ΟΚ: Η συναρπαστική ιστορία πίσω από τις δύο πιο διάσημες λέξεις του πλανήτη – Μύθοι, αλήθειες και η ελληνική «χημεία»

Σαν σήμερα, στις 23 Μαρτίου 1839, μια μικρή, σχεδόν ασήμαντη συντόμευση εμφανίστηκε στις σελίδες μιας εφημερίδας της Βοστώνης. Κανείς τότε δεν μπορούσε να φανταστεί ότι αυτός ο συνδυασμός δύο γραμμάτων θα εξελισσόταν στην πιο αναγνωρίσιμη λέξη παγκοσμίως, ξεπερνώντας γλωσσικά φράγματα, πολιτισμικές διαφορές και την ίδια την πάροδο του χρόνου. Το «ΟΚ» κλείνει σήμερα 187 χρόνια ζωής και η ιστορία του παραμένει ένα γοητευτικό μείγμα γλωσσολογικής έρευνας, πολιτικής σκοπιμότητας και… εθνικού φολκλόρ.

Η γέννηση στη Βοστώνη: Ένα αστείο που έγραψε ιστορία

Η επίσημη πρεμιέρα του όρου καταγράφεται στη Boston Morning Post, την εφημερίδα με τη μεγαλύτερη κυκλοφορία στις ΗΠΑ εκείνη την εποχή. Ο αρχισυντάκτης της, Charles Gordon Greene, δημοσίευσε ένα σατιρικό κείμενο σχετικά με μια ομάδα που ονομαζόταν «Anti-Bell-Ringing Society». Στο κείμενο αυτό, χρησιμοποίησε τη συντόμευση «o.k.» προσθέτοντας δίπλα την επεξήγηση «all correct».

Γιατί όμως έγραψε ΟΚ αντί για AC; Η απάντηση κρύβεται σε μια περίεργη «μόδα» της εποχής. Στα τέλη της δεκαετίας του 1830, οι μορφωμένοι νεαροί της Βοστώνης και της Νέας Υόρκης διασκέδαζαν χρησιμοποιώντας συντομογραφίες σκοπίμως ανορθόγραφων φράσεων. Ήταν μια μορφή γλωσσικού χιούμορ, κάτι αντίστοιχο με τα σημερινά «slang» του διαδικτύου. Έτσι, το «All Correct» γινόταν «Oll Korrect» (ΟΚ), το «All Wright» γινόταν «Oll Wright» (OW) και το «No Go» γινόταν «Know Go» (KG). Ενώ οι περισσότεροι από αυτούς τους όρους εξαφανίστηκαν, το ΟΚ επιβίωσε, χάρη σε μια σειρά από ιστορικές συγκυρίες.

Ο ελληνικός μύθος: Το «όλα καλά» και η δύναμη του εθνικού αφηγήματος

Στην Ελλάδα, και όχι μόνο, κυριαρχεί εδώ και δεκαετίες η θεωρία ότι το ΟΚ έχει ελληνικές ρίζες. Σύμφωνα με αυτόν τον αστικό μύθο, οι Έλληνες μετανάστες που εργάζονταν ως αχθοφόροι στα λιμάνια των ΗΠΑ, έγραφαν πάνω στα κιβώτια που είχαν ελεγχθεί τη φράση «Όλα Καλά» ή τα αρχικά Ο.Κ. για να δηλώσουν ότι το εμπόρευμα είναι έτοιμο. Μια άλλη εκδοχή θέλει τους Έλληνες ναυτικούς να χρησιμοποιούν τον όρο για να επιβεβαιώσουν την αρτιότητα του πλοίου πριν τον απόπλου.

VIRAL

Αποκλειστικό από το θρίλερ της Καλαμάτας: Το «μαύρο κουτί» του γυναικοκτόνου – Βρέθηκε σκληρός δίσκος με 40 κωδικούς και απόρρητα αρχεία! Τι κρύβει μέσα;

Airbnb-ντροπή: Οι ιδιοκτήτες ξέχασαν να αδειάσουν τη ντουλάπα και η τουρίστρια έπαθε το σοκ της ζωής της!

Θανατική ποινή για τους άνδρες που κακοποίησαν τουρίστρια μπροστά στα παιδιά της αφού το αυτοκίνητό της έμεινε από καύσιμα

Ωστόσο, όπως πολύ σωστά παρατηρεί η ιστορική κριτική, η θεωρία αυτή προσκρούει στη σκληρή πραγματικότητα των αριθμών και του χρόνου. Το 1839, όταν πρωτοεμφανίστηκε ο όρος, η ελληνική μετανάστευση προς τον «Νέο Κόσμο» ήταν πρακτικά ανύπαρκτη. Το μεγάλο μεταναστευτικό ρεύμα των Ελλήνων προς τις ΗΠΑ ξεκίνησε στα τέλη του 19ου αιώνα και κορυφώθηκε στις αρχές του 20ού. Συνεπώς, είναι αδύνατον να ευθύνονται Έλληνες λιμενεργάτες για έναν όρο που χρησιμοποιούσαν ήδη οι εφημερίδες της Βοστώνης μισό αιώνα νωρίτερα. Παρά την έλλειψη ιστορικής βάσης, η θεωρία παραμένει δημοφιλής, αποδεικνύοντας την ανάγκη των λαών να συνδέονται με παγκόσμια σύμβολα.

Η πολιτική και ο τηλέγραφος: Πώς το ΟΚ έγινε παγκόσμιο

Αν το ΟΚ είχε μείνει μόνο στις σελίδες της Boston Morning Post, πιθανότατα θα είχε ξεχαστεί. Δύο παράγοντες όμως το εκτόξευσαν:

• Η Προεδρική Εκλογή του 1840: Ο Αμερικανός Πρόεδρος Martin Van Buren, ο οποίος διεκδικούσε την επανεκλογή του, είχε το παρατσούκλι «Old Kinderhook» (από τη γενέτειρά του στη Νέα Υόρκη). Οι υποστηρικτές του ίδρυσαν το «O.K. Club», χρησιμοποιώντας το σύνθημα «Vote for O.K.», παίζοντας με τη διπλή σημασία του (Old Kinderhook και Oll Korrect). Αν και ο Van Buren έχασε τις εκλογές, ο όρος «ΟΚ» ρίζωσε για τα καλά στην αμερικανική κουλτούρα.
• Η Εφεύρεση του Τηλέγραφου: Το ΟΚ ήταν ο ιδανικός όρος για το νέο μέσο επικοινωνίας. Ήταν σύντομο, διακριτό στον κώδικα Μορς και σχεδόν αδύνατο να παρερμηνευθεί. Οι χειριστές του τηλέγραφου το υιοθέτησαν ως την επίσημη επιβεβαίωση λήψης ενός μηνύματος, μεταφέροντάς το από άκρη σε άκρη του πλανήτη.

Άλλες θεωρίες: Από τους Ινδιάνους choctaw μέχρι την Αϊτή

Η γλωσσολογική έρευνα έχει εξετάσει δεκάδες άλλες πιθανές πηγές. Μια από τις πιο σοβαρές είναι η λέξη «okeh» της ινδιάνικης φυλής Choctaw, που σημαίνει «έτσι είναι». Λέγεται μάλιστα ότι ο Πρόεδρος Andrew Jackson χρησιμοποιούσε αυτή την εκδοχή. Άλλοι υποστηρίζουν ότι προέρχεται από το λιμάνι «Aux Cayes» της Αϊτής, γνωστό για την ποιότητα του ρουμιού του, ή από τη γαλλική φράση «au quai» (στην αποβάθρα), που σήμαινε ότι το εμπόρευμα είχε φορτωθεί σωστά.
Ωστόσο, ο κορυφαίος γλωσσολόγος του Columbia University, Allen Walker Read, ο οποίος αφιέρωσε χρόνια στην έρευνα του όρου, απέδειξε με αδιαμφισβήτητα έγγραφα ότι η εκδοχή της Boston Morning Post και του «Oll Korrect» είναι η μοναδική που τεκμηριώνεται ιστορικά.

Η κυριαρχία ενός παγκόσμιου συμβόλου

Σήμερα, το ΟΚ δεν είναι απλώς μια λέξη, είναι ένα εργαλείο επιβίωσης. Χρησιμοποιείται στην πληροφορική (το κουμπί OK σε κάθε παράθυρο διαλόγου), στην αεροπλοΐα, στην καθημερινή ομιλία δισεκατομμυρίων ανθρώπων, ακόμα και από τους αστροναύτες στο διάστημα.
Είναι η λέξη που «συμφιλιώνει» τις γλώσσες, προσφέροντας μια κοινή βάση συνεννόησης. Μπορεί να μην είναι ελληνική, αλλά η δική μας εμμονή να τη συνδέουμε με το «Όλα Καλά» δείχνει πόσο βαθιά έχει εισχωρήσει στην ψυχολογία μας. Τελικά, είτε προέρχεται από έναν ανορθόγραφο συντάκτη στη Βοστώνη, είτε από την ανάγκη μας για ένα παγκόσμιο καταφατικό νεύμα, το ΟΚ παραμένει… all correct.