Σαν σήμερα, 07 Απριλίου 1939: Η Ιταλία εισβάλλει και καταλαμβάνει την Αλβανία

Είναι Μεγάλη Παρασκευή για την καθολική Ευρώπη του 1939. Ενώ οι λαοί της ηπείρου προετοιμάζονται για το Πάσχα, οι σειρήνες του πολέμου ηχούν στις ακτές της Αδριατικής. Στις 7 Απριλίου 1939, οι δυνάμεις της φασιστικής Ιταλίας του Μπενίτο Μουσολίνι εξαπολύουν μια κεραυνοβόλα στρατιωτική επιχείρηση εναντίον της Αλβανίας. Μέσα σε λίγες ημέρες, μια κυρίαρχη χώρα παύει να υφίσταται, ο βασιλιάς της τρέπεται σε φυγή και ο Άξονας εδραιώνει την παρουσία του στη «μαλακή υπογάστρια» της Ευρώπης, ανοίγοντας διάπλατα την πόρτα για τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η εισβολή αυτή δεν ήταν ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά η κορύφωση της επεκτατικής πολιτικής του Duce, ο οποίος ονειρευόταν την αναβίωση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και τη μετατροπή της Μεσογείου σε «Mare Nostrum» (Η δική μας θάλασσα).
Το παρασκήνιο: Από την κηδεμονία στην προσάρτηση
Η Αλβανία βρισκόταν ήδη από τη δεκαετία του 1920 υπό την ασφυκτική οικονομική και πολιτική επιρροή της Ρώμης. Ο βασιλιάς Ζόγου Α’, προκειμένου να εκσυγχρονίσει τη χώρα του, είχε υπογράψει σειρά συμφωνιών που έδιναν στην Ιταλία τον έλεγχο των λιμανιών, των πρώτων υλών (κυρίως πετρελαίου) και του στρατιωτικού εξοπλισμού.
Ωστόσο, το 1939 οι ισορροπίες άλλαξαν. Ο Μουσολίνι, βλέποντας τον Αδόλφο Χίτλερ να προσαρτά την Αυστρία και την Τσεχοσλοβακία χωρίς ουσιαστική αντίδραση από τις μεγάλες δυνάμεις, ένιωσε την ανάγκη να επιδείξει τη δική του ισχύ. Η Αλβανία ήταν ο ευκολότερος στόχος. Τον Μάρτιο του 1939, η Ρώμη απέστειλε τελεσίγραφο στα Τίρανα, ζητώντας την πλήρη υποταγή της χώρας. Ο Ζόγου αρνήθηκε, αλλά ήταν ήδη πολύ αργά.
Η εισβολή: 22.000 στρατιώτες εναντίον μιας ανύπαρκτης άμυνας
Τα χαράματα της 7ης Απριλίου, ο ιταλικός στόλος εμφανίστηκε μπροστά στα λιμάνια του Δυρραχίου, του Αυλώνα, των Αγίων Σαράντα και του Σενγκίν. Περίπου 22.000 στρατιώτες, υποστηριζόμενοι από εκατοντάδες αεροπλάνα και τεθωρακισμένα, άρχισαν να αποβιβάζονται. Η αλβανική αντίσταση ήταν σποραδική και απέλπιδα. Στο Δυρράχιο, ο μουσαφίρης (αξιωματικός της χωροφυλακής) Μούγιο Ουλκινάκου ηγήθηκε μιας μικρής ομάδας που καθυστέρησε για λίγες ώρες τους Ιταλούς, πέφτοντας ηρωικά στο πεδίο της μάχης. Όμως, η διαφορά δυναμικότητας ήταν χαοτική. Ο αλβανικός στρατός, εκπαιδευμένος και εξοπλισμένος από τους ίδιους τους Ιταλούς τα προηγούμενα χρόνια, κατέρρευσε σχεδόν αμέσως. Ο βασιλιάς Ζόγου, συνειδητοποιώντας ότι η πτώση των Τιράνων ήταν θέμα ωρών και φοβούμενος τη σύλληψή του, εγκατέλειψε το παλάτι μαζί με τη βασίλισσα Γεραλδίνη και τον νεογέννητο γιο τους, Λέκα, διαφεύγοντας προς την Ελλάδα μέσω της Φλώρινας.
Η «Προσωπική Ένωση» και η προετοιμασία για την Ελλάδα
Στις 12 Απριλίου, το αλβανικό κοινοβούλιο, υπό την πίεση των ιταλικών λογχών, ψήφισε την καθαίρεση του Ζόγου και προσέφερε το στέμμα της χώρας στον Ιταλό βασιλιά Βίκτωρα Εμμανουήλ Γ’. Η Αλβανία δεν ονομάστηκε «αποικία», αλλά ενώθηκε με την Ιταλία σε μια «προσωπική ένωση». Στην πραγματικότητα, έγινε το προγεφύρωμα του φασισμού στα Βαλκάνια. Η κατάληψη της Αλβανίας σήμανε τον κώδωνα του κινδύνου για την Αθήνα. Τα ελληνοαλβανικά σύνορα έγιναν πλέον ελληνοϊταλικά. Ο Ιωάννης Μεταξάς, βλέποντας τις ιταλικές μεραρχίες να συσσωρεύονται στην Ήπειρο, ξεκίνησε έναν αγώνα δρόμου για την οχύρωση της χώρας και την προετοιμασία του Ελληνικού Στρατού για την αναπόφευκτη σύγκρουση που θα ερχόταν 18 μήνες αργότερα.
Η σημασία της 7ης Απριλίου στην παγκόσμια ιστορία
Η εισβολή στην Αλβανία ήταν το τελευταίο μεγάλο «εύκολο» βήμα του Άξονα πριν από την εισβολή της Γερμανίας στην Πολωνία τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους. Κατέδειξε τη διεθνή ανυπαρξία της Κοινωνίας των Εθνών και την αποτυχία της πολιτικής του «κατευνασμού». Για τον αλβανικό λαό, ξεκίνησε μια περίοδος κατοχής που θα διαρκούσε μέχρι το 1944, η οποία θα σημαδευόταν από τη γέννηση ενός ισχυρού αντάρτικου κινήματος αλλά και από βαθιές εσωτερικές διαιρέσεις.
Διαβάστε επίσης
Σήμερα, η επέτειος της 7ης Απριλίου 1939 παραμένει ένα μάθημα για το πώς η γεωπολιτική αμετρία και οι επεκτατικές ιδεολογίες μπορούν να μετατρέψουν μια ολόκληρη περιοχή σε πεδίο μάχης. Ήταν η ημέρα που η Ιταλία πίστεψε ότι έγινε αυτοκρατορία, μόνο και μόνο για να ανακαλύψει στα βουνά της Πίνδου, λίγο αργότερα, ότι η ιστορία δεν γράφεται μόνο με αριθμούς και τελεσίγραφα.






0 ΣΧΟΛΙΑ