Αντουάν ντε Σεντ-Εξιπερί: Ο παντοτινός μας μικρός Πρίγκιπας

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Ο Αντουάν ντε Σεντ-Εξιπερί (Antoine de Saint-Exupéry) υπήρξε Γάλλος αεροπόρος και συγγραφέας, γνωστός παγκοσμίως για τη νουβέλα του «Ο Μικρός Πρίγκιπας», ένα από τα πιο μεταφρασμένα και πολυδιαβασμένα βιβλία στην ιστορία. Για τον Σεντ-Εξιπερί, η αεροπορία δεν ήταν απλώς επάγγελμα, αλλά μια πράξη τόλμης και ηρωισμού, που αποτέλεσε ανεξάντλητη πηγή λογοτεχνικής έμπνευσης.

Στα έργα του αναδεικνύονται αξίες όπως το θάρρος, η αλληλεγγύη και η αγάπη, ενώ εξυμνείται ο άνθρωπος που με αυταπάρνηση αναλαμβάνει τολμηρές αποστολές, θέτοντας σε κίνδυνο τη ζωή του. Ο Σεντ-Εξιπερί παρουσιάζει τον ήρωα που υπηρετεί το καθήκον του, ακολουθώντας το κάλεσμα της μοίρας και εκπληρώνοντας τον ανώτερο προορισμό του, σε αντίθεση με μια άλλη πολύ κυνική περίπτωση συγγραφέα από το παρελθόν.

Η αεροπορική καριέρα και το μεράκι για τη Λογοτεχνία που έγραψε ιστορία

Ο Αντουάν Μαρί Ζαν-Μπατίστ Ροζέ κόμης του Σεντ-Εξιπερί γεννήθηκε στη Λυών στις 29 Ιουνίου 1900, στους κόλπους μιας ξεπεσμένης αριστοκρατικής οικογένειας. Το 1912 παίρνει το βάπτισμα του αέρα ως επιβάτης στο αεροδρόμιο Αμπεριέ της ανατολικής Γαλλίας. Την ίδια περίοδο θα γράψει το πρώτο του ποίημα με αεροπορικό θέμα, από το οποίο διασώζονται τρεις στίχοι:

Τα φτερά έτρεμαν στο βραδυνό αεράκι

Ή μηχανή με το τραγούδι της νανούριζε την αποκοιμισμένη ψυχή

Ό ήλιος μας χάιδευε με τ’ ωχρό τον χρώμα.

Κατά τη στρατιωτική του θητεία στο 2ο Σύνταγμα Αεροπορίας στο Στρασβούργο, το 1922, απέκτησε δίπλωμα πιλότου. Το 1926 εντάχθηκε στην αεροπορική εταιρεία Λατεκοέρ στην Τουλούζη, όπου εργάστηκε ως πιλότος και συνέβαλε καθοριστικά στη δημιουργία αεροπορικών ταχυδρομικών γραμμών στη βορειοδυτική Αφρική, τον νότιο Ατλαντικό και τη Νότια Αμερική. Στη δεκαετία του 1930, ανέλαβε διάφορους ρόλους, όπως δοκιμαστής αεροσκαφών, υπεύθυνος δημοσίων σχέσεων της Air France και ρεπόρτερ για την εφημερίδα «Παρί-Σουάρ».

Παρά τα σοβαρά προβλήματα υγείας που αντιμετώπισε λόγω αεροπορικών ατυχημάτων, το 1939, με την έναρξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, υπηρέτησε ως πιλότος αναγνωριστικών αεροσκαφών. Μετά την πτώση της Γαλλίας το 1940, διέφυγε στις Ηνωμένες Πολιτείες και το 1943 κατατάχθηκε στις συμμαχικές αεροπορικές δυνάμεις στη Βόρεια Αφρική. Στις 31 Ιουλίου 1944, κατά τη διάρκεια μιας αναγνωριστικής αποστολής ανοιχτά της Κορσικής, το αεροσκάφος του, ένα Lockheed P-38 Lightning, δεν επέστρεψε στη βάση του. Έκτοτε, ο Σεντ-Εξιπερί θεωρείται νεκρός.

Ο Σεντ-Εξιπερί έκανε την πρώτη του εμφάνιση στη γαλλική λογοτεχνία το 1929 με το βιβλίο «Ταχυδρομείο του Νότου» («Courrier-Sud»), το οποίο χαρακτηρίζεται από έντονο μυθιστορηματικό ύφος. Στο επόμενο έργο του, «Νυχτερινή πτήση» («Vol de nuit», 1931), το αφηγηματικό στοιχείο υποχωρεί, δίνοντας χώρο στον στοχασμό και στη λυρική δύναμη των εικόνων. Το βιβλίο αυτό αποτελεί έναν ύμνο στους πρώτους πιλότους που, με αυταπάρνηση, εκτελούσαν το καθήκον τους αψηφώντας τον κίνδυνο και τον θάνατο.

Οι προσωπικές του εμπειρίες αποτυπώνονται στο έργο «Γη των Ανθρώπων» («Terre des hommes», 1939), όπου το αεροπλάνο λειτουργεί για τον συγγραφέα όχι μόνο ως μέσο εξερεύνησης του κόσμου, αλλά και ως πηγή αλληλεγγύης και ανθρωπιάς. Στο «Πιλότος πολέμου» («Pilote de guerre»), καταγράφει τις εμπειρίες του από μια αναγνωριστική πτήση τον Μάιο του 1940. Κατά την παραμονή του στις Ηνωμένες Πολιτείες, έγραψε το «Γράμμα σε έναν όμηρο» («Lettre à un otage», 1943), μια έκκληση ενότητας προς τους Γάλλους.

Την ίδια χρονιά, δημοσίευσε το πιο εμβληματικό του έργο, τη νουβέλα «Ο Μικρός Πρίγκιπας» («Le Petit Prince»). Πρόκειται για ένα παιδικό βιβλίο για ενήλικες, το οποίο ο ίδιος εικονογράφησε. Η ιστορία αναφέρεται σε έναν αεροπόρο που αναγκάζεται να προσγειωθεί στην έρημο, όπου συναντά τον Μικρό Πρίγκιπα, ένα ασυνήθιστο αγόρι με το οποίο γίνεται φίλος. Η νουβέλα αυτή είναι ένα από τα πιο πολυμεταφρασμένα (σε 301 γλώσσες και διαλέκτους) και πιο ευπώλητα βιβλία παγκοσμίως, με πάνω από 140 εκατομμύρια αντίτυπα.

Ένας πιο μελαγχολικός και απαισιόδοξος Σεντ-Εξιπερί αποκαλύπτεται στο έργο «Κάστρο» («Citadelle»), που εκδόθηκε μετά τον θάνατό του, το 1948. Στο βιβλίο αυτό εκφράζει την πεποίθηση ότι ο κύριος σκοπός της ανθρώπινης ζωής είναι η διαφύλαξη των αξιών του πολιτισμού.

Μετά τον θάνατό του, εκδόθηκαν επίσης τα «Σημειωματάρια» («Carnets», 1953), η αλληλογραφία του με τη μητέρα του («Lettres à sa mère», 1955) και ένας τόμος με άρθρα και ανταποκρίσεις υπό τον τίτλο «Ένα νόημα στη ζωή» («Un sens à la vie», 1956).