Σαν σήμερα, 14 Αυγούστου 1980: Ο ηλεκτρολόγος Λεχ Βαλέσα ηγείται των απεργιών στα ναυπηγία της Πολωνίας

Σαν σήμερα στις 14 Αυγούστου το 1980, κατά τη περίοδο του καλοκαιριού η Πολωνία βρισκόταν σε κρίση: οι αυξήσεις στις τιμές ειδών διατροφής και η στασιμότητα στους μισθούς οδήγησαν τα λαϊκά στρώματα στα όρια της αντοχής, πυροδοτώντας κύμα απεργιών και κοινωνικής δυσαρέσκειας.

Η άνοδος του Λέχ Βαλέσα ως ηγέτης των εργατών

Η συμφωνία με την κυβέρνηση και η υπογραφή της

Στο ναυπηγείο Λένιν του Γκντανσκ, η αποπομπή της δημοφιλούς χειρίστριας γερανού, Άννα Βαλεντινόβιτς, αποτέλεσε την αφορμή. Οι εργαζόμενοι, αγανακτισμένοι, κατέβηκαν σε απεργία και κατέλαβαν το ναυπηγείο. Ο Λέχ Βαλέσα, ηλεκτρολόγος στον χώρο, ο οποίος είχε απολυθεί το 1976 λόγω συνδικαλιστικής δράσης, ανέλαβε ηγετικό ρόλο —συγκεντρώθηκε στο κιβώτιο από όπου απευθύνθηκε στους συγκεντρωμένους: «Αυτή τη φορά θα εξασφαλίσουμε να κρατήσει τη δουλειά της».

Μέσα σε λίγες ημέρες συγκροτήθηκε το Δια-επιχειρησιακό Απεργιακό Συμβούλιο (MKS), που διατύπωσε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο 21 αιτημάτων — πλέον ο αγώνας αφορούσε όχι μόνο τη δικαίωση μιας συναδέλφου, αλλά βασικές ελευθερίες όπως το δικαίωμα στην απεργία και την ίδρυση ανεξάρτητων συνδικάτων.

Οι απεργίες εξαπλώθηκαν — εργοστάσια, λιμάνια και βιομηχανικές εγκαταστάσεις σε όλη την Πολωνία ενώθηκαν, αναγκάζοντας τον κομουνιστικό καθεστωτικό μηχανισμό να διαπραγματευτεί. Στις 31 Αυγούστου, κυβερνητικό κλιμάκιο υπό τον αντιπρωθυπουργό Μιετσισλάβ Γιαγιέλσκι συμφώνησε με τους απεργούς, αποδεχόμενο ουσιαστικά τα αιτήματά τους.

VIRAL

Δραματικές εξελίξεις στην Καλαμάτα: Δεν μπορεί να αναλάβει τις κόρες της 39χρονης η θεία τους – Τι συμβαίνει

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Θανατική ποινή για τους άνδρες που κακοποίησαν τουρίστρια μπροστά στα παιδιά της αφού το αυτοκίνητό της έμεινε από καύσιμα

Η ίδρυση του «Solidarność» και η επίδρασή του στην πτώση του κομμουνισμού

Το κείμενο της παράδοσης έγινε θυελλώδης δημοσιοποίηση, και με μια εμφατική κίνηση, ο Βαλέσα υπέγραψε τη συμφωνία με ένα στυλό στολισμένο με την εικόνα του Πάπα Ιωάννη Παύλου Β΄.

Από τη συμφωνία αυτή προέκυψε το μυστικό όνομα «Solidarność» — Αλληλεγγύη — η πρώτη ανεξάρτητη συνδικαλιστική οργάνωση όχι μόνο στην Πολωνία, αλλά σε ολόκληρο το Ανατολικό μπλοκ, με μέλη που σύντομα έφταναν τα 10 εκατομμύρια.

Η επιρροή του κινήματος εκτεινόταν πέρα από συνδικαλιστικές διεκδικήσεις. Ανέτρεψε την πολιτική δομή της χώρας και ξεκίνησε μια διαδικασία που τελικά έθεσε τις βάσεις για την πτώση του κομουνισμού στην Πολωνία και, κατ’ επέκταση, στην Ευρώπη.

Ο Λέχ Βαλέσα τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης το 1983 και το 1990 εκλέχθηκε ο πρώτος δημοκρατικά πρόεδρος της μετα-πολεμικής Πολωνίας