Σαν σήμερα, 03 Απριλίου 1770: Η γέννηση του «Γέρου του Μοριά», Θεόδωρου Κολοκοτρώνη – Η ηγετική μορφή που σφυρηλάτησε την Ελευθερία

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Στις 3 Απριλίου 1770, τη Δευτέρα της Λαμπρής, κάτω από ένα δέντρο στο βουνό Ραμαβούη της Μεσσηνίας, γεννήθηκε ο άνθρωπος που έμελλε να γίνει ο αρχιστράτηγος της Ελληνικής Παλιγγενεσίας: ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης. Η γέννησή του «εν μέσω καταδιώξεων» προοιώνιζε μια ζωή ταυτισμένη με τον αδιάκοπο πόλεμο κατά του Οθωμανού κατακτητή, μια πορεία που ξεκίνησε από τα βουνά του Μωριά και κατέληξε στα σαλόνια της αντιβασιλείας και τις φυλακές του Ναυπλίου.

Ο Κολοκοτρώνης δεν υπήρξε απλώς ένας οπλαρχηγός· υπήρξε η στρατηγική ιδιοφυΐα που κατάλαβε, ίσως καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον, πως η Επανάσταση χρειαζόταν κεντρικό σχεδιασμό και άλωση των διοικητικών κέντρων για να επιβιώσει.

Μια δυναστεία πολεμιστών: Η κληρονομιά των 70 νεκρών

Η οικογένεια των Κολοκοτρωναίων αποτελούσε τον φόβο και τον τρόμο των Τούρκων ήδη από τον 16ο αιώνα. Η θυσία ήταν γραμμένη στο DNA τους. Μόνο στο διάστημα 1762-1806, εβδομήντα μέλη της οικογένειας εξοντώθηκαν από τους κατακτητές. Ο ίδιος ο Θεόδωρος έχασε τον πατέρα του, τον κλεφτοκαπετάνιο Κωνσταντή, σε ηλικία μόλις 10 ετών, γεγονός που τον ανάγκασε να ενηλικιωθεί πρόωρα στα πεδία των μαχών.

Στα 17 του ήταν ήδη οπλαρχηγός, ενώ το 1806, κατά τον μεγάλο διωγμό των κλεφτών, κατέφυγε στα Επτάνησα. Εκεί, υπηρετώντας στον αγγλικό στρατό και φτάνοντας στον βαθμό του ταγματάρχη, απέκτησε την πολύτιμη εμπειρία της τακτικής στρατιωτικής οργάνωσης, την οποία αργότερα θα εφάρμοζε με αριστοτεχνικό τρόπο στα βουνά της Πελοποννήσου.

Η στρατηγική ιδιοφυΐα: Από το Βαλτέτσι στα Δερβενάκια

Η συμβολή του Κολοκοτρώνη στην εδραίωση της Επανάστασης το 1821 ήταν καθοριστική. Η επιμονή του στην άλωση της Τριπολιτσάς —του οθωμανικού διοικητικού κέντρου— ήταν η κίνηση-ματ που παρέλυσε τους Τούρκους στον Μωριά. Οι νίκες στο Βαλτέτσι και η πτώση της Τριπολιτσάς τον επέβαλαν ως τον αδιαμφισβήτητο ηγέτη των επαναστατικών δυνάμεων.

Ωστόσο, το αποκορύφωμα της στρατηγικής του δεινότητας ήρθε το καλοκαίρι του 1822 στη μάχη των Δερβενακίων. Εκεί, με έναν ευφυή ελιγμό, εγκλώβισε και κατέστρεψε τη στρατιά του Δράμαλη, σώζοντας την Επανάσταση από τον ολοκληρωτικό αφανισμό. Ακόμη και όταν ο Ιμπραήμ απείλησε τα πάντα το 1825, ο Κολοκοτρώνης χρησιμοποίησε την τακτική της «καμένης γης» και του κλεφτοπολέμου, κρατώντας τη φλόγα ζωντανή μέχρι την τελική παρέμβαση των Μεγάλων Δυνάμεων στο Ναβαρίνο.

Πολιτικές θύελλες και η καταδίκη σε θάνατο

Η πορεία του «Γέρου του Μωριά» μετά την απελευθέρωση ήταν εξίσου δραματική με τα χρόνια του πολέμου. Ως ηγέτης του Ρωσικού Κόμματος και στενός συνεργάτης του Ιωάννη Καποδίστρια, βρέθηκε στο στόχαστρο της Αντιβασιλείας μετά τη δολοφονία του Κυβερνήτη.

Τον Μάιο του 1834, ο άνθρωπος που απελευθέρωσε την Πελοπόννησο καταδικάστηκε σε θάνατο ως αντιβασιλικός. Η εικόνα του αρχιστράτηγου να οδηγείται στις φυλακές του Παλαμηδίου παραμένει μια από τις πιο μελανές σελίδες της νεοελληνικής ιστορίας. Η ποινή του τελικά μετατράπηκε και ο Όθωνας του χάρισε την ελευθερία μετά την ενηλικίωσή του, αποκαθιστώντας τον στον βαθμό του αντιστράτηγου.

Η πολύτιμη παρακαταθήκη: Τα απομνημονεύματα

Στα τελευταία χρόνια της ζωής του στην Αθήνα, ο Κολοκοτρώνης προχώρησε σε μια ακόμη εθνική προσφορά. Υπαγόρευσε στον Γεώργιο Τερτσέτη τα Απομνημονεύματά του. Η «Διήγησις συμβάντων της ελληνικής φυλής» δεν είναι απλώς ένα βιβλίο· είναι η αυθεντική φωνή της Επανάστασης, μια πηγή ανεκτίμητης ιστορικής αξίας που καταγράφει την ψυχολογία και τα γεγονότα του Αγώνα από την πλευρά του πρωταγωνιστή.

Ο θάνατός του στις 4 Φεβρουαρίου 1843, μετά από μια δεξίωση στα Ανάκτορα, βύθισε το έθνος στο πένθος. Άφησε πίσω του μια πολυπληθή οικογένεια, αλλά πάνω απ’ όλα ένα ελεύθερο κράτος.