Σαν σήμερα 1 Ιουλίου 2015: Ο Αλέξης Τσίπρας καλεί τους πολίτες να ψηφίσουν «Όχι» στο δημοψήφισμα

Σαν σήμερα την 1η Ιουλίου 2015, η Ελλάδα βρισκόταν στην πιο κρίσιμη ίσως πολιτική και οικονομική καμπή της σύγχρονης ιστορίας της. Η χώρα είχε ήδη εισέλθει σε περίοδο έντονης αβεβαιότητας, με τις τράπεζες να παραμένουν κλειστές, τους περιορισμούς στην κίνηση κεφαλαίων (capital controls) να έχουν τεθεί σε ισχύ και τους πολίτες να σχηματίζουν μεγάλες ουρές έξω από τα ΑΤΜ, όπου μπορούσαν να σηκώσουν έως 60 ευρώ ημερησίως. Μέσα σε αυτό το ιδιαίτερα φορτισμένο κλίμα, ο τότε πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας απηύθυνε νέο τηλεοπτικό διάγγελμα προς τον ελληνικό λαό, λίγες ημέρες πριν από το δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου. Στο μήνυμά του κάλεσε τους πολίτες να στηρίξουν την κυβερνητική επιλογή και να ψηφίσουν «Όχι» στην πρόταση των δανειστών, υποστηρίζοντας ότι ένα ισχυρό αποτέλεσμα θα ενίσχυε τη διαπραγματευτική θέση της Ελλάδας απέναντι στους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Ο πρωθυπουργός επιχείρησε παράλληλα να καθησυχάσει την κοινή γνώμη, διαβεβαιώνοντας πως δεν υπήρχε κανένα σχέδιο εξόδου της χώρας από την Ευρωζώνη. «Δεν έχω κρυφό σχέδιο εξόδου της χώρας από το ευρώ», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η επιδίωξη της κυβέρνησης ήταν μια καλύτερη και πιο βιώσιμη συμφωνία με τους εταίρους, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η ευρωπαϊκή πορεία της Ελλάδας.

Αλέξης Τσίπρας δημοψήφισμα

Το δημοψήφισμα είχε προκηρυχθεί αιφνιδιαστικά λίγες ημέρες νωρίτερα, προκαλώντας έντονες πολιτικές αντιδράσεις τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Οι πολίτες καλούνταν να απαντήσουν εάν αποδέχονταν ή απέρριπταν την πρόταση συμφωνίας που είχαν καταθέσει οι θεσμοί και οι πιστωτές της χώρας στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για το ελληνικό πρόγραμμα διάσωσης.

Η προεκλογική περίοδος που ακολούθησε ήταν από τις πιο πολωμένες των τελευταίων δεκαετιών. Οι υποστηρικτές του «Όχι» υποστήριζαν ότι η απόρριψη της πρότασης θα έδινε στην κυβέρνηση ισχυρότερη διαπραγματευτική εντολή για μια δικαιότερη συμφωνία. Από την άλλη πλευρά, όσοι τάσσονταν υπέρ του «Ναι» εξέφραζαν φόβους ότι η επιλογή αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει τη χώρα εκτός Ευρωζώνης και να επιδεινώσει περαιτέρω την οικονομική κατάσταση. Την ίδια περίοδο, η καθημερινότητα των πολιτών είχε αλλάξει δραματικά. Οι περιορισμοί στις τραπεζικές συναλλαγές δυσκόλευαν τις επιχειρήσεις, ενώ η αβεβαιότητα επηρέαζε κάθε πτυχή της οικονομικής ζωής. Οι εικόνες με τις ουρές στα ΑΤΜ, τις συζητήσεις στις πλατείες και τις έντονες αντιπαραθέσεις στα μέσα ενημέρωσης αποτύπωναν το κλίμα μιας κοινωνίας βαθιά διχασμένης.

VIRAL

Η εξοργιστική αποκάλυψη για τα Πετράλωνα και την πολυκατοικία του τρόμου! Οργή από όσα έρχονται στο φως

«Έφυγε» ο «Ταμτάκος»: Η άγνωστη ζωή του Μόσιου – Η καριέρα, ο θάνατος της αρραβωνιαστικιάς του και η 18 χρόνια νεότερη σύζυγός του

Φωτιά στο Ωραιόκαστρο: Αγωνίστηκε να σώσει το σπίτι του ο πατέρας που πέθανε – Αναμένεται η ταυτοποίηση της σορού του γιου του

Τσίπρας

Τέσσερις ημέρες αργότερα, στις 5 Ιουλίου 2015, οι Έλληνες προσήλθαν στις κάλπες. Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος ανέδειξε νικητή το «Όχι» με ποσοστό περίπου 61,3%, έναντι 38,7% του «Ναι». Παρότι το αποτέλεσμα θεωρήθηκε ιστορικό, οι εξελίξεις που ακολούθησαν υπήρξαν ραγδαίες. Η κυβέρνηση συνέχισε τις διαπραγματεύσεις με τους Ευρωπαίους εταίρους και, λίγες ημέρες αργότερα, κατέληξε σε νέα συμφωνία οικονομικής στήριξης, η οποία περιλάμβανε νέα δημοσιονομικά μέτρα και μεταρρυθμίσεις.

Έντεκα χρόνια μετά, τα γεγονότα του καλοκαιριού του 2015 εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο πολιτικής και ιστορικής συζήτησης. Για πολλούς, το δημοψήφισμα αποτέλεσε κορυφαία στιγμή έκφρασης της λαϊκής βούλησης. Για άλλους, υπήρξε μία περίοδος που κορύφωσε την οικονομική αβεβαιότητα και οδήγησε σε δύσκολες αποφάσεις. Σε κάθε περίπτωση, η 1η Ιουλίου 2015 παραμένει μία ημερομηνία που σηματοδότησε μία από τις πιο καθοριστικές στιγμές της σύγχρονης ελληνικής πολιτικής ιστορίας, λίγες μόλις ημέρες πριν από ένα δημοψήφισμα που έμελλε να αφήσει ισχυρό αποτύπωμα στη χώρα.