Κατάρτηση μονιμότητας στο Δημόσιο θα εισηγηθεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης: Το προσπάθησε ο Όθωνας, βρήκε τον μπελά του ο Βενιζέλος!
Σε μια κίνηση υψηλού πολιτικού συμβολισμού, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σηκώνει σήμερα (02/02), την αυλαία του διαλόγου για τη Συνταγματική Αναθεώρηση. Με μια εκτενή συνέντευξη στον ΣΚΑΪ και τη λεπτομερή ενημέρωση από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, η κυβέρνηση ξεδιπλώνει τις προτεραιότητές της. Στην πρώτη γραμμή βρίσκονται το άρθρο 16 για τα μη κρατικά πανεπιστήμια και το άρθρο 86 για την ποινική ευθύνη υπουργών. Ωστόσο, πίσω από τους τίτλους των ειδήσεων, κρύβεται μια βαθύτερη επιδίωξη: ο εκσυγχρονισμός της κρατικής μηχανής μέσω της αξιολόγησης, ένα ζήτημα που ταλανίζει την ελληνική πολιτική ζωή εδώ και σχεδόν δύο αιώνες.
Η «σκιά» του Όθωνα και τα πρώτα «φύλλα ποιότητος»
Η συζήτηση για την αξιολόγηση και τη μονιμότητα στο Δημόσιο δεν είναι μια σύγχρονη εφεύρεση, αλλά μια εκκρεμότητα που έρχεται από τα πρώτα χρόνια του ελληνικού κράτους. Ήδη από το 1834, η Αντιβασιλεία του Όθωνα, υπό την καθοδήγηση του Κόμητος Άρμανσμπεργκ και του νομομαθούς Μάουρερ, είχε αντιληφθεί ότι η επιβίωση του νεοσύστατου κράτους εξαρτιόταν από την ποιότητα των «δημοσίων υπηρετών». Καθιέρωσαν τότε ειδικά βιβλία ετήσιας απογραφής, όπου οι υπάλληλοι χωρίζονταν σε τέσσερις κατηγορίες: από τους «εξαίρετους» και επιμελείς μέχρι τους «κακούς», εκείνους δηλαδή που δεν επαρκούσαν παντελώς στις ανάγκες της υπηρεσίας. Οι λεπτομέρειες που καταγράφονταν ήταν εξαντλητικές, αγγίζοντας ακόμα και την προσωπική ζωή των υπαλλήλων, σε μια απέλπιδα προσπάθεια να χτιστεί μια διοίκηση δυτικού τύπου πάνω στα ερείπια της οθωμανικής περιόδου.
Η κληρονομιά του Βενιζέλου: Μονιμότητα και διχασμός
Περίπου 80 χρόνια αργότερα, ο Ελευθέριος Βενιζέλος έκανε το επόμενο μεγάλο βήμα. Με τη συνταγματική αναθεώρηση του 1911, κατοχύρωσε τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων. Στόχος του ήταν να σταματήσει το «κυνήγι των λαφύρων», όπου κάθε νέα κυβέρνηση απέλυε τους υπαλλήλους της προηγούμενης για να διορίσει τους δικούς της οπαδούς. Η ιστορική ειρωνεία, όμως, παραμονεύει πάντα στις σελίδες της «Μηχανής του Χρόνου»: ο ίδιος ο Βενιζέλος, που θεοποίησε τη μονιμότητα, αναγκάστηκε να την αναστείλει το 1917. Μέσα στη δίνη του Εθνικού Διχασμού, η κυβέρνηση χρησιμοποίησε έκτακτα διατάγματα για να εκδιώξει επιλεκτικά πολιτικούς αντιπάλους, αποδεικνύοντας ότι στην Ελλάδα οι θεσμοί συχνά λυγίζουν μπροστά στις πολιτικές ανάγκες της στιγμής.
VIRAL
Η σημερινή ατζέντα και το «πολιτικό μέτρημα»
Σήμερα, η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιδιώκει να κλείσει αυτόν τον ιστορικό κύκλο. Όπως τόνισε ο Παύλος Μαρινάκης, «θα μετρηθούμε όλοι» στη διάθεση να πάμε τον τόπο μπροστά. Η πρόταση για το άρθρο 86, ώστε η παραπομπή ενός υπουργού να μη φιλτράρεται από την εκάστοτε κοινοβουλευτική πλειοψηφία, στοχεύει στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης του πολίτη προς το πολιτικό σύστημα. Ταυτόχρονα, η απελευθέρωση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης μέσω του άρθρου 16 αποτελεί μια τομή που η παράταξη θεωρεί απαραίτητη για τον 21ο αιώνα.
Διαβάστε επίσης
Προς μια νέα «απογραφή» ικανοτήτων;
Το ερώτημα που παραμένει είναι αν η παρούσα αναθεώρηση θα καταφέρει να ξεπεράσει τις παθογένειες του παρελθόντος. Όπως η Αντιβασιλεία του Όθωνα επιχείρησε να καταγράψει αντικειμενικά τις δεξιότητες και ο Βενιζέλος να εγγυηθεί τη σταθερότητα, έτσι και η τωρινή προσπάθεια επιδιώκει να μετατρέψει την αξιολόγηση σε συνταγματικό κανόνα. Η πρόκληση είναι τεράστια: να χτιστούν «γέφυρες» συναίνεσης με την αντιπολίτευση, ώστε ο Καταστατικός Χάρτης της χώρας να μην είναι αποτέλεσμα μιας συγκυριακής πλειοψηφίας, αλλά ένα εργαλείο που θα αποτρέψει μελλοντικές «ιστορίες δημοσιοϋπαλληλικής τρέλας». Η ιστορία διδάσκει ότι οι αλλαγές στο κράτος απαιτούν χρόνο, αλλά η ώρα της έναρξης του διαλόγου έφτασε, 190 χρόνια μετά τα πρώτα «φύλλα ποιότητος».
0 ΣΧΟΛΙΑ