Σαν σήμερα, 14 Αυγούστου 1996: Τουρκοκύπριοι δολοφονούν εν ψυχρώ τον Σολωμό Σολωμού τρεις μέρες μετά τον Τάσο Ισαάκ

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Στις 14 Αυγούστου 1996 πραγματοποιήθηκε η κηδεία του Τάσου Ισαάκ, ο οποίος είχε ξυλοκοπηθεί μέχρι θανάτου από Τουρκοκύπριους τρεις μέρες νωρίτερα στη νεκρή ζώνη κοντά στη Δερύνεια, κατά τη διάρκεια αντικατοχικής διαδήλωσης μοτοσυκλετιστών. Μετά την κηδεία, πολλοί από τους παρευρισκόμενους οργάνωσαν διαδήλωση και επέστρεψαν στη νεκρή ζώνη για να τιμήσουν τη μνήμη του Ισαάκ, καταθέτοντας στεφάνια και λουλούδια στο σημείο της δολοφονίας του. Ανάμεσα στους διαδηλωτές βρισκόταν και ο 26χρονος Σολωμός Σολωμού, ξάδελφος του Ισαάκ και πρόσφυγας από την Αμμόχωστο που ζούσε στο Παραλίμνι.

Γύρω στις 2:20 το μεσημέρι, ο Σολωμού απομακρύνθηκε από τους συγκεντρωμένους και κατευθύνθηκε προς ένα τουρκικό φυλάκιο. Με ένα τσιγάρο στο στόμα και αδιαφορώντας για τις προειδοποιήσεις των Τούρκων στρατιωτών, άρχισε να σκαρφαλώνει στον ιστό της σημαίας με σκοπό να κατεβάσει την τουρκική σημαία. Τη στιγμή εκείνη, τρεις πυροβολισμοί από την κατεχόμενη πλευρά τον χτύπησαν, σκοτώνοντάς τον ακαριαία. Οι σφαίρες τον βρήκαν στο στόμα, τον λαιμό και την κοιλιά, προκαλώντας θανάσιμους τραυματισμούς. Ακολούθησαν επιπλέον πυροβολισμοί, με αποτέλεσμα τον ελαφρύ τραυματισμό 11 ατόμων, ανάμεσά τους και δύο Κυανόκρανων.

Η κηδεία του Σολωμού Σολωμού έγινε στις 16 Αυγούστου 1996 στο Παραλίμνι, παρουσία πλήθους κόσμου που καταδίκασε τη βαρβαρότητα της τουρκικής πλευράς, όπως είχε γίνει και κατά την κηδεία του Τάσου Ισαάκ. Στις 17 Αυγούστου, ο Έλληνας πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης επισκέφθηκε την Κύπρο, χαρακτηρίζοντας τους δολοφόνους του Σολωμού «κοινούς εγκληματίες». Την ίδια στιγμή, η Τουρκάλα πρωθυπουργός Τανσού Τσιλέρ, κατά την επίσκεψή της στα κατεχόμενα, υπερασπίστηκε την πράξη, δηλώνοντας ότι «οι Τούρκοι θα κόψουν τα χέρια οποιουδήποτε προσβάλλει το εθνικό τους σύμβολο». Στον αντίποδα, ο εκπρόσωπος του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών, Νίκολας Μπερνς, σχολίασε ότι «η ανθρώπινη ζωή είναι σπουδαιότερη από ένα κομμάτι ύφασμα».

Η τουρκική παραδοχή και η ενοχή στο Δικαστήριο

Η Κυπριακή Αστυνομία, βασιζόμενη σε οπτικό υλικό (τηλεοπτικό και φωτογραφικό), κατόρθωσε να αναγνωρίσει τους δράστες της δολοφονίας Σολωμού κι εξέδωσε διεθνές ένταλμα σύλληψης για τους:

• Κενάν Ακίν, υπουργό Γεωργίας του ψευδοκράτους.
• Ερντάλ Χατζιαλί Εμανέτ, επικεφαλής των ειδικών δυνάμεων στα κατεχόμενα.
• Ατίλα Σαβ, επικεφαλής της αστυνομίας των Κατεχομένων.
• Χασάν Κουνταξί, υποστράτηγο των κατοχικών δυνάμεων.
• Μεχμέτ Καρλί, ταξίαρχο των κατοχικών δυνάμεων.

Τον Οκτώβριο του 2004 ο Ακίν παραδέχθηκε ότι ήταν αυτός που δολοφόνησε τον Σολωμού, αλλά δικαιολογήθηκε ότι διατάχθηκε από τον Χαλίλ Σαντραζάμ, τότε διοικητή των κατοχικών δυνάμεων στο νησί. Ο Σαντραζάμ με δηλώσεις του διέψευσε τους ισχυρισμούς του Ακίν, που λίγο αργότερο συνελήφθη από τις τουρκικές αρχές για λαθρεμπόριο, αλλά αφέθηκε ελεύθερος με άνωθεν εντολή.

Στις 24 Ιουνίου 2008, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) έκρινε ένοχη την Τουρκία για τη δολοφονία του Σολωμού Σολωμού, βάσει του άρθρου 2 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών. Επίσης, επιδίκασε χρηματική αποζημίωση στην οικογένειά του.

Η αυτοθυσία του Σολωμού ενέπνευσε πολλούς έλληνες καλλιτέχνες. Ο Διονύσης Σαββόπουλος τού αφιέρωσε ένα παλιότερο τραγούδι του, την «Ωδή στον Γεώργιο Καραϊσκάκη», ενώ ο στιχουργός Άλκης Αλκαίος το τραγούδι «Πάντα Γελαστοί», που μελοποίησε ο Θάνος Μικρούτσικος και πρωτοτραγούδησε ο Δημήτρης Μητροπάνος. Ο Στέλιος Ρόκος έγραψε τη μουσική για το τραγούδι «Για τον Σολωμό Σολωμού» (στίχοι Νίκου Γρίτση) και ο Νότης Σφακιανάκης τραγούδησε το «Ήταν Τρελλός», σε στίχους Χρήστου Κρετσόβαλη και μουσκή Βασίλη Δήμα.