Σαν σήμερα, 14 Αυγούστου 1908: Γεννιέται ο Μάνος Κατράκης – Ο ηθοποιός που θα αποτελεί πάντοτε κόσμημα του θεάτρου μας

Ο Μάνος Κατράκης, ένας από τους κορυφαίους πρωταγωνιστές και θιασάρχες του ελληνικού θεάτρου, γεννήθηκε στις 14 Αυγούστου 1908 στο Καστέλι Κισσάμου, Κρήτης. Ήταν το μικρότερο από τα πέντε παιδιά του εμπόρου Χαράλαμπου Κατράκη και της Ειρήνης.

Το 1919 η οικογένειά του μετακόμισε στην Αθήνα, όπου ο Μάνος, που από μικρός είχε δείξει το ταλέντο του στην υποκριτική, έκανε την πρώτη του εμφάνιση στο θέατρο σε ηλικία 18 ετών. Το ντεμπούτο του έγινε με το θίασο «Οι Νέοι» στο έργο Για την αγάπη της. Η δυναμική παρουσία του εντυπωσίασε τον σκηνοθέτη Κώστα Λελούδα, και το 1928 συμμετείχε στην πρώτη του κινηματογραφική εμφάνιση στην ταινία Το λάβαρο του ’21.

Σύντομα εντάχθηκε στο Θίασο της Ελευθέρας Σκηνής της Μαρίκας Κοτοπούλη, παίζοντας σε έργα όπως Η λύρα του γερο-Νικόλα, Οι άθλιοι και Στέλλα Βιολάντη. Το 1930 συνεργάστηκε με το Λαϊκό Θέατρο του Β. Ρώτα και το 1932 έγινε μέλος του Εθνικού Θεάτρου, όπου ερμήνευσε ρόλους όπως τον Κορυφαίο στον Αγαμέμνονα και τον Κρητικό στη Βαβυλωνία.

VIRAL

Αποκλειστικό από το θρίλερ της Καλαμάτας: Το «μαύρο κουτί» του γυναικοκτόνου – Βρέθηκε σκληρός δίσκος με 40 κωδικούς και απόρρητα αρχεία! Τι κρύβει μέσα;

Airbnb-ντροπή: Οι ιδιοκτήτες ξέχασαν να αδειάσουν τη ντουλάπα και η τουρίστρια έπαθε το σοκ της ζωής της!

Θανατική ποινή για τους άνδρες που κακοποίησαν τουρίστρια μπροστά στα παιδιά της αφού το αυτοκίνητό της έμεινε από καύσιμα

Η ζωή στο Θέατρο και οι ταινίες

Το 1943 ανέλαβε Πρόεδρος του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών, συμβάλλοντας καταλυτικά στην ίδρυση του Κρατικού Θεάτρου Θεσσαλονίκης. Ωστόσο, το 1947, λόγω των αριστερών πεποιθήσεών του, εκδιώχθηκε από το Εθνικό Θέατρο και εξορίστηκε στην Ικαρία, τη Μακρόνησο και τον Αϊ-Στράτη, αρνούμενος να υπογράψει δήλωση μετανοίας.

Μετά την επιστροφή του στην Αθήνα το 1952, ξεκίνησε μια νέα πορεία διοργανώνοντας ποιητικά απογεύματα στο θέατρο Μουσούρη. Ακολούθησαν συνεργασίες με θιάσους όπως της Κατερίνας Ανδρεάδη, του Αδαμάντιου Λεμού και του Λίνου Καρζή (Προμηθεύς Δεσμώτης). Από το 1955 και μετά, δημιούργησε τον δικό του θίασο μαζί με την Ασπασία Παπαθανασίου, ανεβάζοντας έργα όπως Ευγενία Γκραντέ, Βαθιές είναι οι ρίζες και Το κορίτσι με το κορδελάκι.

Το 1955 ίδρυσε το Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο και εγκαταστάθηκε στον υπαίθριο χώρο του Πεδίου του Άρεως, τον οποίο εγκαινίασε με τον Αγαπητικό της Βοσκοπούλας. Σ’ αυτό το θέατρο, με μεγάλη συμμετοχή κοινού και καλλιτεχνική επιτυχία, συνέχισε ως το 1967, υποστηρίζοντας συστηματικά το ελληνικό έργο (Ο μονοσάνδαλος, Το κορίτσι με το κορδελάκι, Η Αντιγόνη της Κατοχής, Ο Πατούχας και διασκευές από έργα του Καζαντζάκη όπως Ο Χριστός ξανασταυρώνεται και Ο Καπετάν Μιχάλης). Σποραδικά ανέβασε και κλασικό ρεπερτόριο (Ιούλιος Καίσαρ, Φουέντε Οβεχούνα). Τους χειμώνες, το ΕΛΘ φιλοξενείτο σε διάφορα θέατρα ή περιόδευε στην επαρχία, την Κύπρο και την Κωνσταντινούπολη.

Καθώς το 1968 του έγινε έξωση από το Πεδίο του Άρεως, ο Κατράκης συνέχισε την πρωταγωνιστική του πορεία, πότε με το θίασό του, πότε με άλλους πρωταγωνιστές. Το 1972 επέστρεψε στο Εθνικό Θέατρο και πρωταγωνίστησε στον Οθέλλο και τον Δον Κιχώτη, και στην Επίδαυρο στον Οιδίποδα Τύραννο (1973) και στον Προμηθέα Δεσμώτη (1974).

Αργότερα, συνεργάστηκε με την Αλίκη Βουγιουκλάκη, το ΚΘΒΕ, για να επανιδρύσει το 1977 το ΕΛΘ, ανεβάζοντας έργα Αρμπούζοφ (Φθινοπωρινή ιστορία με την Έλλη Λαμπέτη), Γκόρκι (Οι Τελευταίοι), Μπρεχτ (Συντροφιά με τον Μπρεχτ, με τη Μελίνα Μερκούρη), Λέοναρντ (Ντα), Μασάρι (Ταμπού) και τη Λειτουργία κάτω από την Ακρόπολη του Νικηφόρο​υ Βρεττάκου. Η τελευταία του εμφάνιση έγινε το 1984 στο Ηρώδειο, με το μουσικό έργο του Θόδωρου Αντωνίου Προμήθεια.

Συνεργάστηκε με πολύ σημαντικούς καλλιτέχνες (Δ. Ροντήρη, Π. Κατσέλη, Τ. Μουζενίδη, Μ. Βολανάκη, Σπ. Ευαγγελάτο, Μ. Θεοδωράκη, Σπ. Βασιλείου, Α. Κατσέλη, Τ. Καρούσο, Ελ. Χατζηαργύρη, Αν. Βαλάκου) και συμμετείχε σε εκατοντάδες εκδηλώσεις, όπου με την ανεπανάληπτη φωνή του δικαίωνε το νεοελληνικό ποιητικό λόγο. Οι αναγνώσεις του σε κείμενα νεοελληνικής λογοτεχνίας παρέμειναν κλασικές.

Ο Κατράκης έπαιξε και σε πολλές ταινίες στον κινηματογράφο. Αξιόλογες είναι οι ερμηνείες του στο Μαρίνο Κοντάρα του Γιώργου Τζαβέλα (1948), στη Συνοικία το όνειρο του Αλέκου Αλεξανδράκη (1961) στην Ηλέκτρα του Μιχάλη Κακογιάννη (1962), στο Ένας Ντελικανής του Μανόλη Σκουλούδη (1963). Βραβεύτηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ του Σαν Φρανσίσκο, για την ερμηνεία του στον ρόλο του Κρέοντα στην Αντιγόνη του Γ. Τζαβέλλα, και στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης για τη συμμετοχή του στο Συνοικία το όνειρο.

Λίγο μετά την ολοκλήρωση των γυρισμάτων της τελευταίας ταινίας Ταξίδι στα Κύθηρα, με σκηνοθέτη το Θόδωρο Αγγελόπουλο, άφησε την τελευταία του πνοή, στις 2 Σεπτεμβρίου του 1984, χτυπημένος από καρκίνο των πνευμόνων.