Ο Πόλεμος των Φόκλαντς: Μεγάλη Βρετανία και Αργεντινή διεκδικούν νησιά στο Νότιο Ατλαντικό
Ο Πόλεμος των Φόκλαντς ξεκίνησε στις 2 Απριλίου 1982 και ολοκληρώθηκε στις 14 Ιουνίου του ίδιου έτους. Αντίπαλοι στη σύγκρουση ήταν η Μεγάλη Βρετανία, που είχε τον έλεγχο των νησιών Φόκλαντς, Νότιας Γεωργίας και Νότιας Σάντουιτς, και η Αργεντινή, η οποία διεκδικούσε τα νησιά από το 1833. Τα Φόκλαντς – γνωστά ως Μαλβίνας για τους Αργεντινούς – βρίσκονται στ’ ανοικτά της Αργεντινής και αποτελούν ένα σύμπλεγμα νησιών με περίπου 3.000 κατοίκους, ενώ φιλοξενούν περισσότερους πιγκουΐνους από ανθρώπους.
Η αφορμή για τον πόλεμο δόθηκε στις 19 Μαρτίου 1982, όταν 50 Αργεντίνοι έμποροι σιδηρομεταλλευμάτων εμφανίστηκαν στη Νότια Γεωργία. Εκεί έστησαν μια πρόχειρη εγκατάσταση και ύψωσαν την αργεντίνικη σημαία, χωρίς να έχουν επικυρώσει τα διαβατήριά τους. Η ενέργεια αυτή θεωρήθηκε εχθρική από τη Μεγάλη Βρετανία, η οποία έστειλε το περιπολικό σκάφος Endurance έξι μέρες αργότερα για να απομακρύνει τους Αργεντίνους. Ωστόσο, το βρετανικό σκάφος εμποδίστηκε από την κορβέτα Guerrico του πολεμικού ναυτικού της Αργεντινής.
Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, η Αργεντινή βρισκόταν υπό τη δικτατορία του στρατηγού Λεοπόλντο Γκαλτιέρι. Το καθεστώς αντιμετώπιζε σοβαρή κοινωνική αναταραχή λόγω της συνεχώς επιδεινούμενης οικονομικής κατάστασης. Μέσα στην κρίση, η Χούντα αναζήτησε έναν τρόπο να πυροδοτήσει το εθνικό φρόνημα μέσω μιας στρατιωτικής επιχείρησης στα Φόκλαντς. Στόχος της ήταν μια συμβολική κατάληψη των νησιών, ώστε να αναδείξει στη διεθνή κοινότητα τα «απαράγραπτα δικαιώματα» της Αργεντινής στις περιοχές αυτές.
VIRAL
Στις 2 Απριλίου 1982 ο στρατηγός Γκαλτιέρι δίνει το πράσινο φως για την εκτέλεση της επιχείρησης. Δύο μέρες αργότερα, οι στρατιωτικές δυνάμεις της Αργεντινής εισβάλλουν και καταλαμβάνουν τα Φόκλαντς, τα οποία υπερασπίζονταν μια μικρή βρετανική φρουρά υπό τον ταγματάρχη Νόρμαν. Παρά τον αρχικό αιφνιδιασμό των Βρετανών, που δεν πίστευαν ότι οι Αργεντίνοι θα πραγματοποιούσαν το εγχείρημά τους, η πρωθυπουργός Μάργκαρετ Θάτσερ έδωσε εντολή στους στρατιωτικούς να συγκροτήσουν ένα εκστρατευτικό σώμα και να ανακαταλάβουν τα νησιά πάση θυσία. Επικεφαλής της βρετανικής αρμάδας τέθηκαν τα αεροπλανοφόρα Αήττητος και Ερμής με τον υποναύαρχο Γούντγουορντ να έχει το γενικό πρόσταγμα.
Το γενικό επιτελείο της Αργεντινής, μετά την αποφασιστική στάση της Βρετανίας, αλλάζει στρατηγική και αντί της συμβολικής κατάληψης επιλέγει τη διατήρηση των νησιών, έπειτα και από λαϊκή απαίτηση. Όμως, η επιχείρηση ήταν άσχημα σχεδιασμένη και η φρουρά στα Φόκλαντς σχετικά μικρή.
Σε διπλωματικό επίπεδο, το Συμβούλιο Ασφαλείας καλεί την Αργεντινή να αποσύρει τις δυνάμεις της από τα Φόκλαντς. Οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν τεράστιο δίλημμα, καθώς και οι δύο εμπόλεμες χώρες είναι σύμμαχοί τους. Το Υπουργικό Συμβούλιο διχάζεται και ο πρόεδρος Ρίγκαν απορεί με την επιμονή τους να υπερασπιστούν «κάτι παγωμένα βράχια εκεί κάτω». Τελικά, οι Αμερικανοί συντάσσονται με τη Μεγάλη Βρετανία, όπως και οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο ρόλος της Γαλλίας είναι σημαντικός για τους Βρετανούς, καθώς αποτελεί τον κύριο προμηθευτή του στρατιωτικού υλικού της Αργεντινής. Από τη Λατινική Αμερική, οι περισσότερες χώρες εκφράζουν την υποστήριξή τους στην Αργεντινή, με κτυπητή εξαίρεση τη Χιλή του στρατηγού Πινοσέτ, που έχει συνοριακές διαφορές μαζί της στην Παταγωνία.
Η βρετανική αντεπίθεση ξεκίνησε στις 25 Απριλίου με την ανακατάληψη της Νότιας Γεωργίας από 75 κομάντος. Την 1η Μαΐου ξεκίνησε η επιχείρηση για την ανακατάληψη των Νήσων Φόκλαντς, με τον βομβαρδισμό του αεροδρομίου της πρωτεύουσας Στάνλεϊ. Η σύγκρουση επεκτάθηκε σε θάλασσα και αέρα, με τους Αργεντινούς να υφίστανται σοβαρές απώλειες.
Στις 2 Μαΐου, το καταδρομικό “Στρατηγός Μπελγκράνο” βυθίστηκε από το βρετανικό υποβρύχιο Conqueror, στοιχίζοντας τη ζωή σε 323 ναύτες – σχεδόν τις μισές απώλειες σε έμψυχο δυναμικό της Αργεντινής. Στις 4 Μαΐου, οι Αργεντινοί απάντησαν βυθίζοντας το βρετανικό αντιτορπιλικό Sheffield με γαλλικούς πυραύλους Exocet.
Η κρίσιμη καμπή του πολέμου σημειώθηκε στις 21 Μαΐου, όταν οι Βρετανοί πραγματοποίησαν αμφίβια επιχείρηση για την ανακατάληψη των Φόκλαντς. Με τη συμμετοχή 4.000 ανδρών, ενισχυμένων αργότερα με επιπλέον 5.000 στρατιώτες, οι Βρετανοί προέλασαν αποφασιστικά. Στις 14 Ιουνίου 1982, εισήλθαν θριαμβευτικά στη Στάνλεϊ, όπου η αργεντίνικη φρουρά παραδόθηκε και 9.800 στρατιώτες αιχμαλωτίστηκαν. Μετά από 74 ημέρες πολέμου σε θάλασσα, αέρα και ξηρά, η Μεγάλη Βρετανία αναδείχθηκε νικήτρια.
Οι ανθρώπινες απώλειες, αν και οδυνηρές, δεν ήταν τεράστιες συγκριτικά με άλλες συγκρούσεις του 20ού αιώνα. Οι Βρετανοί έχασαν 255 άνδρες και είχαν 746 τραυματίες, ενώ οι Αργεντινοί μέτρησαν 649 νεκρούς, 1.068 τραυματίες και 11.313 αιχμαλώτους, έναντι μόλις ενός Βρετανού αιχμαλώτου. Ο πόλεμος κόστισε στη Μεγάλη Βρετανία 1,6 δισεκατομμύρια λίρες (2,3 δισεκατομμύρια ευρώ), ενώ οι υλικές απώλειες περιλάμβαναν 6 βυθισμένα πλοία, 10 σοβαρά κατεστραμμένα και 34 κατεστραμμένα αεροσκάφη. Ο πόλεμος ανέδειξε επίσης την ευαλωτότητα των πολεμικών πλοίων απέναντι σε πυραύλους, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για συστήματα αυτοπροστασίας.
Σε πολιτικό επίπεδο, η ήττα προκάλεσε λαϊκή δυσαρέσκεια στην Αργεντινή, οδηγώντας στην κατάρρευση της στρατιωτικής χούντας και στην επιστροφή της Δημοκρατίας ένα χρόνο αργότερα. Στη Βρετανία, ο πόλεμος ενίσχυσε το εθνικό φρόνημα και αναζωπύρωσε τη νοσταλγία για το αυτοκρατορικό παρελθόν. Η Μάργκαρετ Θάτσερ εκμεταλλεύτηκε την ευφορία, εξασφαλίζοντας εύκολα την επανεκλογή της το 1983.
0 ΣΧΟΛΙΑ