Σαν σήμερα, 12 Νοεμβρίου 1940: Η «ντροπή» του Άξονα και η μοιραία διαταγή του Χίτλερ για την Ελλάδα

Σαν σήμερα, στις 12 Νοεμβρίου του 1940, μόλις δεκαπέντε ημέρες μετά την έναρξη του Ελληνοϊταλικού Πολέμου, ο Αδόλφος Χίτλερ, έξαλλος από την παταγώδη αποτυχία των δυνάμεων του Μπενίτο Μουσολίνι στο Αλβανικό Μέτωπο και τη νικηφόρα ελληνική αντεπίθεση, εξέδωσε μία διαταγή που θα άλλαζε ριζικά τον σχεδιασμό του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου: την εντολή προς το Γενικό Επιτελείο του να εκπονήσει σχέδιο και να προετοιμάσει επίθεση κατά της Ελλάδας. Αυτή η απόφαση, που οδήγησε στην Επιχείρηση «Μαρίτα» και την εισβολή του Απριλίου του 1941, δεν ήταν απλώς μια στρατιωτική κίνηση, αλλά ένα γεωπολιτικό αναγκαίο κακό για τον Φύρερ, το οποίο, σύμφωνα με πολλούς ιστορικούς, συνέβαλε καθοριστικά στην μετέπειτα ήττα του στη Σοβιετική Ένωση.

Ο φόβος του «πονεμένου» πλευρού

Η αρχική στάση του Χίτλερ απέναντι στην Ελλάδα ήταν αυτή της φιλικής ουδετερότητας, καθώς το ενδιαφέρον του επικεντρωνόταν πλήρως στην επικείμενη, και κομβικής σημασίας, εισβολή στη Σοβιετική Ένωση (Επιχείρηση «Μπαρμπαρόσα»), την οποία προετοίμαζε για τον Μάιο του 1941. Ο Χίτλερ θεωρούσε τα Βαλκάνια ως ένα «πλευρό» που έπρεπε να παραμείνει ήσυχο και να εξασφαλίζει τη ροή σημαντικών πρώτων υλών, όπως το πετρέλαιο από τη Ρουμανία, προς τη γερμανική πολεμική μηχανή.

Η απρόσεκτη και μονομερής επίθεση του Ιταλού δικτάτορα Μουσολίνι κατά της Ελλάδας στις 28 Οκτωβρίου 1940, χωρίς να έχει λάβει την πλήρη έγκριση του Χίτλερ, ήρθε να ανατρέψει αυτόν τον σχεδιασμό. Ο Μουσολίνι, ο οποίος ήθελε να «ισοφαρίσει» τις γερμανικές στρατιωτικές επιτυχίες, είχε διαβεβαιώσει τον Χίτλερ ότι η Ελλάδα θα καταλαμβανόταν σε λίγες μόλις εβδομάδες. Ωστόσο, η πραγματικότητα αποδείχθηκε εντελώς διαφορετική. Η σθεναρή ελληνική αντίσταση και η γρήγορη μετατροπή της ιταλικής επίθεσης σε ταπεινωτική οπισθοχώρηση, δημιούργησαν ένα κενό ισχύος στη Βαλκανική Χερσόνησο.

Η διαταγή της 12ης Νοεμβρίου: «Μαρίτα» εν όψει

Η νικηφόρα ελληνική αντεπίθεση που εκδηλώθηκε στις αρχές Νοεμβρίου, η συνεχής προέλαση των ελληνικών δυνάμεων εντός του Αλβανικού εδάφους και η σύλληψη χιλιάδων Ιταλών αιχμαλώτων, κατέστησαν σαφές στον Χίτλερ ότι ο Άξονας βρισκόταν αντιμέτωπος με μια δημόσια στρατιωτική ντροπή. Η κατάσταση πλέον απειλούσε άμεσα τα γερμανικά συμφέροντα και τον στρατηγικό σχεδιασμό για την «Μπαρμπαρόσα».

VIRAL

Η μεγαλύτερη απάτη «υπαλλήλων» ΔΕΔΔΗΕ: Γόνος της μεγαλύτερης εφοπλιστικής οικογένειας έχασε πάνω από 1 εκ. ευρώ

Ανησυχία στα Πετράλωνα: Τι συμβαίνει με τα διπλανά κτίρια – Συγκλονίζει η μαρτυρία ενοικιαστή της πολυκατοικίας [βίντεο]

Σοκ στην Θεσσαλονίκη: «Ο γιατρός μου έριξε στην πληγή ένα υγρό και μετά από λίγα λεπτά μύρισα καμμένο» – Συγκλονίζει το θύμα [βίντεο]

Η διαταγή του Χίτλερ της 12ης Νοεμβρίου 1940, γνωστή ως Οδηγία αριθ. 18, ήταν η απάντηση στην αποτυχία του «φίλου» Μουσολίνι. Αν και το τελικό σχέδιο, η Επιχείρηση «Μαρίτα», οριστικοποιήθηκε αργότερα τον Δεκέμβριο, η εντολή αυτή σηματοδοτούσε την αρχή του τέλους για την ελληνική ανεξαρτησία στον πόλεμο. Η διαταγή ζητούσε την «κατάληψη της ηπειρωτικής Ελλάδας» προκειμένου να αποτραπεί η δημιουργία ενός «βρετανικού προγεφυρώματος» στα Βαλκάνια. Ο Χίτλερ φοβόταν ότι η βρετανική παρουσία στην Ελλάδα, η οποία παρείχε αεροπορική υποστήριξη και είχε καταλάβει στρατηγικά σημεία όπως η Κρήτη, θα μπορούσε να απειλήσει τις ρουμανικές πετρελαιοπηγές και, κυρίως, να εκθέσει το νότιο πλευρό του επερχόμενου γερμανικού μετώπου στην Ανατολή.

Η μοιραία καθυστέρηση

Η απόφαση για επίθεση στην Ελλάδα, όσο αναγκαία και αν φαινόταν για τα συμφέροντα του Άξονα, είχε καταστροφικές συνέπειες για τον συνολικό γερμανικό σχεδιασμό. Η εμπλοκή των δυνάμεων της Βέρμαχτ στα Βαλκάνια, η οποία περιελάμβανε και την εισβολή στη Γιουγκοσλαβία τον Απρίλιο του 1941, ανάγκασε τον Χίτλερ να αναβάλει την έναρξη της Επιχείρησης «Μπαρμπαρόσα» κατά της Σοβιετικής Ένωσης.

Η αναβολή αυτή, που μετατόπισε την επίθεση από τα μέσα Μαΐου στις 22 Ιουνίου 1941, ήταν μοιραία. Οι καθυστερήσεις που προκλήθηκαν από την ελληνική και τη γιουγκοσλαβική αντίσταση, σε συνδυασμό με την ανάγκη αναδιοργάνωσης και μετακίνησης των γερμανικών μεραρχιών από τα Βαλκάνια προς το Ανατολικό Μέτωπο, είχαν ως αποτέλεσμα οι γερμανικές δυνάμεις να μην προλάβουν να καταλάβουν το Λένινγκραντ και τη Μόσχα πριν από την έναρξη του σκληρού ρωσικού χειμώνα του 1941. Η ακινητοποίηση των γερμανικών στρατευμάτων στα παγωμένα ρωσικά εδάφη αποτέλεσε την αρχή της ήττας του Τρίτου Ράιχ.

Συνεπώς, η διαταγή που εκδόθηκε σαν σήμερα, 12 Νοεμβρίου 1940, εξαιτίας του ελληνικού έπους, υπήρξε ένα κομβικό σημείο στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Απέδειξε όχι μόνο την ηθική και στρατιωτική αξία της Ελλάδας ως εμπόδιου στις δυνάμεις του Άξονα, αλλά και την αλυσιδωτή αντίδραση που προκάλεσε, οδηγώντας σε μια καθυστέρηση που αποδείχθηκε στρατηγικά ανεπανόρθωτη για τον Αδόλφο Χίτλερ.