Σαν σήμερα, 05 Νοεμβρίου 1968: Ο θρίαμβος του Νίξον τις προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ και η άνοδος του Ελληνοαμερικανού Άγκνιου

Σαν σήμερα, στις 5 Νοεμβρίου του 1968, η αμερικανική πολιτική σκηνή βίωσε μια από τις πιο οριακές και δραματικές αναμετρήσεις της ιστορίας της. Ο Ρεπουμπλικάνος υποψήφιος Ρίτσαρντ Νίξον κέρδισε τις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ, επιστρέφοντας θριαμβευτικά στο πολιτικό προσκήνιο μετά την ήττα του το 1960. Η νίκη του, ωστόσο, ήταν πύρρειος: εξασφάλισε την προεδρία με μια ελάχιστη διαφορά μόλις 335.000 ψήφων από τον Δημοκρατικό αντίπαλό του, Χιούμπερτ Χάμφρεϋ.

Το τελικό ποσοστό της ψηφοφορίας αντικατόπτριζε την έντονη πόλωση της χώρας: ο Νίξον έλαβε 43,6%, ο Χάμφρεϋ 43%, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό, 13%, κατέκτησε ο τρίτος υποψήφιος, ο Τζωρτζ Ουάλλας, πρώην κυβερνήτης της Αλαμπάμα.

Το κλίμα της εποχής: Πόλεμος, φυλετική ένταση και διχασμός

Οι εκλογές του 1968 διεξήχθησαν σε ένα από τα πιο ταραγμένα πολιτικά και κοινωνικά περιβάλλοντα στην ιστορία των ΗΠΑ. Η χώρα βρισκόταν στα όρια του εμφυλίου, αντιμετωπίζοντας:

VIRAL

Δραματικές εξελίξεις στην Καλαμάτα: Δεν μπορεί να αναλάβει τις κόρες της 39χρονης η θεία τους – Τι συμβαίνει

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Στην φυλακή γνωστός Έλληνας τραγουδιστής: Κατηγορείται για αποπλάνηση ανήλικης κατ΄εξακολούθηση – Τι συνέβη

• Τον πόλεμο του Βιετνάμ: Ο πόλεμος ήταν στο απόγειό του, διχάζοντας την αμερικανική κοινή γνώμη. Οι Δημοκρατικοί, λόγω της διαχείρισης του πολέμου, ήταν αποδυναμωμένοι.
• Φυλετικές και κοινωνικές αναταραχές: Η δολοφονία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ Τζούνιορ και του Ρόμπερτ Κένεντι νωρίτερα τον ίδιο χρόνο, είχε δημιουργήσει ένα κλίμα βίας και αβεβαιότητας.
• Η φωνή της δεξιάς: Η υποψηφιότητα του Τζωρτζ Ουάλλας, ο οποίος έθεσε υποψηφιότητα ως ανεξάρτητος, αντιπροσωπεύοντας τους «Νοτίους» και το «λευκό backlash» κατά του κινήματος πολιτικών δικαιωμάτων, ήταν καθοριστική.

Η παρουσία του Ουάλλας λειτούργησε ως καταλύτης που απέτρεψε τον Νίξον από το να κερδίσει μια σαρωτική νίκη. Παρόλο που ο Νίξον κέρδισε μόνο με μικρή διαφορά στην λαϊκή ψήφο (335.000 ψήφους), επικράτησε άνετα στους εκλέκτορες, εξασφαλίζοντας 301 ψήφους έναντι 191 του Χάμφρεϋ.

Η άνοδος του Σπύρου Άγκνιου: Ο Ελληνοαμερικανός Αντιπρόεδρος

Η μεγαλύτερη έκπληξη των εκλογών, πέρα από τη νίκη του Νίξον, ήταν η εκλογή του Σπύρου Άγκνιου (Spiro Agnew) ως Αντιπροέδρου των ΗΠΑ.

Ο Άγκνιου, με το πραγματικό του όνομα Σπύρος Αναγνωστόπουλος, ήταν γιος Έλληνα μετανάστη από τους Γαργαλιάνους της Μεσσηνίας. Η εκλογή του αποτέλεσε έναν θρίαμβο για την ελληνοαμερικανική κοινότητα και το πρώτο, τόσο υψηλό, αξίωμα που κατείχε ποτέ Έλληνας στην αμερικανική ομοσπονδιακή κυβέρνηση.

Ο Νίξον επέλεξε τον Άγκνιου, τότε κυβερνήτη της πολιτείας του Μέριλαντ, ως «αντι-πολιτικό» παράγοντα. Ο Άγκνιου ήταν ένας άνθρωπος που μπορούσε να απευθυνθεί στους ψηφοφόρους του Νότου και να προσελκύσει την «σιωπηλή πλειοψηφία» (Silent Majority), δηλαδή τους λευκούς εργαζόμενους και τους συντηρητικούς ψηφοφόρους που ένιωθαν ότι η χώρα άλλαζε πολύ γρήγορα.

Ο Άγκνιου, με την έντονη ρητορική του κατά των διαδηλωτών και των αντιπολεμικών κινημάτων, αποτέλεσε το «σκληρό» αντίβαρο του Νίξον, παρόλο που η επιλογή του αρχικά αμφισβητήθηκε έντονα από πολλούς αναλυτές.

Η διακυβέρνηση του Νίξον: Από την Ελπίδα… στο Γουότεργκεϊτ

Η νίκη του Νίξον στις 5 Νοεμβρίου 1968, έδωσε στη χώρα την υπόσχεση της «τάξης και του νόμου» (Law and Order) και μιας εξόδου από τον πόλεμο του Βιετνάμ. Η διακυβέρνησή του έφερε σημαντικές διπλωματικές επιτυχίες, όπως το άνοιγμα των σχέσεων με την Κίνα και η υπογραφή συνθηκών με τη Σοβιετική Ένωση.

Ωστόσο, η λαμπρή πορεία του Νίξον επισκιάστηκε από το σκάνδαλο Γουότεργκεϊτ. Ο ίδιος, ενώ είχε επανεκλεγεί θριαμβευτικά το 1972, αναγκάστηκε να παραιτηθεί τον Αύγουστο του 1974, όντας ο μοναδικός Αμερικανός Πρόεδρος που παραιτήθηκε από το αξίωμά του.

Η πτώση του Νίξον παρέσυρε και τον αντιπρόεδρό του. Ο Σπύρος Άγκνιου είχε ήδη αναγκαστεί να παραιτηθεί τον Οκτώβριο του 1973, μετά από κατηγορίες για φοροδιαφυγή και δωροδοκία κατά τη διάρκεια της θητείας του ως Κυβερνήτης του Μέριλαντ.

Η 5η Νοεμβρίου 1968, λοιπόν, παραμένει μια ημέρα με διπλή ιστορική σημασία: ήταν η στιγμή που ο Ρίτσαρντ Νίξον κέρδισε μια οριακή εκλογή, αλλά και η μέρα που ένας γιος Ελλήνων μεταναστών, ο Σπύρος Άγκνιου, ανέβηκε στον δεύτερο σημαντικότερο θώκο της αμερικανικής πολιτικής.