Αμαλία Φλέμινγκ: Η γιατρός που δεν λύγισε ποτέ – 40 χρόνια από τον θάνατο της μεγάλης αγωνίστριας

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Υπάρχουν προσωπικότητες που η διαδρομή τους μοιάζει με σενάριο κινηματογραφικής ταινίας, όχι γιατί επιδίωξαν τη λάμψη, αλλά γιατί η ίδια η ζωή τους υπήρξε μια διαρκής μάχη για την επιστήμη, την ελευθερία και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Μια τέτοια μορφή ήταν η Αμαλία Φλέμινγκ. Σαν σήμερα, στις 26 Φεβρουαρίου 1986, η γυναίκα που τόλμησε να υψώσει το ανάστημά της σε δικτάτορες και να σταθεί ισάξια δίπλα σε νομπελίστες, άφησε την τελευταία της πνοή στην Αθήνα σε ηλικία 73 ετών.

Η Αμαλία Κουτσούρη, όπως ήταν το πατρικό της όνομα, γεννήθηκε το 1912 στην Κωνσταντινούπολη. Κόρη γιατρού, έμαθε από νωρίς ότι η επιστήμη είναι λειτούργημα, μια αξία που την οδήγησε στις σπουδές Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και αργότερα στο Παρίσι. Όμως, η δική της «ιατρική» δεν περιορίστηκε ποτέ στους τέσσερις τοίχους ενός εργαστηρίου.

Η αντίσταση ως στάση ζωής

Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, η νεαρή γιατρός έδειξε το μέταλλο από το οποίο ήταν φτιαγμένη. Ανέπτυξε έντονη αντιστασιακή δράση, βοηθώντας συμμάχους στρατιωτικούς να διαφύγουν και σώζοντας Έλληνες Εβραίους με ψεύτικες ταυτότητες. Η δράση της αυτή δεν έμεινε ατιμώρητη, καθώς συνελήφθη και φυλακίστηκε τόσο από τους Ιταλούς όσο και από τους Γερμανούς κατακτητές.

Μετά τον πόλεμο, η επιστημονική της δεινότητα την οδήγησε στο Λονδίνο με υποτροφία, όπου εργάστηκε ως βοηθός του Αλεξάντερ Φλέμινγκ, του ανθρώπου που ανακάλυψε την πενικιλίνη. Η σχέση τους εξελίχθηκε σε έναν βαθύ έρωτα που επισφραγίστηκε με γάμο το 1953, προκαλώντας αίσθηση στη συντηρητική βρετανική κοινωνία της εποχής. Παρά τον πρόωρο χαμό του συζύγου της το 1955, η Αμαλία κράτησε το όνομα του ως σύμβολο ευθύνης και συνέχισε το έργο του.

Η σύγκρουση με τη δικτατορία και η πολιτική διαδρομή

Η επταετία της Χούντας βρήκε την Αμαλία Φλέμινγκ ξανά στην πρώτη γραμμή του αγώνα. Τον Σεπτέμβριο του 1971, η σύλληψή της για τη συμμετοχή στην απόπειρα απόδρασης του Αλέξανδρου Παναγούλη συγκλόνισε τη διεθνή κοινότητα. Παρά τα προβλήματα υγείας της, η δικτατορία την καταδίκασε, την απέλασε και της αφαίρεσε την ελληνική ιθαγένεια.

Με την αποκατάσταση της Δημοκρατίας το 1974, η Φλέμινγκ εντάχθηκε στο ΠΑΣΟΚ, εκλεγόμενη βουλευτής για σειρά ετών. Ωστόσο, η ακεραιότητά της δεν της επέτρεπε να σιωπά, διαφώνησε ανοιχτά με τον Ανδρέα Παπανδρέου για τις διαγραφές στελεχών, αποδεικνύοντας ότι η πίστη της στις δημοκρατικές αρχές ήταν πάνω από κομματικές πειθαρχίες. Υπήρξε, επίσης, η πρώτη πρόεδρος του ελληνικού τμήματος της Διεθνούς Αμνηστίας, αφιερώνοντας τη ζωή της στην προάσπιση των καταπιεσμένων.

Το όραμα που έγινε πραγματικότητα

Το μεγάλο όνειρο της Αμαλίας ήταν η δημιουργία ενός ερευνητικού κέντρου παγκόσμιας εμβέλειας στην Ελλάδα. Αγωνίστηκε για δεκαετίες για το Ίδρυμα «Αλέξανδρος Φλέμινγκ», το οποίο δυστυχώς δεν πρόλαβε να δει σε λειτουργία. Ωστόσο, δώδεκα χρόνια μετά τον θάνατό της, το Ερευνητικό Κέντρο Βιοϊατρικών Ερευνών «Αλέξανδρος Φλέμινγκ» στη Βάρη έγινε πραγματικότητα, αποτελώντας σήμερα ένα από τα πιο αναγνωρισμένα επιστημονικά ιδρύματα διεθνώς.

Η Αμαλία Φλέμινγκ δεν ήταν απλώς η σύζυγος ενός διάσημου επιστήμονα. Ήταν μια γυναίκα που τίμησε το παράσημο Ευποιίας με κάθε της πράξη. Σαράντα χρόνια μετά, το όνομά της παραμένει συνώνυμο της ηθικής ακαμψίας και της προσφοράς στον άνθρωπο.