«Να την τιμωρήσουν»: Τα βασανιστήρια και η δολοφονία της σπουδαίας ηθοποιού Ελένης Παπαδάκη τον Δεκέμβριο του 1944

Η δολοφονία της Ελένης Παπαδάκη τον Δεκέμβριο του 1944 παραμένει μια από τις πιο σκοτεινές και τραγικές υποθέσεις της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Η σπουδαία ηθοποιός, που μεσουρανούσε στη σκηνή του Εθνικού Θεάτρου, έχασε τη ζωή της σε μια περίοδο χάους και ωμής βίας, όταν η πολιτική αναταραχή και ο εμφύλιος διχασμός είχαν φτάσει στο αποκορύφωμά τους.

Η εκτέλεση της τραγικής πρωταγωνίστριας

Το βράδυ της 21ης Δεκεμβρίου, εν μέσω των αιματηρών συγκρούσεων των Δεκεμβριανών, συνελήφθη από άνδρες της ΕΑΜικής Πολιτοφυλακής και οδηγήθηκε στο Γαλάτσι. Κατηγορήθηκε αόριστα για συνεργασία με το κατοχικό καθεστώς, με τις κατηγορίες να στηρίζονται περισσότερο σε φήμες, δημοσιεύματα και προσωπικές αντιπάθειες, παρά σε αποδείξεις.

Κατά τη διάρκεια της ανάκρισής της φέρεται να ταυτίστηκε με τον Ιωάννη Ράλλη, τον τότε κατοχικό πρωθυπουργό, με τον οποίο εικάζεται πως είχε κάποια σχέση, είτε προσωπική είτε οικογενειακή. Πηγές αναφέρουν ότι εκείνος της είχε ιδιαίτερη αδυναμία, χωρίς ωστόσο να υπάρχει τεκμηριωμένη απόδειξη ότι η Παπαδάκη ανταποκρινόταν ερωτικά. Άλλες μαρτυρίες, μάλιστα, τονίζουν ότι η σχέση τους περιοριζόταν σε ένα είδος προστασίας από τον Ράλλη, που ενδεχομένως την βοήθησε να σώσει αντιστασιακούς από την εκτέλεση.

Η εκτέλεσή της έγινε με συνοπτικές διαδικασίες από ένα «λαϊκό δικαστήριο», χωρίς κανένα αποδεικτικό στοιχείο. Ο εκτελεστής της ήταν, σύμφωνα με ιστορικές πηγές, ένας πολιτοφύλακας ονόματι Βλάσης Μακαρωνάς, ο οποίος την πυροβόλησε μπροστά σε έναν ανοιχτό λάκκο, κοντά στα διυλιστήρια της ΟΥΛΕΝ.

VIRAL

Η «κατάρα» που διέλυσε την οικογένεια Σεργιανόπουλου: Πέθαναν όλοι του οι συγγενείς μετά την δολοφονία του – Μάνα και αδελφή του την ίδια μέρα!

Μεγάλες αλήθειες από μία απλή κοπέλα για το κέρατο και τις γυναικοκτονίες 

Γυναικοκτονία στην Καλαμάτα: Η ανατριχιαστική απόπειρα «ξεπλύματος» του δολοφόνου – Όταν η υπεράσπιση γίνεται «ύβρις» προς το θύμα

Το σώμα της εντοπίστηκε πάνω από έναν μήνα αργότερα, σε κατάσταση προχωρημένης αποσύνθεσης. Η κηδεία της, που έγινε αφού καταλάγιασαν τα γεγονότα, απέκτησε διαστάσεις εθνικού πένθους, αποτυπώνοντας το μέγεθος της απώλειας που είχε υποστεί ο ελληνικός πολιτισμός.

Η ηθοποιός Ελένη Καπογιάννη

Πέρα από τις πολιτικές αιτίες που επικαλέστηκαν οι εκτελεστές της, πολλοί ιστορικοί αναγνωρίζουν και άλλες σκοτεινές πτυχές: τη ζήλια και τον φθόνο κάποιων συναδέλφων της στο θέατρο. Δεν είναι λίγοι αυτοί που θεωρούν ότι η Παπαδάκη στοχοποιήθηκε από επαγγελματικούς ανταγωνιστές, οι οποίοι, με πρόσχημα την πολιτική της «συνεργασία», εκμεταλλεύτηκαν την ευκαιρία να την εξοντώσουν με τη βοήθεια ενός εξαγριωμένου όχλου.

Ο Νίκος Ζαχαριάδης, ηγέτης τότε του ΚΚΕ, κατέκρινε δημόσια την εκτέλεσή της στη 12η Ολομέλεια του κόμματος, χαρακτηρίζοντάς την υπερβολική και λανθασμένη, αλλά η ζημιά είχε ήδη γίνει. Η Ελένη Παπαδάκη, γεννημένη το 1908 σε εύπορη οικογένεια, είχε ξεχωρίσει για την καλλιτεχνική της ευφυΐα και την ερμηνευτική της δύναμη σε τραγωδίες και κλασικά έργα. Μεταπολεμικά, η μνήμη της αποκαταστάθηκε και η προσωπικότητά της ενέπνευσε σημαντικούς Έλληνες δημιουργούς.