«Παιδιά που καταρρέουν σιωπηλά»: Η Ελλάδα μετράει τραγωδίες και το κράτος σφυρίζει αδιάφορα – Γιατί η ψυχική υγεία των εφήβων είναι μια ωρολογιακή βόμβα!

Η Ελλάδα περνάει μια σιωπηλή κρίση ψυχικής υγείας στους νέους και, όπως όλα δείχνουν, η κοινωνία και το κράτος εξακολουθούν να εθελοτυφλούν. Όταν δύο 17χρονα κορίτσια φτάνουν στο σημείο να πιστεύουν ότι δεν υπάρχει μέλλον, δεν μιλάμε πια για μια «δύσκολη εφηβεία», αλλά για μια βαθιά κοινωνική και ψυχική κρίση. Η ψυχική υγεία των παιδιών μας δεν είναι μια «ιδιωτική υπόθεση» που αφορά μόνο τους γονείς· είναι ένα κρίσιμο ζήτημα δημόσιας υγείας για το οποίο το κράτος φέρει τεράστια ευθύνη.

Τα νούμερα του τρόμου: 1 στους 4 εφήβους ζει με διαταραχή

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, στην Ελλάδα εκτιμάται ότι περίπου 1 στους 4 εφήβους ηλικίας 15–19 ετών ζει με κάποια διαταραχή ψυχικής υγείας. Οι έρευνες σε ελληνικό δείγμα νέων (15-24 ετών) είναι αποκαλυπτικές: σχεδόν το 29% παρουσιάζει καταθλιπτικά συμπτώματα, ενώ το 15% υποφέρει από σημαντικό άγχος.

Για δεκαετίες, η ελληνική κοινωνία έκρυβε τις αυτοχειρίες κάτω από το χαλί λόγω ντροπής, φόβου κοινωνικού στιγματισμού ή θρησκευτικών προκαταλήψεων. Σήμερα, η ορατότητα είναι μεγαλύτερη, αλλά η πραγματικότητα παραμένει σκληρή. Ο ΟΟΣΑ μιλά πλέον ανοιχτά για μια «κρίση ψυχικής υγείας των νέων», μια μακροχρόνια τάση επιδείνωσης που επιταχύνθηκε δραματικά τα τελευταία χρόνια.

Φωτογραφίες EUROKINISSI

Το κράτος ως «απών» θεατής: Σχολεία χωρίς στήριξη και λίστες αναμονής

Ενώ τα παιδιά μας ζουν σε έναν διαρκή ψυχολογικό συναγερμό —υπό την πίεση των Πανελληνίων, της οικονομικής ανασφάλειας, του bullying και της σύγκρισης στα social media— οι υποδομές του κράτους μοιάζουν με ερείπια.

VIRAL

Τάσος Δούσης για τον γάμο Οικονομάκου – Τσερέλα: «Μία κοινωνία σε παρακμή χωρίς ηθική, χωρίς αισθητική, χωρίς ενσυναίσθηση»

YFSF: Έκπληξη στον ημιτελικό, εκτός τελικού δύο μεγάλα φαβορί – Αυτοί είναι οι 4 φιναλίστ

Σάλος: Αυτός είναι ο πασίγνωστος ποδοσφαιριστής που φέρεται να πλήρωνε για ηχητικά μηνύματα με ρατσιστικά σχόλια προκειμένου να αυτοϊκανοποιείται

• Σχολεία χωρίς μόνιμους ψυχολόγους: Οι ελάχιστοι ψυχολόγοι που διορίζονται συχνά διασπώνται σε 2-3 διαφορετικά σχολεία, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να χτίσουν σχέση εμπιστοσύνης με τους μαθητές.
• Τεράστιες ελλείψεις σε παιδοψυχιάτρους: Οι δημόσιες δομές αδυνατούν να καλύψουν τις ανάγκες, με τις λίστες αναμονής να γίνονται επικίνδυνα μακροσκελείς.
• Οικονομικό αδιέξοδο: Οικογένειες που πλήττονται από την οικονομική κρίση αδυνατούν να πληρώσουν ιδιωτικές θεραπείες, την ώρα που η κατάθλιψη αλλάζει τον τρόπο που ο εγκέφαλος των παιδιών τους αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα.

Η κατάθλιψη δεν είναι τεμπελιά ούτε «δραματοποίηση». Είναι μια κατάσταση όπου ο έφηβος δεν βλέπει επιλογές, αλλά μόνο αδιέξοδα. Πολλοί που επέζησαν από απόπειρες περιγράφουν πως δεν ήθελαν να πεθάνουν, αλλά να σταματήσει ο ψυχικός πόνος.

Χρειάζεται εθνικός συναγερμός, όχι «εύκολες» εξηγήσεις

Κάθε φορά που μια τραγωδία έρχεται στο φως, σπεύδουμε να κατηγορήσουμε τις Πανελλήνιες ή τους γονείς. Ωστόσο, οι Πανελλήνιες δεν «προκαλούν» αυτοκτονίες από μόνες τους· λειτουργούν ως καταλύτης πάνω σε έναν ήδη ευάλωτο ψυχισμό. Το πρόβλημα είναι συστημικό. Έχουμε χτίσει μια κοινωνία που μαθαίνει στα παιδιά να αποδίδουν και να πετυχαίνουν, αλλά όχι να ζητούν βοήθεια ή να αντέχουν το συναίσθημά τους.

Η λύση απαιτεί έναν εθνικό σχεδιασμό:

• Μόνιμο ψυχολόγο σε κάθε σχολείο, χωρίς μετακινήσεις και διασπάσεις.
• Δωρεάν και άμεση πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας για κάθε έφηβο.
• Ψυχική παιδεία από το Δημοτικό για τον αποστιγματισμό της θεραπείας.
• Ουσιαστική εκπαίδευση εκπαιδευτικών και γονέων στην αναγνώριση της ψυχικής κρίσης.

Δεν είναι φυσιολογικό παιδιά 16 ετών να πιστεύουν ότι η ζωή τους τελείωσε. Η σιωπή μας και η κρατική αδράνεια κοστίζουν ζωές. Είναι ώρα να σταματήσουμε να μετράμε τραγωδίες και να αρχίσουμε να προστατεύουμε το πιο πολύτιμο κομμάτι της κοινωνίας μας: το μέλλον της.

Δείτε την ανάρτηση της ψυχολόγου Δρ. Λίζας Βάρβογλη: