Σαν σήμερα, 16 Αυγούστου 1916: Ιδρύεται η επιτροπή Εθνικής Άμυνας στη Θεσσαλονίκη – Εντείνεται ο εθνικός διχασμός

Στις 16 Αυγούστου 1916, η Θεσσαλονίκη αποτέλεσε το επίκεντρο μιας ιστορικής στιγμής για την Ελλάδα, καθώς οι στρατιωτικές μονάδες της περιοχής αποφάσισαν να αποσχιστούν από την κυβέρνηση της Αθήνας και να συστήσουν την Επιτροπή Εθνικής Άμυνας, εντασσόμενοι στον πόλεμο στο πλευρό των Συμμάχων της Αντάντ.

Πώς ξεκίνησε η διαμάχη

Η αντίδραση της κυβέρνησης των Αθηνών

Η Ελλάδα, παρά την επίσημη ουδετερότητα που διακήρυττε, βρισκόταν σε κατάσταση έντονου πολιτικού και στρατιωτικού διχασμού. Ο βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄, πιστός στην ουδετερότητα και φιλικά διακείμενος προς τις Κεντρικές Δυνάμεις, αντιτίθετο στη συμμετοχή της χώρας στον πόλεμο στο πλευρό της Αντάντ.

Αντίθετα, ο Ελευθέριος Βενιζέλος, επικεφαλής των Φιλελευθέρων, υποστήριζε την ένταξη της Ελλάδας στον πόλεμο με τους συμμάχους, θεωρώντας τη συμμετοχή αυτή ως ευκαιρία για εθνική επέκταση και αναγνώριση.

VIRAL

Ανείπωτο θρήνος στη κηδεία της Βασιλικής: Το τελευταίο αντίο στην 39χρονη που δολοφονήθηκε στην Καλαμάτα

Ο Γολγοθάς της Βασιλικής: Το βίντεο κλιπ που έπαιξε κρυφά και οι εξομολογήσεις της – «Μου είπε ”νομίζω, ότι κάτι μου δίνει, και αποκοιμιέμαι”»

Ανησυχία στην Εύβοια: Ποιες παραλίες έχουν γεμίσει με μέδουσες – Αποκαλυπτικά βίντεο, Live χάρτης

Η κατάσταση επιδεινώθηκε με την κατάληψη της Ανατολικής Μακεδονίας από βουλγαρικά και γερμανικά στρατεύματα στα τέλη Μαΐου 1916, γεγονός που ενίσχυσε τις ανησυχίες για την τύχη της Θεσσαλονίκης και της Μακεδονίας γενικότερα. Η φήμη ότι οι Σύμμαχοι επρόκειτο να παραδώσουν τη διοίκηση της Θεσσαλονίκης στους Σέρβους προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στους Θεσσαλονικείς.

Η δημιουργία της Επιτροπής Εθνικής Άμυνας

Στροφή υπέρ της Αντάντ και πολιτική ανατροπή

Αντιδρώντας στην κατάσταση αυτή, στρατιωτικοί και πολιτικοί της Θεσσαλονίκης συγκρότησαν την Επιτροπή Εθνικής Άμυνας. Η επιτροπή αυτή είχε ως στόχο την υπεράσπιση της εθνικής ακεραιότητας και την αποτροπή των ξένων επιβουλών. Η απόφαση αυτή σήμαινε de facto αναγνώριση της Αντάντ και αποδοχή της συμμετοχής στον πόλεμο στο πλευρό τους.

Η ενέργεια αυτή αποτέλεσε σημείο καμπής στην πολιτική ζωή της Ελλάδας, επισημοποιώντας τον εθνικό διχασμό και την ύπαρξη δύο αντίπαλων κυβερνητικών κέντρων: της κυβέρνησης των Αθηνών, πιστής στην ουδετερότητα, και της κυβέρνησης της Θεσσαλονίκης, υποστηρικτικής της Αντάντ.

Η κίνηση αυτή ενίσχυσε τη θέση της Ελλάδας στους Συμμάχους, αλλά και προκάλεσε την αντίδραση των Κεντρικών Δυνάμεων, οι οποίες ενίσχυσαν την πίεση προς την ελληνική κυβέρνηση.

Η 16η Αυγούστου 1916 σηματοδοτεί μια αποφασιστική στιγμή στην ιστορία της Ελλάδας κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η απόφαση των στρατιωτικών μονάδων της Θεσσαλονίκης να αποδεχτούν την ηγεσία της Επιτροπής Εθνικής Άμυνας και να ενταχθούν στον πόλεμο στο πλευρό των Συμμάχων της Αντάντ ανέδειξε την αποφασιστικότητα για την υπεράσπιση της εθνικής ακεραιότητας, αλλά και την ένταση του πολιτικού διχασμού που χαρακτήριζε την ελληνική κοινωνία εκείνη την περίοδο.