Σαν σήμερα, 10 Ιουλίου 1960: Η Σοβιετική Ένωση νικά 2-1 τη Γιουγκοσλαβία Παρίσι και κατακτά το πρώτο Euro

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Το Ευρωπαϊκό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου, γνωστό και ως Euro, αποτελεί σήμερα μία από τις μεγαλύτερες αθλητικές διοργανώσεις παγκοσμίως. Ωστόσο, η δημιουργία του δεν ήταν εύκολη υπόθεση. Όπως κάθε θεσμός που στόχευε στην ένωση των λαών, έτσι και το Euro ξεκίνησε ως μια φιλόδοξη γαλλική ιδέα, που χρειάστηκε χρόνο και επιμονή για να υλοποιηθεί.

Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η ιδέα της Ενωμένης Ευρώπης άρχισε να αποκτά δυναμική, και μαζί της ωρίμασε η σκέψη για ένα πρωτάθλημα που θα έφερνε κοντά τις εθνικές ομάδες της ηπείρου. Ενώ άλλες ήπειροι είχαν ήδη ξεκινήσει παρόμοια εγχειρήματα, η Ευρώπη παρέμενε διστακτική.

Ο εμπνευστής αυτής της ιδέας ήταν ο Ανρί Ντελονέ, ο πρώτος γραμματέας της UEFA, που ιδρύθηκε το 1954. Ο Ντελονέ είχε ήδη από το 1927 προτείνει στη FIFA τη δημιουργία ενός τουρνουά με τη συμμετοχή όλων των ευρωπαϊκών ποδοσφαιρικών ενώσεων. Παρά την υποστήριξη της γαλλικής αθλητικής εφημερίδας L’Equipe, η πρότασή του δεν βρήκε άμεση ανταπόκριση, κυρίως από τις ομοσπονδίες των μεγάλων χωρών.

Από τον Ανρί στον Πιερ Ντελονέ

Δυστυχώς, ο Ανρί Ντελονέ δεν πρόλαβε να δει την ιδέα του να γίνεται πραγματικότητα, καθώς έφυγε από τη ζωή το 1955. Τη σκυτάλη ανέλαβε ο γιος του, Πιερ Ντελονέ, ο οποίος, ως γενικός γραμματέας της UEFA, κατάφερε να υλοποιήσει το όραμα του πατέρα του. Το πρώτο Ευρωπαϊκό Κύπελλο Ποδοσφαίρου, γνωστό ως Κύπελλο Εθνών «Ανρί Ντελονέ», ξεκίνησε το 1958, με την τελική φάση να διεξάγεται στη Γαλλία τον Ιούλιο του 1960.

Η Πρεμιέρα και οι απουσίες

Η πρώτη διοργάνωση, αν και ιστορική, δεν είχε την υποστήριξη όλων των ευρωπαϊκών χωρών. Από τις 17 χώρες που συμμετείχαν, έλειπαν σημαντικές δυνάμεις όπως η Αγγλία, η Σκωτία, η Ιταλία, η Ολλανδία, η Δυτική Γερμανία και η Σουηδία. Παρά τις απουσίες, η επιτυχία του τουρνουά ήταν τέτοια που οι απόντες αναθεώρησαν τη στάση τους, αναγνωρίζοντας τη δυναμική και την απήχηση του θεσμού στους φιλάθλους.

Η αυλαία του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος άνοιξε με επιτυχία, θέτοντας τις βάσεις για μια διοργάνωση που θα εξελισσόταν σε σύμβολο ενότητας και αθλητικής αριστείας. Από τότε, το Euro συνεχίζει να ενώνει τους λαούς της Ευρώπης, προσφέροντας μοναδικές στιγμές και αξέχαστες ποδοσφαιρικές αναμετρήσεις.

Ο πρώτος αγώνας

Το εναρκτήριο λάκτισμα για το Κύπελλο Εθνών πραγματοποιήθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου του 1958 στο κεντρικό στάδιο της Μόσχας. Σε εκείνη την ιστορική μέρα, πάνω από 100.000 άνθρωποι παρακολούθησαν τη Σοβιετική Ένωση να επικρατεί της Ουγγαρίας με 3-1. Το πρώτο τέρμα της διοργάνωσης σημειώθηκε από τον Ρώσο Anatoli Ilyin, πέντε λεπτά μετά την έναρξη του αγώνα.

Από τη διοργάνωση, κατά την οποία κυριάρχησαν οι χώρες του κομμουνιστικού μπλοκ, δεν έλειψαν και οι πολιτικές εντάσεις. Η Ισπανία, υπό τη δικτατορία του φασίστα Φρανθίσκο Φράνκο, αρνήθηκε να παίξει με τη Σοβιετική Ένωση, η οποία πέρασε τελικά χωρίς αγώνα στους ημιτελικούς της διοργάνωσης. Η αφήγηση του φασιστικού καθεστώτος εκείνη την περίοδο δεν επέτρεπε μια ήττα από τους κομμουνιστές. Στους τέσσερις φιναλίστ ήταν ακόμη δύο χώρες του ανατολικού μπλοκ: Η Τσεχοσλοβακία και η Γιουγκοσλαβία. Η τετράδα συμπληρώθηκε με τη Γαλλία, η οποία στην πορεία της είχε αποκλείσει την Πορτογαλία, την Αυστρία, αλλά και την Ελλάδα (σημ: με συνολικό σκορ 8-2 / Στο πρώτο αγώνα στη Γαλλία 7-1 και στο δεύτερο στην Ελλάδα 1-1).

Τα στιγμιότυπα από το Ελλάδα – Γαλλία

Ο θρίαμβος των χωρών του ανατολικού μπλοκ ολοκληρώθηκε με την πρόκριση στον τελικό της Γιουγκοσλαβίας και της Σοβιετικής Ένωσης. Η Γιουγκοσλαβία απέκλεισε τη Γαλλία με 5-4 σε έναν συναρπαστικό αγώνα, ενώ η Σοβιετική Ένωση επικράτησε εύκολα της Τσεχοσλοβακίας με 3-0.

Οι δύο φιναλίστ του πρώτου Ευρωπαϊκού Κυπέλλου συναντήθηκαν στο στάδιο Παρκ Ντε Πρενς του Παρισιού στις 10 Ιουλίου του 1960. Το ταλέντο των Γιουγκοσλάβων ήταν αδιαμφισβήτητο, όμως απέναντί τους βρήκαν την παθιασμένη άμυνα των Σοβιετικών και τον Lev Yashin, τον θρυλικό τερματοφύλακα τους που είχε κλέψει τις εντυπώσεις με τις επιδόσεις του κατά τη διάρκεια της διοργάνωσης. Οι Γιουγκοσλάβοι κυριάρχησαν επί 90 λεπτά, προηγήθηκαν με το γκολ του Milan Galić, αλλά ισοφαρίστηκαν από τον Slava Metreveli και το παιχνίδι οδηγήθηκε στην παράταση. Εκεί ο Viktor Ponedelnik αναδείχθηκε σε ήρωα του πρώτου Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος, καθώς με δική του κεφαλιά στο 113 χάρισε τη νίκη στου Σοβιετικούς και το πρώτο τρόπαιο.

Ο τελικός

Την τρίτη θέση κατέκτησε η Τσεχοσλοβακία που επικράτησε στον μικρό τελικό της Γαλλίας με 2-0.

«Υπάρχουν ορισμένοι αγώνες και κάποια γκολ που είναι πραγματικά ξεχωριστά. Υπάρχει μια κορυφαία στιγμή στη ζωή ενός αθλητή. Εκείνη η ημέρα ήταν το δικό μου λαμπρό αστέρι», δήλωσε αργότερα ο Ponedelnik. Όσο για το Ευρωπαϊκό Κύπελλο Εθνών, η διοργάνωση του 1960 ήταν μόλις η πρώτη σελίδα ενός μεγάλου κεφαλαίου της ποδοσφαιρικής ιστορίας.