Σαν σήμερα, 06 Νοεμβρίου 1986: Το σκάνδαλο που «έσκισε» την προεδρία – Όταν ο Ρίγκαν πούλησε όπλα στο Ιράν για τους Κόντρας

Σαν σήμερα, τον Νοέμβριο του 1986 (αν και η αποκάλυψη ήρθε στις 3 Νοεμβρίου από λιβανέζικο περιοδικό), ξέσπασε στις Ηνωμένες Πολιτείες ένα από τα μεγαλύτερα πολιτικά σκάνδαλα του 20ού αιώνα: η Υπόθεση Ίραν-Κόντρας (Iran-Contra Affair). Ο αμερικανικός Τύπος και οι μετέπειτα έρευνες αποκάλυψαν ότι αξιωματούχοι του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας (NSC), κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης του Ρόναλντ Ρίγκαν, είχαν προβεί σε δύο παράνομες και αντικρουόμενες μυστικές επιχειρήσεις:

Την πώληση όπλων στο Ιράν (παρά το εμπάργκο όπλων) με σκοπό την απελευθέρωση Αμερικανών ομήρων που κρατούνταν στον Λίβανο από την Χεζμπολάχ (ομάδα με ιρανικούς δεσμούς).

Τη διοχέτευση των κερδών από αυτές τις πωλήσεις όπλων στους αντικομμουνιστές αντάρτες «Κόντρας» στη Νικαράγουα, παρακάμπτοντας την ρητή απαγόρευση του Κογκρέσου (γνωστή ως Boland Amendment).

VIRAL

Τραγωδία στην Καλλιθέα: Διαμελίστηκε οδηγός μηχανής αφού παρέσυρε πεζή – Βίντεο από το σημείο

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Στην φυλακή γνωστός Έλληνας τραγουδιστής: Κατηγορείται για αποπλάνηση ανήλικης κατ΄εξακολούθηση – Τι συνέβη

Το διπλό δίλημμα του Ρίγκαν

Το σκάνδαλο φανέρωσε τη βαθιά αντίφαση στην εξωτερική πολιτική του Ρίγκαν. Ο πρόεδρος είχε δύο «εμμονές»:

• Απελευθέρωση ομήρων: Ο Ρίγκαν ήταν εξαιρετικά απογοητευμένος από την αδυναμία του να εξασφαλίσει την απελευθέρωση των επτά Αμερικανών ομήρων που κρατούσαν τρομοκράτες. Η αποστολή όπλων στο Ιράν (το οποίο ήταν σε πόλεμο με το Ιράκ) έγινε με την ελπίδα ότι θα βελτιώσει τις σχέσεις και το Ιράν θα επηρέαζε την Χεζμπολάχ να απελευθερώσει τους ομήρους. Η συμφωνία «όπλα αντί ομήρων» παραβίαζε τη δημόσια δέσμευση του Ρίγκαν να μην διαπραγματεύεται ποτέ με τρομοκράτες.
• Στήριξη των Κόντρας: Ο Ρίγκαν είχε υποσχεθεί να βοηθήσει τις αντικομμουνιστικές εξεγέρσεις παγκοσμίως (Reagan Doctrine). Οι Κόντρας (Contras), οι αντάρτες που μάχονταν το αριστερό καθεστώς των Σαντινίστας στη Νικαράγουα, ήταν ο κύριος στόχος της στήριξης. Όμως, το Κογκρέσο είχε απαγορεύσει ρητά τη χρηματοδότησή τους μέσω των Boland Amendments (1984), καθιστώντας κάθε κυβερνητική βοήθεια παράνομη.

Ο Πυρήνας του Σχεδίου: Όλιβερ Νορθ και το «Enterprise»

Ο άνθρωπος-κλειδί στη διοχέτευση των κεφαλαίων ήταν ο Υπολοχαγός Όλιβερ Νορθ (Lt. Col. Oliver North), μέλος του NSC. Ο Νορθ, με την έγκριση του τότε Συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας, Αντιναυάρχου Τζον Πόιντεξτερ (John Poindexter), δημιούργησε ένα μυστικό δίκτυο μεταφοράς όπλων (γνωστό ως “the Enterprise”) και υπερκοστολόγησε τα όπλα που πωλούνταν στο Ιράν.

• Διακίνηση Κεφαλαίων: Μέρος των $48 εκατομμυρίων$ που πλήρωσε το Ιράν για τους πυραύλους TOW και τα ανταλλακτικά HAWK διοχετεύτηκε κρυφά σε λογαριασμούς που χρησιμοποιούσε ο Νορθ για τη στήριξη των Κόντρας.
• Μυστικότητα: Η πώληση όπλων στο Ιράν έγινε αρχικά μέσω του Ισραήλ, ενώ αργότερα ο Νορθ άρχισε να πουλά απευθείας όπλα στο Ιράν. Ο Νορθ μάλιστα παραδέχθηκε αργότερα ότι είχε καταστρέψει αποδεικτικά στοιχεία και είχε παραπλανήσει το Κογκρέσο.

Η αποκάλυψη και οι συνέπειες

Η αποκάλυψη του σκανδάλου δεν ήρθε από την επίσημη έρευνα, αλλά από τη σύλληψη του Γιουτζήν Χάσενφους (Eugene Hasenfus), ενός Αμερικανού πιλότου που συνελήφθη στη Νικαράγουα, αφού το αεροπλάνο που μετέφερε όπλα στους Κόντρας καταρρίφθηκε. Λίγο αργότερα, τον Νοέμβριο του 1986, το λιβανέζικο περιοδικό Ash-Shiraa δημοσίευσε την ιστορία της πώλησης όπλων στο Ιράν.

Αν και ο Πρόεδρος Ρίγκαν ουδέποτε κατηγορήθηκε και ισχυρίστηκε ότι δεν γνώριζε για τη διοχέτευση των κεφαλαίων στους Κόντρας, το σκάνδαλο «αμαύρωσε» τη δημόσια εικόνα του. Πολλοί αξιωματούχοι της διοίκησής του, όπως ο Νορθ και ο Πόιντεξτερ, καταδικάστηκαν, αν και οι ποινές τους αργότερα ακυρώθηκαν. Ο Πρόεδρος Τζορτζ Χ. Ου. Μπους αργότερα έδωσε προεδρική χάρη σε άλλα βασικά πρόσωπα της υπόθεσης, συμπεριλαμβανομένου του πρώην Υπουργού Άμυνας Κάσπαρ Γουάινμπεργκερ.

Η Υπόθεση Ίραν-Κόντρας, που αποκαλύφθηκε σαν σήμερα, απέδειξε μια «ζηλωτή παραβίαση» των νομοθετικών περιορισμών στην εξωτερική πολιτική, και προκάλεσε σοβαρή, αν και προσωρινή, απώλεια αξιοπιστίας των ΗΠΑ ως αντιπάλου της τρομοκρατίας.