Σαν σήμερα, 13 Νοεμβρίου 1887: Η πρώτη «Ματωμένη Κυριακή» – Όταν το Λονδίνο πνίγηκε στο αίμα για την Ιρλανδία

Σαν σήμερα, στις 13 Νοεμβρίου του 1887, το κεντρικό Λονδίνο, η καρδιά της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, μετατράπηκε σε πεδίο μάχης, σε μια μέρα που έμελλε να μείνει στην ιστορία ως η πρώτη «Ματωμένη Κυριακή» (Bloody Sunday) της βρετανικής ιστορίας. Η αφορμή ήταν η διαδήλωση αριστερών και σοσιαλιστικών οργανώσεων κατά της βρετανικής καταπίεσης στην Ιρλανδία και των αντιλαϊκών πολιτικών της κυβέρνησης, με την άγρια καταστολή από την αστυνομία να αφήνει πίσω της έναν τραγικό απολογισμό: τρεις νεκρούς και πάνω από 400 τραυματίες.

Το πολιτικό υπόβαθρο: Η κρίση στην Ιρλανδία και η ανεργία

Το 1887 ήταν μια περίοδος έντονης κοινωνικής και πολιτικής αναταραχής στη Μεγάλη Βρετανία. Η οικονομική κρίση είχε οδηγήσει σε μεγάλη ανεργία στο Λονδίνο, αυξάνοντας τη δυσαρέσκεια των εργατικών στρωμάτων. Ταυτόχρονα, το Ιρλανδικό Ζήτημα βρισκόταν στο απόγειό του. Η κυβέρνηση του Πρωθυπουργού Ρόμπερτ Γκασκόιν-Σέσιλ (Λόρδος Σάλισμπερυ) είχε ψηφίσει τον Ιούλιο του 1887 έναν εξαιρετικά σκληρό νόμο (Coercion Act) που επέτρεπε τη σύλληψη και τη φυλάκιση Ιρλανδών ακτιβιστών χωρίς δίκη, πυροδοτώντας κύμα αντιδράσεων.

Οι ριζοσπαστικές ομάδες του Λονδίνου, συμπεριλαμβανομένης της Σοσιαλιστικής Ένωσης (Socialist League) και της Ομοσπονδίας Σοσιαλδημοκρατίας (Social Democratic Federation), αποφάσισαν να διοργανώσουν μια μεγάλη διαμαρτυρία, συνδέοντας τα αιτήματα των Ιρλανδών με τις κοινωνικές αδικίες της Αγγλίας. Ο στόχος ήταν μια μαζική πορεία προς την Trafalgar Square (Πλατεία Τραφάλγκαρ), που ήταν παραδοσιακός χώρος διαδηλώσεων.

VIRAL

Θρίλερ στη Κυψέλη: Φόβοι ότι η σορός στη βαλίτσα ενδέχεται να ανήκει στην 50χρονη Κινέζα μεταφράστρια που εξαφανίστηκε μυστηριωδώς από την Αρτέμιδα!

Σε ομηρία ένα ολόκληρο χωριό: Η σκοτεινή δράση του προέδρου κοινότητας, του αδερφού του και του πυροσβέστη με τους εμπρησμούς

Φως στο σκοτάδι: Το «μαύρο τετράδιο» του Μπάμπη Κούτσικου αποκάλυψε το κίνητρο πίσω από τη σφαγή στον βάλτο!

Η απαγόρευση και η σύγκρουση στο Trafalgar Square

Η κυβέρνηση, φοβούμενη την κλιμάκωση της βίας και της αμφισβήτησης, είχε απαγορεύσει κάθε συνάθροιση στην Trafalgar Square. Ωστόσο, οι διοργανωτές αγνόησαν την απαγόρευση, καλώντας τους πολίτες να συγκεντρωθούν.

Το μεσημέρι της 13ης Νοεμβρίου, χιλιάδες διαδηλωτές, χωρισμένοι σε διάφορες πομπές, ξεκίνησαν την πορεία τους προς την πλατεία. Υπολογίζεται ότι συμμετείχαν περίπου 10.000 διαδηλωτές και, σύμφωνα με ορισμένες πηγές, έως και 75.000 υποστηρικτές που παρακολουθούσαν.

Η απάντηση της κυβέρνησης ήταν άμεση και βίαιη. Εκατοντάδες άνδρες της Μητροπολιτικής Αστυνομίας, υποστηριζόμενοι από 1.000 στρατιώτες (πεζοναύτες και ιππείς), είχαν αποκλείσει την πλατεία. Καθώς οι διαδηλωτές προσπάθησαν να σπάσουν τον κλοιό, η αστυνομία εξαπέλυσε μια άγρια επίθεση.

Χρησιμοποιήθηκαν γοφόδαρτα (κλομπ), γροθιές και κλωτσιές, με σκοπό τη διάλυση του πλήθους. Οι συγκρούσεις ήταν σφοδρές και κράτησαν ώρες.

Ο τραγικός απολογισμός και η πολιτική κληρονομιά

Το αποτέλεσμα της αστυνομικής βίας ήταν τρομακτικό. Η ημέρα τελείωσε με έναν απολογισμό που σοκάρισε τη βρετανική κοινή γνώμη: τρεις νεκροί (δύο διαδηλωτές και ένας αστυνομικός), δεκάδες συλλήψεις και πάνω από 400 τραυματίες, πολλοί εκ των οποίων ήταν σοβαρά χτυπημένοι από τα γοφόδαρτα. Ανάμεσα στους τραυματίες ήταν και ηλικιωμένοι, γυναίκες, ακόμα και μέλη του Κοινοβουλίου που συμμετείχαν στην πορεία.

Η πρώτη Ματωμένη Κυριακή του 1887 έμεινε στην ιστορία ως ένα κλασικό παράδειγμα κρατικής βίας και απέδειξε πόσο βαθιά ήταν η δυσαρέσκεια των εργατικών στρωμάτων, η οποία συνδέθηκε με το εθνικό ζήτημα της Ιρλανδίας.

Το 1887 είναι γνωστό ως η πρώτη από τις τέσσερις «Ματωμένες Κυριακές» της βρετανικής ιστορίας. Ακολούθησαν: η Ματωμένη Κυριακή του Δουβλίνου (1920), η Ματωμένη Κυριακή του Ντέρι (1972) και η Ματωμένη Κυριακή του Λονδίνου (1972, που αφορούσε επίθεση του IRA).

Η 13η Νοεμβρίου 1887 δεν ήταν απλώς μια ημέρα συγκρούσεων, αλλά ένα κομβικό σημείο για το βρετανικό εργατικό κίνημα. Η αστυνομική βία προκάλεσε την οργή των πολιτών και συνέβαλε στην πολιτικοποίηση πολλών ριζοσπαστών, δίνοντας ώθηση στις σοσιαλιστικές και εργατικές οργανώσεις που αργότερα οδήγησαν στη δημιουργία του Εργατικού Κόμματος.