητές και φοιτητές συγκεντρώθηκαν για να πραγματοποιήσουν μια μεγάλη διαδήλωση. Η σπίθα που άναψε τη φωτιά της γενικευμένης εξέγερσης ήταν η απόφαση του ρατσιστικού καθεστώτος να επιβάλει την υποχρεωτική χρησιμοποίηση της γλώσσας Άφρικαανς στην εκπαίδευση.
VIRAL
Τα Άφρικαανς δεν ήταν απλώς ένα γλωσσικό ιδίωμα. Ήταν η γλώσσα που μιλούσαν οι Αφρικάνερς, δηλαδή οι ολλανδικής καταγωγής λευκοί κάτοικοι της χώρας. Αυτή ακριβώς η κοινωνική ομάδα ήταν που είχε πρωτοστατήσει με σκληρότητα στην επίσημη καθιέρωση και εδραίωση του απαρτχάιντ ήδη από το 1948. Για τους μαύρους μαθητές, η επιβολή αυτής της γλώσσας στα σχολεία τους αποτελούσε την απόλυτη ταπείνωση και μια ευθεία προσπάθεια πολιτισμικής εξόντωσης.
Το «Κίνημα της Μαύρης Συνείδησης» και η άγρια επίθεση της αστυνομίας
Η μεγάλη μαθητική διαδήλωση εκείνης της ημέρας ξεκίνησε ως μια καθόλα ειρηνική πορεία διαμαρτυρίας. Είχε την πλήρη πολιτική και οργανωτική κάλυψη του «Κινήματος της Μαύρης Συνείδησης» (Black Consciousness Movement, BCM). Πρόκειται για μια μετριοπαθή οργάνωση μαύρων πολιτών, η οποία εκείνη την εποχή επιχειρούσε να καλύψει το τεράστιο πολιτικό κενό που είχε δημιουργηθεί στη χώρα.
Το κενό αυτό είχε προκύψει μετά την επίσημη απαγόρευση και τη βίαιη καταστολή των πιο ριζοσπαστικών κινημάτων, όπως ήταν το «Εθνικό Αφρικανικό Κογκρέσο» (ANC) του Νέλσον Μαντέλα, αλλά και το «Παναφρικανικό Κογκρέσο» (PAC) του Ρόμπερτ Σομπούκβε.
Για να διατηρηθεί η τάξη, το στίγμα της πειθαρχίας και ο ειρηνικός χαρακτήρας της δράσης, στην κεφαλή και στο σώμα της διαδήλωσης συμμετείχαν ενεργά και πολλοί μαύροι εκπαιδευτικοί. Ωστόσο, η αντίδραση των Αρχών και του καθεστώτος του απαρτχάιντ υπήρξε άκρως νευρική, σπασμωδική και απίστευτα βίαιη.
Οι δυνάμεις καταστολής, θέλοντας να διαλύσουν το πλήθος των νεαρών διαδηλωτών, εξαπέλυσαν αρχικά εναντίον τους ειδικά εκπαιδευμένα σκυλιά. Τα ζώα επιτέθηκαν με μανία, σπέρνοντας αμέσως τον τρόμο και τον πανικό ανάμεσα στα παιδιά.
Παρόλα αυτά, οι πιο ψύχραιμοι από τους νεαρούς μαθητές δεν υποχώρησαν, αλλά προσπάθησαν να αμυνθούν απαντώντας με σφοδρό πετροπόλεμο. Η αντίδραση της αστυνομίας ήταν άμεση και δολοφονική, καθώς οι αστυνομικοί δεν άργησαν να βγάλουν τα όπλα τους και να αρχίσουν να πυροβολούν αδιακρίτως μέσα στο πλήθος.
Χέκτορ Πίτερσον: Το 13χρονο σύμβολο της παγκόσμιας εξέγερσης
Μέσα στο μακελειό που ακολούθησε, το αίμα άρχισε να ρέει άφθονο στους δρόμους του Σοβέτο. Ένας από τους πρώτους νεκρούς εκείνης της αιματηρής ημέρας ήταν ο Χέκτορ Πίτερσον, ένας μικρός μαθητής ηλικίας μόλις 13 ετών. Ο θάνατός του έμελλε να αλλάξει τον ρου της ιστορίας, καθώς το παιδί αυτό μετατράπηκε ακαριαία στο απόλυτο σύμβολο ολόκληρης της εξέγερσης.
Κατά τη διάρκεια των πυροβολισμών, ένας φωτογράφος κατάφερε να αποτυπώσει μια συγκλονιστική στιγμή: τη φωτογραφία που έδειχνε το άψυχο, ματωμένο σώμα του 13χρονου Χέκτορ να μεταφέρεται με απόγνωση στα χέρια ενός μεγαλύτερου παιδιού, ενώ δίπλα έτρεχε ξεσπώντας σε κλάματα η αδελφή του. Αυτό το ιστορικό στιγμιότυπο έκανε αμέσως τον γύρο του κόσμου μέσω των διεθνών ειδησεογραφικών πρακτορείων.
Η εικόνα προκάλεσε ένα τεράστιο, πρωτοφανές κύμα παγκόσμιας συμπάθειας και αλληλεγγύης για τον δίκαιο αγώνα των μαύρων της Νότιας Αφρικής, ενώ την ίδια στιγμή γέμισε τη διεθνή κοινότητα με οργή και αποτροπιασμό για τις κτηνωδίες του καθεστώτος.
Η αστυνομία, με την άμεση και καταλυτική βοήθεια του στρατού που επιστρατεύτηκε, κατάφερε τελικά να καταστείλει την εξέγερση. Ο τελικός απολογισμός της σφαγής ήταν εφιαλτικός, καθώς πίσω της άφησε 176 νεκρούς μαθητές, αν και η επίσημη εκδοχή της αστυνομίας προσπάθησε να υποβαθμίσει το γεγονός, κάνοντας λόγο για μόλις 23 νεκρούς.
Η διεθνής κατακραυγή και η αρχή του τέλους για το απαρτχάιντ
Το μακελειό στο Σοβέτο προκάλεσε μια άνευ προηγουμένου διεθνή κατακραυγή και πλήρη απομόνωση για το καθεστώς της Νότιας Αφρικής. Η κορυφαία στιγμή της διεθνούς αντίδρασης σημειώθηκε λίγες ημέρες αργότερα, στις 19 Ιουνίου 1976, όταν το Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών εξέδωσε ομόφωνα το ιστορικό Ψήφισμα 392.
Το ψήφισμα αυτό καταδίκαζε με τον πιο έντονο και κατηγορηματικό τρόπο τη βάναυση, δολοφονική συμπεριφορά της νοτιοαφρικανικής αστυνομίας, στρεφόμενο ευθέως κατά του ίδιου του καθεστώτος των φυλετικών διακρίσεων.
Διαβάστε επίσης
Η κυβέρνηση του σκληροπυρηνικού και αμετανόητου πρωθυπουργού Μπαλτάζαρ Φόρστερ βρέθηκε σε εξαιρετικά στριμωγμένη θέση. Πιεζόμενη από την παγκόσμια οικονομική και πολιτική διπλωματία, αναγκάστηκε εκ των πραγμάτων να αρχίσει να υποχωρεί και να απαλύνει σταδιακά τους εξοργιστικούς νόμους των φυλετικών διακρίσεων. Παράλληλα, η θυσία των μαθητών λειτούργησε ως καταλύτης για τα απελευθερωτικά κινήματα.
Το παράνομο «Εθνικό Αφρικανικό Κογκρέσο» (ANC) βρήκε την ιδανική ευκαιρία που αναζητούσε. Εκμεταλλευόμενο την εγχώρια και διεθνή συγκίνηση, κατάφερε να αναδιοργανωθεί και να μεταφέρει πλέον με επιτυχία τον ένοπλο και πολιτικό αγώνα κατά του φυλετικού καθεστώτος των λευκών απευθείας μέσα στο ίδιο το έδαφος της Νότιας Αφρικής, ξεκινώντας έτσι την αντίστροφη μέτρηση για την τελική πτώση του απαρτχάιντ.
0 ΣΧΟΛΙΑ